Wiślana Trasa Rowerowa – częściowo istniejący szlak rowerowy, biegnący wzdłuż Wisły, łączący Beskidy (początek na stacji kolejowej Wisła Uzdrowisko) z Bałtykiem (planowany koniec szlaku na Wyspie Sobieszewskiej w Gdańsku). Docelowo trasa ma liczyć ok. 1200 km. Oznakowane lub udostępnione są odcinki m.in. w województwach śląskim, małopolskim, kujawsko-pomorskim i pomorskim, przy czym stopień realizacji różni się między regionami. W województwie śląskim trasa ma 80 km i po korekcie przebiegu została oznakowana znakami R4, w Małopolsce gotowych jest 215 z ponad 230 km, a w kujawsko-pomorskim wyznaczono ok. 450 km po obu stronach Wisły.

Trasa ma przebiegać głównie drogami wyłączonymi z ruchu pojazdów silnikowych, w tym koroną wałów przeciwpowodziowych po obu stronach Wisły.

Historia thumb|WTR w Ustroniu-Nierodzimiu thumb|WTR w pobliżu Zabłocia thumb|Trasa rowerowa we Włocławku Pomysł wyznaczenia Wiślanej Trasy Rowerowej pojawił się w okolicach 1995 roku, pomysłodawcą była posłanka Grażyna Staniszewska.

W 2005 roku na zlecenie województwa śląskiego przygotowany został audyt turystyczny, strategia rozwoju produktu turystycznego oraz katalog identyfikacji wizualnej WTR. W kwietniu 2006 r. podpisano porozumienie między samorządem województwa śląskiego i władzami śląskich gmin, przez które miała przebiegać trasa, odnośnie do wspólnej budowy WTR. Na wiosnę 2007 gotowy był śląski odcinek trasy.

20 maja 2009 podczas spotkania u marszałka sejmu RP został podpisany list intencyjny w sprawie realizacji narodowego produktu turystycznego pod nazwą Wiślana Trasa Rowerowa Beskidy – Morze Bałtyckie. Sygnatariuszami listu byli m.in. Bronisław Komorowski (patron honorowy) – marszałek sejmu, Danuta Hübner – komisarz UE, Grażyna Staniszewska (inicjatorka WTR) – poseł do Parlamentu Europejskiego, Elżbieta Bieńkowska – minister rozwoju regionalnego, Maciej Nowicki – minister środowiska, Katarzyna Sobierajska – wiceminister sportu i turystyki, Rafał Szmytke – prezes Polskiej Organizacji Turystycznej, Tomasz Sowiński – prezes Związku Miast Nadwiślańskich.

10 maja 2014 odbyło się oficjalne otwarcie kujawsko-pomorskiego odcinka trasy (238 km po lewej i 212 km po prawej stronie rzeki), z tej okazji odbył się szereg rajdów, w których wzięło udział około 5 tys. rowerzystów. Trasa została wytyczona przez Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu. Część kosztów została pokryta z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

21 czerwca 2014 weszła w życie nowelizacja prawa wodnego, kodeksu wykroczeń oraz ustaw o drogach publicznych i gospodarce nieruchomościami dopuszczająca wyznaczanie szlaków rowerowych po wałach przeciwpowodziowych oraz znosząca możliwość otrzymania mandatu za jazdę na rowerze po wałach przeciwpowodziowych.

14 września 2015 Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie zawarł z Przedsiębiorstwem Drogowo–Mostowym z Dębicy i spółką Poldim z Dębicy umowę na budowę WTR na odcinku Drwinia – Szczucin (91 km), a 27 października ze Skanską na budowę odcinka gmina Brzeszcze – gmina Skawina (84 km). Wszystkie prace poza planowaną kładką na Skawince (która została ostatecznie oddana do użytku rok później) oraz odcinkiem na wałach w Niepołomicach zostały zakończone w 2016 roku. Większość trasy poprowadzono wałami przeciwpowodziowymi, pozostałą część na istniejących drogach publicznych, powiatowych i gminnych o małym natężeniu ruchu. W 2015 roku został wykonany również audyt oznakowanego w 2007 roku śląskiego odcinka WTR.

W 2016 roku również w Krakowie została wykonana asfaltowa ścieżka na wale na odcinku od rzeki Białuchy do mostu Wandy.

1 sierpnia 2017 ZDW Kraków zawarł z Przedsiębiorstwem Drogowo-Mostowym z Dębicy umowę na budowę odcinka od ujścia Podłężanki do miasta Drwinia. 21 sierpnia Małopolski Urząd Marszałkowski podpisał umowę na budowę 5 Miejsc Obsługi Rowerzystów przy trasie WTR.

W 2017 rozpoczęto realizację WTR w województwie pomorskim w ramach projektu Pomorskie Trasy Rowerowe. Projekt zakłada wyznaczenie szlaków po obu stronach Wisły oraz budowę miejsc odpoczynku rowerzystów (MOR-y). Inwestycja ma zostać zrealizowana do końca 2020 roku. 11 grudnia 2017 podpisano umowę o dofinansowanie budowy WTR w Gdańsku na terenie wyspy Sobieszewskiej.

