thumb|Oryginalny tekst marszu brygady karpackiej Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich (SBSK) – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego we Francji i Polskich Sił Zbrojnych.

Organizacja brygady 9 września 1939 w Paryżu premier Edward Daladier i ambasador RP Juliusz Łukasiewicz podpisali umowę wojskową o utworzeniu polskiej dywizji piechoty we Francji. W połowie października nowy naczelny wódz, gen. Władysław Sikorski, nakazał rozbudowę Armii Polskiej we Francji o dwie nowe, wielkie jednostki.

Wkrótce po wybuchu drugiej wojny światowej Francja i Wielka Brytania przystąpiły do tworzenia jednostek na Środkowym Wschodzie. Ich głównym zadaniem miało być wsparcie Turcji, a w razie niemieckiego ataku zabezpieczenie Bliskiego Wschodu. Jesienią 1939 roku na terenie Syrii powstała francuska Armia Lewantu pod dowództwem gen. Maxime’a Weyganda.

W grudniu 1939 gen. Władysław Sikorski podjął działania w celu stworzenia polskiej jednostki wojskowej przy Francuskiej Armii Lewantu, która została zorganizowana na francuskim terytorium mandatowym w Syrii – według pierwotnych planów alianckich do uderzenia stamtąd na Europę przez Bałkany. 19 grudnia 1939 gen. Sikorski wystosował pismo do gen. Maurice’a Gamelina, w którym proponował utworzenie polskiej jednostki wojskowej. Jednostka ta miała powstać z żołnierzy oraz ochotników ewakuowanych z Rumunii i Węgier. Już 30 grudnia 1939 roku Sztab Naczelnego Wodza w Paryżu został poinformowany, że francuskie dowództwo Armii Lewantu zgodziło się na sformowanie polskiej brygady piechoty na terenie Syrii. Starania te zakończyły się powodzeniem.

12 kwietnia 1940 gen. Sikorski wydał rozkaz o sformowaniu Brygady Strzelców Karpackich w Syrii z dniem 2 kwietnia tego roku, w składzie: sztab według specjalnego etatu, 1 pułk piechoty, 2 pułk piechoty, dywizjon 65 mm armat według etatu artylerii górskiej, dywizjon rozpoznawczy według załączonego etatu, kompania saperów według etatu kompanii saperów typu zamorskiego, kompania telefonów i radiotelegrafu według specjalnego etatu. Stan etatowy według etatu francuskiej brygady górskiej liczyć miał 247 oficerów i 7222 szeregowych. Ponadto brygada dysponować miała 1444 zwierzętami pociągowymi i około 550 pojazdami mechanicznymi. Zakładano, że brygada będzie rozwinięta w dywizję piechoty górskiej. Stanu tego do momentu upadku Francji w dniu 22 czerwca 1940, jednak nie osiągnęła, pomimo że cały czas napływali nowi ochotnicy. W tym czasie w brygadzie pełniło służbę 400 oficerów i 2983 szeregowych. thumb|Stanisław Kopański thumb|Przykładowe oznakowanie pojazdów Brygady Na dowódcę brygady wyznaczony został płk. dypl. Stanisław Kopański, a na szefa sztabu mjr dypl. Jerzy Zaremba. Obaj natychmiast udali się do Syrii. Dowództwo Francuskiej Armii Lewantu wyznaczyło na bazę organizowania brygady obóz wojskowy w Homs. Dowódcami oddziałów i pododdziałów zostali: 1 pułku piechoty – ppłk Walenty Peszek 2 pułku piechoty – ppłk Antoni Cieszkowski dywizjonu ułanów karpackich – mjr Władysław Bobiński dowódca dywizjonu artylerii – ppłk dypl. Stanisław Gliwicz

Brygada była formowana w bardzo trudnych warunkach klimatycznych. Do brygady przyjmowano ochotników, byli oni w większości młodzi w wieku od 18 do 30 lat, także dobrze wykształceni (aż 25% posiadało wykształcenie średnie i wyższe), co pozwoliło na szybkie wdrożenie ich do służby wojskowej.

Po podpisaniu rozejmu w Compiègne dowódca Francuskiej Armii Lewantu gen. Eugene Mittelhausser opowiedział się po stronie rządu utworzonego przez marsz. Pétaina. W tym czasie przechwycono w brygadzie radiowy rozkaz gen. Sikorskiego nakazujący brygadzie połączenie się z Brytyjczykami. Gen. Eugene Mittelhausser zagroził rozbrojeniem brygady, lecz stanowisko pułkownika Kopańskiego spowodowało, że zrezygnował i pozwolił brygadzie opuścić Syrię.

