Święta

imieniny obchodzą: Bernard, Czcisław, Daniel, Danuta, Dominik, Eliasz, Filipa, Flawian, Gilbert, Izajasz, Jarema, Jeremi, Jeremiasz, Julian, Juliana, Julianna, Józef, Ludan, Marcjan, Maria, Marian, Marut, Maruta, Marutas, Mikołaj, Onezym, Pamfil, Porfiriusz, Porfiry, Przedsława, Samuel, Symeon, Szymon, Teodul, Wirydiana i Zoe. Korea Północna – Urodziny Kim Dzong Ila Litwa – Święto Niepodległości Ukraina – Dzień Zjednoczenia Ukraińców wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą na brewiarz.katolik.pl.: św. Daniel z Egiptu (męczennik) św. Faustyn z Brescii (biskup) bł. Filipa Mareri (dziewica, klaryska) św. Juliana z Nikomedii (męczennica) bł. Józef Allamano św. Onezym (uczeń św. Pawła) św. Pamfil z Cezarei (biskup i męczennik)

Wydarzenia w Polsce thumb|XIX-wieczny herb Górnego Śląska według projektu Hugona Ströhla

1271 – Książę krakowski i sandomierski Bolesław Wstydliwy lokował Jędrzejów na prawie magdeburskim. 1358 – W Sieradzu przywódca konfederacji wielkopolskiej Maciej Borkowic złożył przysięgę wierności królowi Kazimierzowi III Wielkiemu. W tekście przysięgi po raz pierwszy pojawiło się słowo Rzeczpospolita na określenie Korony Królestwa Polskiego. 1649 – Powstanie Chmielnickiego: podczas jarmarku kozacy najechali na Fastów (obecnie Ukraina) i zamordowali 13 szlachciców. 1704 – Została zawiązana konfederacja warszawska skierowana przeciwko królowi Augustowi II Mocnemu. 1770 – Porażka konfederatów barskich w bitwie z Rosjanami pod Błoniem. 1793 – Jakob Sievers został rosyjskim posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym w Rzeczypospolitej. 1807 – IV koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk napoleońskich nad pruskimi w bitwie pod Ostrołęką. 1816 – Z inicjatywy Stanisława Staszica powstała Szkoła Akademiczno-Górnicza w Kielcach. 1918 – I wojna światowa: Niemcy nałożyli na Warszawę kontrybucję w wysokości 250 tys. marek. 1919 – W Trewirze podpisano rozejm kończący powstanie wielkopolskie. 1920 – Na Gochach na granicy polsko-niemieckiej doszło do tzw. wojny palikowej. 1938 – Michał Offierski na motoszybowcu „Bąk” ustanowił międzynarodowy rekord wysokości lotu wynoszący 4595 m. 1945: Armia Czerwona zajęła Lwówek Śląski i Żary. W Poznaniu ukazało się pierwsze wydanie dziennika „Głos Wielkopolski”. 1960 – Podczas sesji plenarnej Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w Kaliszu oficjalnie zainaugurowano obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego. 1968 – Premiera filmu Żywot Mateusza w reżyserii Witolda Leszczyńskiego. 1978 – Premiera 1. odcinka serialu kostiumowego Znak orła w reżyserii Huberta Drapelli. 1979 – Po wybuchu gazu w Rotundzie PKO w Warszawie poprzedniego dnia, w wyniku którego zginęło 49 osób, a 77 odniosło obrażenia, ogłoszono jednodniową żałobę narodową. 1985 – Założono Narciarski Klub Sportowy Dynamit Chorzów. 1990 – Rozpoczął działalność Zakład Karny Herby. 1997 – Wyemitowano premierowe wydanie programu informacyjnego TVP3 Białystok Obiektyw. 2006 – Studenci z Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, Wyższej Szkoły Europejskiej im. Ks. J. Tischnera w Krakowie oraz Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu otrzymali, jako pierwsi w Polsce, elektroniczne legitymacje studenckie. 2007 – Prezydent RP Lech Kaczyński ujawnił treść tzw. raportu Macierewicza dotyczącego likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych.