W 2018 przebieg śląskiego odcinka WTR został poddany korekcie oraz odnowiono jego oznakowanie.

W październiku 2021 zakończyła się budowa odcinka WTR na Wyspie Sobieszowskiej.

W 2024 Zarząd Dróg Wojewódzkich w Lublinie prowadził postępowanie na opracowanie koncepcji i programu funkcjonalno-użytkowego budowy WTR w województwie lubelskim. Zamówienie podzielono na cztery zadania obejmujące odcinki na terenie gmin Annopol i Józefów nad Wisłą, Łaziska i Wilków, Kazimierz Dolny i Puławy oraz Dęblin i Stężyca. W październiku 2024 Zarząd Dróg Wojewódzkich w Lublinie podpisały 4 umowy na projekty lubelskiego odcinka WTR z firmami Value Engineering oraz Arkas-Projekt.

W maju 2025 Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie ogłosił postępowanie na budowę odcinków WTR w gminach Wietrzychowice i Wieliczka. Umowy na realizację części zawarto odpowiednio 19 sierpnia 2025 z Przedsiębiorstwem Drogowo-Mostowym z Dębicy oraz 25 sierpnia 2025 ze spółką STRABAG Infrastruktura Południe.

W kwietniu 2026 Zarząd Województwa Małopolskiego przyznał dofinansowanie na dwa kolejne odcinki WTR: ok. 1,7 km w gminie Wietrzychowice na koronie wałów przeciwpowodziowych Dunajca oraz ok. 6,25 km w gminie Wieliczka na wałach Wisły, Serafy i Podłężanki, wraz z dwiema kładkami rowerowymi nad Serafą i Podłężanką.

W październiku 2025 województwo pomorskie rozpoczęło realizację przedsięwzięcia „Pomorskie Trasy Rowerowe – Etap 2”, obejmującego m.in. uzupełnienie ciągłości trasy EuroVelo 9 / WTR. W pierwszym naborze zaplanowano m.in. odcinki w gminach Suchy Dąb, Stegna, Miłoradz i Lichnowy, a w lutym 2026 zapowiedziano ponad 30 km nowych lub modernizowanych tras o łącznej wartości 60 mln zł.

W maju 2026 poinformowano o kolejnych umowach w ramach etapu 2. W gminie Miłoradz zaplanowano kilka odcinków o łącznej długości 7,6 km, m.in. w Kończewicach, Bystrzu oraz na wałach przeciwpowodziowych w rejonie Mątowów Wielkich i rezerwatu Las Mątawski. Gmina Stegna otrzymała środki na budowę drogi rowerowej na koronie wału wiślanego na trasie EV9/WTR. mały|Początek WTR przy Jeziorze Czerniańskim w Wiśle-Czarnem

Przeznaczenie i przebieg mały|Przebieg WTR w województwie śląskim Wiślana Trasa Rowerowa powstaje z myślą przede wszystkim o rowerzystach, a także o biegaczach, a w okresie zimowym również o miłośnikach narciarstwa biegowego czy kuligów. Ma liczyć około 1200 km.

Stan realizacji WTR różni się między województwami, ponieważ trasa nie jest prowadzona jako jedna skoordynowana inwestycja krajowa. W województwach śląskim, małopolskim, kujawsko-pomorskim i pomorskim istnieją wytyczone lub częściowo wytyczone odcinki WTR, natomiast na środkowym odcinku Wisły prace mają głównie charakter koncepcyjny lub projektowy, m.in. w ramach przedsięwzięcia „Blue Valley – Wiślanym Szlakiem”.

Oznakowanie i rodzaje infrastruktury

Oznakowanie i rodzaj infrastruktury Wiślanej Trasy Rowerowej różnią się między województwami. Na odcinku śląskim stosowane są znaki typu R4 z logo WTR. Drogi rowerowe stanowią tam 31% przebiegu, asfaltowe drogi publiczne 53%, a drogi terenowe 16%. W województwie pomorskim główna trasa oznaczana jest jako EuroVelo 9 / WTR, a oznaczenie R9 stosuje się do łączników, m.in. prowadzących do dworców kolejowych. W zależności od odcinka WTR przebiega po wydzielonych drogach rowerowych, koronach wałów przeciwpowodziowych, drogach lokalnych oraz drogach gruntowych i szutrowych.

Województwo śląskie mały|Oznakowanie tras rowerowych, w tym WTR, w Wiśle-Głębcach mały|Tablice Wiślanej Trasy Rowerowej w Zaborzu, w gminie Chybie (2013) W województwie śląskim WTR prowadzi od stacji kolejowej Wisła Uzdrowisko przez Ustroń, Skoczów, Ochaby, Drogomyśl, Zabłocie, Zarzecze, Chybie, Zabrzeg, rejon Jeziora Goczałkowickiego, Czechowice-Dziedzice i Kaniów do Dankowic przy granicy z województwem małopolskim. Portal turystyczny województwa śląskiego podaje długość odcinka jako 79 km, natomiast serwis województwa śląskiego w informacji o oznakowaniu wskazywał 80 km.