30 czerwca 1940 Brygada Strzelców Karpackich, licząca wtedy 319 oficerów i 3437 żołnierzy, znalazła się w miejscowości Samekh na terytorium Palestyny na terenach znajdujących się pod kontrolą wojsk angielskich, gdzie została uroczyście przyjęta przez Brytyjczyków.

Brygada została skierowana do obozu w Latrun, gdzie systematycznie otrzymywała nowe uzbrojenie i wyposażenie brytyjskie. Kończono tam również szkolenie brygady. Zakończenie dostaw wyposażenia nastąpiło dopiero jesienią 1940. W dniach od 1 do 7 października 1940 większość oddziałów brygady skierowano do Egiptu, gdzie w rejonie wioski Dikheila na zachód od Aleksandrii rozbudowała pozycje obronne na 10 kilometrowym odcinku od jeziora Maryut do wybrzeża morza. Także osłaniała linie komunikacyjne oraz pilnowała obozów jenieckich. Podlegała operacyjnie dowództwu 6 Australijskiej Dywizji Piechoty i dowództwu wojsk brytyjskich w Egipcie. Nie została skierowana na pierwszą linię frontu ze względu na to, że Polska nie była formalnie w stanie wojny z Włochami. W Palestynie pozostał Ośrodek Zapasowy BSK wyodrębniony od lipca 1940, liczący 15 października 364 oficerów i 469 szeregowych. Natomiast w oddziałach bojowych brygady na dzień 26 października pełniło służbę 311 oficerów i 4265 szeregowych. Po przybyciu do Egiptu w rejon Dikheili oddziały brygady były bombardowane przez włoskie lotnictwo, w nalocie w nocy 15/16 października 1940 poniosła pierwsze straty osobowe. Rozpoczęta przez wojska brytyjskie ofensywa od 9 grudnia 1940 do 8 lutego 1941 przyniosła stronie brytyjskiej wielkie zwycięstwo w Libii. Od stycznia do marca brygada zorganizowała komendę obozów jenieckich zarządzającymi 12 obozami, w których brygada nadzorowała 64 951 jeńców włoskich.

Reorganizacja brygady Od 12 do 15 stycznia 1941 brygada została zreorganizowana według założeń brytyjskich, otrzymując nazwę Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich (ang. Polish Independent Brigade Group). Rozwiązano oba pułki piechoty, w ich miejsce zorganizowano trzy bataliony piechoty (strzelców) według organizacji brytyjskiej, z kompanii km i br. tow. zorganizowano batalion ckm, dywizjon rozpoznawczy zorganizowano w pułk kawalerii, dywizjon artylerii przeorganizowano w pułk artylerii, sformowano dwie kompanie przeciwpancerne i kompanię moździerzy, zorganizowano oddziały łączności, saperów i sanitarny oraz pluton żandarmerii i regulacji ruchu, a ponadto służby. Wyodrębniono dowództwo piechoty brygady pod dowództwem płk Walentego Peszka. Nowy etat brygady miał wynosić 358 oficerów i 5326 szeregowych. Stan faktyczny brygady w dniu 15 stycznia 1941 wynosił 355 oficerów i 4601 szeregowych. Rozpoczęto szkolenie kierowców, w ciągu pięciu miesięcy wyszkolono 120 oficerów i 800 szeregowych. Znacznie także zostały zwiększone jej zdolności bojowe. Przeniesiono ją do Hajfy. Wtedy też, w związku z najazdem Niemiec na Grecję, zdecydowano się skierować brygadę do Grecji, lecz zanim pierwsze oddziały (pułk artylerii) wypłynęły z portu, Grecja została zajęta przez Niemców. Przed częściowym załadunkiem brygady do transportu morskiego 28 marca 1941 przeprowadzono częściowe zmiany w organizacji brygady. Celem podniesienia stanów w kompaniach strzeleckich rozwiązano po jednej kompanii, w ich miejsce z batalionu ckm przekazano do każdego batalionu strzelców po jednej kompanii. Batalion ckm został rozwiązany, dowództwo posłużyło do organizacji batalionu marszowego SBSK. Pozostała kompania ckm została połączona z kompanią moździerzy i odtąd funkcjonowała jako samodzielna kompania ckm i moździerzy brygady.

Umundurowanie Brygada Strzelców Karpackich wyposażona została w koszule tropikalne z krótkimi rękawami i szorty, wełniane skarpety do kolan lub granatowe owijacze oraz roboczy mundur drelichowy i sweter. Nakryciem głowy były sukienne francuskie furażerki. Oficerowie umundurowani zostali w lekkie bawełniane frencze z kołnierzem wykładanym, spodnie bryczesy i długie buty lub sztylpy do trzewików. Na głowach nosili przyniesione z kraju rogatywki. W brygadzie nie noszono hełmów bojowych.

