Johann Georg Bühler (ur. 19 lipca 1837 w Borstel, zm. 8 kwietnia 1898 w Lindau) – niemiecki indolog, specjalista od języków i badacz prawa starożytnych Indii.
Urodził się w dolnosaksońskim Borstel. Uczęszczał do szkoły średniej w Hanowerze, gdzie opanował grekę i łacinę, a następnie jako student teologii i filozofii na Uniwersytet w Getyndze, gdzie studiował też filologię klasyczną, sanskryt, język awestyjski, perski, ormiański i arabski. W 1858 uzyskał doktorat z języków orientalnych i archeologii; jego rozprawa dotyczyła sufiksu -tês w gramatyce greckiej. W tym samym roku wyjechał do Paryża, studiować sanskryckie rękopisy, a w 1859 do Londynu, gdzie pozostał do października 1862 r. Czas ten wykorzystał głównie na badanie rękopisów wedyjskich w India Office w Bodleian Library w Oksfordzie. W Anglii Bühler był z początku prywatnym nauczycielem, a następnie, od maja 1861 r., pomocnikiem bibliotekarza w bibliotece królowej w Windsorze.
Jesienią 1862 Bühlera mianowano asystentem w bibliotece uniwersyteckiej w Getyndze, dokąd przeniósł się w październiku. Wkrótce otrzymał jednak zaproszenie, za pośrednictwem profesora Maksa Müllera, do Sanskrit College w Benares w Indiach. Zanim na nie odpowiedział, otrzymał – znowu za pośrednictwem profesora Maksa Müllera – propozycję objęcia katedry języków orientalnych w Elphinstone College w Bombaju, które szybko zaakceptował i 10 lutego 1863 przybył do Bombaju.
Studentem tej uczelni był wtedy późniejszy znany prawoznawca i sanskrytolog Kashinath Trimbak Telang. W 1864 Bühler został pełnoprawnym członkiem grona profesorskiego Uniwersytetu w Bombaju oraz członkiem bombajskiego oddziału Royal Asiatic Society. Pozostał w Indiach do 1880 r. W 1878 został odznaczony Orderem Imperium Indyjskiego. W tym czasie zgromadził duży zbiór tekstów dla rządu indyjskiego i dla bibliotek w Berlinie, Cambridge i Oksfordzie.
W 1878 opublikował swoje tłumaczenia Paiyalachchhi, najstarszego słownika prakrytu, z glosariuszem i tłumaczeniem. Podjął się również przeprowadzenia tłumaczeń Apastamby (Apastamba), Dharmasutry (Dharmasutra) i innych w monumentalnym zbiorze Maksa Müllera The Sacred Books of the East („Święte księgi Wschodu”), t. 2, 14 i 25.
Od powrotu do Europy aż do śmierci był profesorem filologii indyjskiej i archeologii na Uniwersytecie Wiedeńskim. W 1897 odznaczony Komandorią Orderu Franciszka Józefa.
8 kwietnia 1898 utonął w Jeziorze Bodeńskim.
Wybrane publikacje Prakrit dictionary Paiyalacchinamamala ("Beiträge zur kunde der indogermanischen sprachen", Göttingen 1878) Erklärung der Ashokainschriften ("Zeitschrift der deutschen morgenländischen gesellschaft", 1883-1893) The roots of the Dhatupatha not found in literature ("Wiener zeitschrift für die kunde des morgenlandes", 1894) On the origin of the Kharosthi alphabet (ibid. 1895)
Digest of Hindu law cases (1867-1869; 1883) Panchatantra with English notes ("The Bombay Sanscrit series", 1868; 1891) Apastambiya Dharmasutra (1868-1871; 1892-1894) Catalogue of Sanskrit manuscripts from Gujarat (4 vol., 1871-1873) Dachakumaracharita, with English notes ("Sanscrit series" no. 10, 1873, 1887; II, with P. Peterson) Vikramankacharita with an introduction (1875) Detailed report of a tour in Kashmir (1877) Sacred laws of the Aryas (I, 1879; II, 1883; vols. 2 and 14, "The Sacred Books of the East") Third book of sanscrit (1877; 1888) Leitfaden für den elementarcursus des Sanskrit (1883)Wydanie polskie: Podręcznik sanskrytu; przekład i opracowanie Bolesław Baranowski, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1977. Inscriptions from the caves of the Bombay presidency ("Archaeological reports of Western India", 1883) Paleographic remarks on the Horrinzi palmleaf manuscript ("Anecdota oxoniensia", 1884) The laws of Manu translated ("The Sacred Books of the East", vol. 25, 1886) Translation of the Dhauli and Jaugada versions of the Ashoka edicts ("Archeological reports of Southern India", vol. I, 1887)
W Schriften der Wiener Akademie der Wissenschaften:
Über eine sammlung von Sanskrit- und prakrit-handschriften (1881) Über das zeitalter des kashmirischen dichters Somadeva (1885) Über eine inschrift des königs Dharasena von Valabhi (1886) Über eine neue inschrift des Gurjara königs Dadda II (1887) Über eine Sendrakainschrift Über die indische sekte der Yainas Über das Navasahasankacharita des Padmagupta (1888, with Th. Zachariae) Über das Sukrtasamkirtana des Arisimha (1889) Die indischen inschriften und das alter der indischen kunstpoesie (1890) Indian studies: I. The Jagaducarita of Sarvananda, a historical romance from Gujarat (1892); II. Contributions to the history of the Mahabharata (with J. Kirste); III. On the origin of the Brahmi alphabet (1895)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Getyndze Kategoria:Nauczyciele domowi Kategoria:Niemieccy indolodzy Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Indyjskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Franciszka Józefa Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Urodzeni w 1837 Kategoria:Zmarli w 1898 Kategoria:Zmarli przez utonięcie