Wydarzenia na świecie

1141 – Gejza II został koronowany w katedrze Panny Marii w Székesfehérvárze na króla Węgier i Chorwacji. 1214 – Wojska angielskie pod wodzą króla Jana bez Ziemi przeprawiły się na kontynent i zajęły francuski port La Rochelle. 1270 – Zwycięstwo wojsk litewskich nad krzyżackimi w bitwie pod Karuse. 1279 – Dionizy I został królem Portugalii. 1446 – Wielki książę moskiewski Wasyl II został oślepiony przez spiskowców. 1486 – Maksymilian I Habsburg został wybrany na króla Niemiec. 1576 – Nowo wybrany król Polski książę siedmiogrodzki Stefan Batory zaprzysiągł w Meggeszu Pacta conventa. 1646 – Angielska wojna domowa: zwycięstwo wojsk Parlamentu w bitwie pod Torrington. 1740 – Nicolò Spinola został dożą Genui. 1742 – Spencer Compton został premierem Wielkiej Brytanii. 1769 – Giovanni Battista Negrone został dożą Genui. 1778 – Papież Pius VI erygował diecezję Mérida (obecnie archidiecezja) w Wenezueli. 1784 – Jozue III został cesarzem Etiopii. 1786 – W Nowym Jorku przyszły prezydent USA James Monroe poślubił Elizabeth Kortright. 1804 – I wojna berberyjska: oddział amerykański pod wodzą porucznika Stephena Decatura dokonał rajdu na port w Trypolisie gdzie, wobec niemożności odzyskania uprowadzonego przez piratów okrętu USS „Philadelphia”, wysadził go w powietrze. 1810 – W wyniku trzęsienia ziemi na Krecie zginęło ok. 2 tys. osób. 1819 – Honoriusz V Grimaldi został księciem Monako. 1822 – W Neapolu odbyła się premiera opery Zelmira z muzyką Gioacchino Rossiniego i librettem Andrei Leonego Tottoli. 1848 – Odbył się ostatni paryski koncert Fryderyka Chopina. 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwem wojsk Unii zakończyła się bitwa o Fort Donelson. 1899 – Założono islandzki klub piłkarski Reykjavíkur. 1900 – Niemcy, USA i Wielka Brytania zawarły układ na mocy którego przekazano Niemcom zachodnią część archipelagu Samoa. 1918 – Taryba proklamowała niepodległość Litwy. 1919 – W związku z upływem terminu, na jaki został zawarty rozejm w Compiègne, w Trewirze państwa Ententy i Republika Weimarska uzgodniły jego przedłużenie. 1923 – Howard Carter i George Herbert dokonali otwarcia komory grobowej faraona Tutanchamona. 1933 – Czechosłowacja, Rumunia i Jugosławia zawarły pakt Małej Ententy. 1934: Zakończyła się pięciodniowa austriacka wojna domowa. Wojska austrofaszystowskiego rządu pokonały Republikanischer Schutzbund, działający z ramienia Socjaldemokratycznej Partii Austrii. Z powodu niewypłacalności kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia została zawieszona lokalna administracja. 1936: Lewicowy Front Ludowy wygrał wybory parlamentarne w Hiszpanii. Otwarto Muzeum Wojskowe im. Witolda Wielkiego w Kownie. W niemieckim Garmisch-Partenkirchen zakończyły się IV Zimowe Igrzyska Olimpijskie. 1937 – Amerykanin Wallace Carothers opatentował nylon. 1939 – Pál Teleki został po raz drugi premierem Węgier. 1940 – U wybrzeży Norwegii załoga brytyjskiego niszczyciela HMS „Cossack” dokonała abordażu na niemiecki okręt „Altmark”, uwalniając 299 brytyjskich jeńców. 1941 – W londyńskim czasopiśmie „Wiadomości Polskie, Polityczne i Literackie” ukazał się pierwszy fragment poematu Kwiaty polskie Juliana Tuwima. 1942: Bitwa o Atlantyk: niemieckie U-Booty zaatakowały rafinerię ropy na należącej do Holandii karaibskiej wyspie Aruba. Wojna na Pacyfiku: na wyspie Bangka u wybrzeży Sumatry japońscy żołnierze zamordowali około 80 rozbitków z alianckich statków, wśród nich 21 australijskich pielęgniarek. 1943: Włoskie wojska okupacyjne dokonały masakry 150 mieszkańców greckiej wsi Domenikon. Wojna na Pacyfiku: u wybrzeża Nowej Brytanii został zatopiony przez Japończyków amerykański okręt podwodny USS „Amberjack” wraz z całą, 74-osobową załogą. 1945 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa o wyspę Corregidor. 1946 – W Pradze rozpoczęły się rokowania w sprawie zakończenia polsko-czechosłowackiego konfliktu granicznego. 1948 – Holendersko-amerykański astronom Gerard Kuiper odkrył Mirandę, najmniejszy z 5 głównych księżyców Urana. 1953 – W Mediolanie otwarto Narodowe Muzeum Nauki i Technologii im. Leonarda da Vinci. 1957: Egipt pokonał Etiopię 4:0 w rozegranym w stolicy Sudanu Chartumie finale pierwszej edycji piłkarskiego Pucharu Narodów Afryki. Premiera szwedzkiego filmu Siódma pieczęć w reżyserii Ingmara Bergmana. 