W Palestynie została przemundurowana na wzór brytyjski. Były to zestawy tropikalne typu battledress, koszule tropikalne z podwijanymi rękawami i szorty barwy piaskowej, wełniane skarpety pod kolano, krótkie sukienne owijki zastąpione później brezentowymi spinaczami, dwurzędowy płaszcz sukienny, furażerki sukienne i bawełniane, hełmy stalowe z malowanymi godłami, kapelusze australijskie i hełmy korkowe. W skład ekwipunku wchodziły pasy i ładownice skórzane, zamienione później na parciane, plecak, chlebak i manierka w sukiennym pokrowcu.

Mundur polowy oficerów był identyczny. Ubiór wyjściowy stanowiły kurtki z lekkiego materiału, bryczesy, buty czarne lub brązowe z długą cholewą lub sztylpy i skórzane pasy z koalicyjką.

Mimo rozkazu Naczelnego Wodza z 27 października 1941 o oznaczeniu rękawów mundurów żołnierzy polskich na obczyźnie naszywką „Poland”, oznaka ta nie była noszona w brygadzie.

Działania bojowe Służba na Pustyni Zachodniej maj-sierpień 1941 Po rezygnacji z wysłania Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich do Grecji i w związku z ofensywą oddziałów niemieckiego Afrika Korps gen. Erwina Rommla, brygada została skierowana transportami kolejowymi i kołowym w dniach 21-24 maja 1941 do twierdzy Marsa Matruh, gdzie rozbudowywała umocnienia i była atakowana przez lotnictwo niemieckie i włoskie. Podlegała w tym czasie dowódcy 1 Południowoafrykańskiej Dywizji Piechoty. W dniach od 1 do 4 lipca została 1941 brygada przeszła 50 kilometrów na wschód do ufortyfikowanego rejonu Sidi Baggush, gdzie podlegała dowództwu 4 Hinduskiej Dywizji Piechoty i zajęła odcinek obrony. Z tej pozycji została wycofana do obozu El Amiriya pod Aleksandrią w dniach 17-20 sierpnia 1941.

Walki w obronie Tobruku sierpień-grudzień 1941 Z portu w Aleksandrii 18 sierpnia 1941 wypłynął pierwszy konwój z oddziałami brygady do oblężonej twierdzy w Tobruku. Następnymi siedmioma konwojami od 19 do 27 sierpnia 1941 odpłynęła do Tobruku w SBSK. 22 sierpnia karpacki pułk artylerii oddał pierwsze strzały do wroga. W dniu 30 sierpnia 1941 w Tobruku ze składu brygady znalazło się 288 oficerów i 4551 szeregowych. right|300px W twierdzy Tobruk oddziały brygady zajmowały sukcesywnie linie obronne, 29 sierpnia jako pierwszy pułk ułanów karpackich zluzował 18 hinduski pułk kawalerii na perymetrze obrony, reszta brygady zluzowała odwodową 18 Australijską Brygadę Piechoty w rejonie Solaro. Następnie nocami 3 i 4 września 1941 2 i 3 bataliony strzelców zluzowały dwa pierwszorzutowe bataliony 20 Australijskiej BP, a 1 batalion strzelców, australijski batalion odwodowy, tym samym SBSK objęła obronę odcinka południowego liczącego 20 kilometrów. 28-29 września 1941 brygada została zluzowana przez 20 Australijską BP i przeszła do odwodu w Solaro. Po chwilowym odpoczynku przeszła na najtrudniejszy odcinek zachodni. W dniach 1-3 października zluzowała 26 Australijską BP. Południowy i północny narożniki Medauaru obsadziły 2 i 3 bataliony strzelców, centrum wyłomu spieszony pułk ułanów Karpackich. W odwodzie pozostał 1 batalion strzelców na zachód od Pilastrino. W jarze El Ghessima stacjonowało dowództwo brygady. Na prawo od 2 batalionu strzelców pod koniec października wszedł 11 czechosłowacki batalion piechoty. Z uwagi, że do twierdzy w Tobruku nie dotarł batalion strzelecki Legii Oficerskiej ze względu na zbombardowanie konwoju, w twierdzy pozostał 2/13 batalion australijski. Oba bataliony obsadzały odcinek nadmorski i podlegały dowódcy SBSK. Brygada prowadziła typowe walki pozycyjne, pod ostrzałem włoskiej i niemieckiej artylerii, była bombardowana z powietrza. Nocami nasilała się walka patroli na przedpolu i na pozycjach włosko-niemieckich.