Odcinek śląski jest wytyczony i oznakowany znakami typu R4 z logo WTR. Według opisu Śląskiej Organizacji Turystycznej drogi rowerowe stanowią 31% odcinka, asfaltowe drogi publiczne 53%, a drogi terenowe 16%; w części od Wisły przez Ustroń i Skoczów do Ochab Wielkich trasa prowadzi głównie blisko Wisły po drogach rowerowych lub drogach z ograniczonym ruchem samochodowym, natomiast od Drogomyśla przez Zabrzeg i Czechowice-Dziedzice do Dankowic głównie lokalnymi drogami publicznymi o małym ruchu samochodowym.

W województwie śląskim WTR łączy się z siecią regionalnych i lokalnych szlaków rowerowych Śląska Cieszyńskiego oraz południowej części województwa. W opisach turystycznych śląskiego odcinka wskazywane są połączenia m.in. z czerwonym szlakiem rowerowym nr 24 Euroregionu Śląsk Cieszyński, zielonym szlakiem rowerowym nr 13 Rybnik – Ustroń, niebieskim szlakiem rowerowym nr 12 Jaworze – Ustroń, żółtym szlakiem rowerowym nr 11 Landek – Cieszyn, szlakiem Via Ducalis nr 604 Cieszyn – Bielsko-Biała, czerwonym szlakiem rowerowym nr 192 Strumień – Jaworze oraz zieloną trasą rowerową „Dolina Wisły” w gminie Czechowice-Dziedzice.

Województwo małopolskie mały|Skrzyżowanie VeloDunajec i Wiślanej Trasy Rowerowej mały|Odcinek Wiślanej Trasy Rowerowej w Krakowie (2020) mały|Widok z małopolskiego odcinka trasy w rejonie Hebdowa W województwie małopolskim WTR rozpoczyna się w Jawiszowicach przy granicy z województwem śląskim i prowadzi m.in. przez okolice Oświęcimia, Broszkowic, Kamienia, Łączan, Skawiny, Krakowa, Niepołomic, Wietrzychowic, Ujścia Jezuickiego i kończy się w Szczucinie przy granicy z województwem świętokrzyskim. Portal VeloMałopolska opisuje małopolski odcinek jako w dużej mierze ukończony i podaje, że do jazdy gotowych jest 215 z ponad 230 km trasy.

Odcinek małopolski jest w ponad 90% gotowy do jazdy. Trasa w zachodniej części województwa wykorzystuje lokalne drogi o małym ruchu oraz istniejące drogi dla pieszych i rowerów na wałach Soły w Oświęcimiu, a od Broszkowic w kierunku Krakowa i dalej do Szczucina w dużej części biegnie po asfaltowych drogach rowerowych na wałach Wisły. VeloMałopolska wskazuje ok. 6 km odcinków szutrowych między Jankowicami a Okleśną oraz objazdy odcinków czasowo niedostępnych, m.in. w rejonie Tyńca.

W województwie małopolskim WTR jest elementem sieci VeloMałopolska i tworzy główną oś wschód–zachód wzdłuż Wisły. Ma powiązania z trasami: VeloMetropolis / EuroVelo 4, VeloDunajec, VeloRaba, VeloSkawa oraz trasami lokalnymi odchodzącymi od Wisły.

Odcinek od Jawiszowic przy granicy z województwem śląskim do rejonu Woli Batorskiej jest wspólny z małopolskim przebiegiem międzynarodowej trasy EuroVelo 4, oznaczanej w regionie jako VeloMetropolis.

W 2026 roku do dofinansowania wybrano budowę brakujących fragmentów WTR w gminach Wietrzychowice i Wieliczka. Odcinek w Wietrzychowicach ma mieć ok. 1,7 km i prowadzić koroną wałów Dunajca, natomiast odcinek w gminie Wieliczka ma mieć ok. 6,25 km i prowadzić wałami Wisły, Serafy i Podłężanki; w ramach tego zadania zaplanowano także dwie kładki rowerowe.

Województwo świętokrzyskie W województwie świętokrzyskim nie funkcjonuje ciągły, ukończony odcinek WTR porównywalny z odcinkami śląskim lub kujawsko-pomorskim. Przebieg jest przygotowywany w ramach projektu „Blue Valley – Wiślanym Szlakiem”. W źródłach projektowych wskazano dwa odcinki: Szczucin – Połaniec o długości ok. 32,5 km, w tym 22 km po wałach, oraz Ciszyca – Sandomierz o długości ok. 18 km, w tym 14,5 km po wałach. Łącznie daje to ok. 50,5 km projektowanej trasy, z czego ok. 36,5 km, czyli ok. 72%, ma prowadzić po wałach przeciwpowodziowych.