1959 – Fidel Castro został premierem Kuby. 1964 – Willy Brandt został przewodniczącym Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD). 1966 – Francuzi przeprowadzili ostatni z siedemnastu próbnych wybuchów jądrowych na algierskiej Saharze. 1967 – Dokonano oblotu niemieckiego śmigłowca Bölkow Bo 105. 1971 – Zwodowano amerykański myśliwski okręt podwodny z napędem atomowym USS „Archerfish”. 1974 – Wszedł do służby amerykański krążownik rakietowy o napędzie atomowym USS „California”. 1981 – Rozpoczęła się 9. podróż apostolska Jana Pawła II (Pakistan, Filipiny, Guam, Japonia i Alaska). 1983 – W południowej Australii wybuchło ponad 180 pożarów, w których zginęło 75 osób (tzw. „środa popielcowa”). 1986 – Mário Soares wygrał wybory prezydenckie w Portugalii. 1987: Paul Xuereb został p.o. prezydenta Malty. W Jerozolimie rozpoczął się proces ukraińskiego zbrodniarza wojennego Iwana Demianiuka. 1988 – 7 osób zginęło, a 4 zostały ranne w strzelaninie w siedzibie firmy Electronic Systems Lab w Sunnyvale w Kalifornii. 1990: Sam Nujoma został wybrany przez Zgromadzenie Konstytucyjne na pierwszego prezydenta niepodległej Namibii. W Paryżu podpisano porozumienie między Klubem Paryskim a Polską, na mocy którego spłata 10 mld $ zadłużenia została rozłożona na okres 14 lat. 1992 – W wyniku ostrzelania przez izraelskie śmigłowce kolumny samochodów w południowym Libanie zginął lider Hamasu Abbas al-Musawi oraz jego żona, syn i czterech ochroniarzy. 1993 – Ponad 1000 osób zginęło w katastrofie promu „Neptune” na Haiti. 1998 – 202 osoby zginęły w katastrofie lotu China Airlines 676 na Tajwanie. 1999 – 16 osób zginęło, a 130 zostało rannych w serii sześciu zamachów bombowych w stolicy Uzbekistanu, Taszkencie. 2001 – W Podujevie w wyniku ataku albańskich ekstremistów na autobus wiozący grupę Serbów na groby swoich bliskich w Kosowie zginęło 12 osób, a 40 osób zostało rannych. 2005: Definitywnie odwołano rozgrywki sezonu 2004/05 w NHL. Po ratyfikowaniu przez Rosję wszedł w życie Protokół z Kioto. 2006: Otwarto zbudowany na sztucznej wyspie Port lotniczy Kōbe w Japonii. Zlikwidowano ostatni amerykański mobilny wojskowy szpital chirurgiczny (MASH). 2007 – 7 islamistów zostało skazanych na dożywotnie pozbawienie wolności, a 41 kolejnych na kary od 3 do 18 lat pozbawienia wolności w związku z zamachami bombowymi na żydowskie i brytyjskie obiekty w Stambule w listopadzie 2003 roku. 26 oskarżonych uniewinniono. 2008 – Co najmniej 46 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym na biuro Pakistańskiej Partii Ludowej w mieście Parachinar na północnym wschodzie kraju. 2009 – Jedyny zgłoszony kandydat Zillur Rahman został zatwierdzony przez Zgromadzenie Narodowe na urząd prezydenta Bangladeszu. 2013 – 110 osób zginęło, a około 200 zostało rannych w zamachu bombowym na bazarze w pakistańskim mieście Kweta. 2014 – 18 osób zginęło w katastrofie samolotu de Havilland Canada DHC-6 Twin Otter w Nepalu. 2015 – Rui Maria de Araújo został premierem Timoru Wschodniego. 2017 – W przeprowadzonym przez Państwo Islamskie samobójczym zamachu na suficką świątynię-grobowiec mistyka Lal Szachbaza Kalandara w pakistańskim Sehwanie zginęło 88 osób, a ponad 250 zostało rannych. 2022 – We wsi Ukika koło Puerto Williams na Ziemi Ognistej w Chile w wieku 93 lat zmarła Cristina Calderón, ostatnia osoba posługująca się językiem jagańskim.

Urodzili się 1032 – Yingzong, cesarz Chin (zm. 1067) 1222 – Nichiren Daishōnin, japoński mnich buddyjski (zm. 1282) 1331 – Coluccio Salutati, florencki działacz polityczny i kulturalny (zm. 1406) 1465 – Achille Grassi, włoski kardynał (zm. 1523) 1470 – Eryk I Starszy, książę Brunszwiku-Calenbergu (zm. 1540) 1497 – Filip Melanchton, niemiecki humanista, reformator religijny, teoretyk protestantyzmu (zm. 1560) 1514 – Georg Joachim Rheticus, niemiecki matematyk, astronom (zm. 1574) 1519 – Gaspard de Coligny, francuski admirał, przywódca hugenotów (zm. 1572) 1580 – Giovanni Battista Deti, włoski kardynał (zm. 1630) 1614 – Christopher Merret, angielski biolog, lekarz (zm. 1695) 1620 – Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern, elektor Brandenburgii i książę Prus (zm. 1688) 1636 – Gottfried Kapaun von Swoykow, czeski duchowny katolicki, biskup hradecki (zm. 1701)