Wiktor Julian Biegański (ur. 17 listopada 1892 w Samborze, zm. 19 stycznia 1974 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta i producent filmowy.

Życiorys Urodził się 17 listopada 1892 w Samborze, ówczesnym terenie w zaborze austriackim (ob. Ukraina w obwodzie lwowskim), w rodzinie Juliana, urzędnika ko­lejowego, i Kseni z Kamińskich (Ka­mieńskich). Ukończył Gimnazjum Św. Jacka i Szkołę Dramatyczną Michała Przybyłowicza w Krakowie. Od 1907 występował w przedstawieniach amatorskich. W teatrze zawodowym debiu­tował 16 lutego 1908 w Tarnowie, w dwóch rolach: studenta Blasa i prof. Żalskiego (Szkoła) w zespole objazdowym Eugeniusza Kalinowskiego. Od września 1908 zaangażowany do Teatru Miejskiego we Lwowie. Następnie był aktorem teatrów w Krakowie i Łodzi, gdzie zadebiutował jako reżyser teatralny.

W 1917 zorganizował Teatr Frontowy, na czele którego odwiedził polskich żołnierzy w austriackich jednostkach na froncie włoskim. W 1919 osiadł w Warszawie, z którą związał się przez następne 16 lat. Występował i reżyserował na deskach teatrów stołecznych, m.in. współpracował z Arnoldem Szyfmanem. Nie mogąc pogodzić pracy w teatrze i filmie, zawiesił pracę teatralną, do której powrócił w 1929. W latach 1932–1934 był wykładowcą w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. W 1935 przeniósł się do Krakowa i do 1938 pracował jako aktor i reżyser w Teatrze im. Juliusza Słowackiego.

Okres okupacji niemieckiej spędził w Krakowie, gdzie brał udział w tajnym nauczaniu gry aktorskiej i współpracował z konspiracyjnym zespołem kierowanym przez Adama Mularczyka. Po wojnie był aktorem i reżyserem teatrów w Krakowie, Katowicach, Wrocławiu, Gdańsku i Lublinie. Po powrocie do Warszawy grał i reżyserował w Teatrze Nowej Warszawy (1955–1956), a następnie występował na scenie Teatru Komedia, gdzie w 1965 przeszedł na emeryturę.

Występował również w słuchowiskach Teatru Polskiego Radia (1953–1969) oraz spektaklach Teatru Telewizji (1954–1963). Był członkiem za­służonym SPATiF-ZASP. Pozostawił tom wspomnień Remanent życia starego aktora (opublikowany w 1969).

Dwukrotnie żonaty. Od 24 stycznia 1927 był mężem włoskiej aktorki filmowej i malarki Carlotty Bologna (1909–2001), z którą miał syna. Po rozwodzie z Carlottą, 30 stycznia 1964 poślubił Marię Krystynę Bernard z domu Szczudło. mały|Zofia Jaroszewska i Wiktor Biegański w jednej ze scen przedstawienia Zakochana w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1936). Pod koniec życia mieszkał w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie. Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 56-2-16).

Filmografia Aktor: Dramat Wieży Mariackiej jako Rudolf (1913) Blanc Et Noir (1919) Carewicz jako carewicz (1919) Lokaj (1919) Tragedia Rosji i jej trzy epoki (1921) Przez piekło jako starszy robotnik Stanisław (1921) Otchłań pokuty jako Rysio, brat Mary (1923) Głos serca jako pan Ashmore (1931) Kobieta, która się śmieje jako dyrektor Brenton (1931) Bezimienni bohaterowie (1932) Dwanaście krzeseł jako profesor spirytysta (1933) Jego ekscelencja subiekt jako kierownik sklepu (1933) Zabawka jako Melicki, sąsiad Łatoszyńskich (1933) mały|Wiktor Biegański z żoną Carlottą i ich synem (1938).mały|Grób Wiktora Biegańskiego na cmentarzu PowązkowskimCo mój mąż robi w nocy… jako doktor Diagnoziński (1934) Czarna perła jako dyrektor hotelu (1934) Młody las jako Żewakow (1934) Pieśniarz Warszawy jako Lolo, przyjaciel Juliana (1934) Jaśnie pan szofer (1935) Smarkula jako lekarz w szpitalu (1963) Przerwany lot (1964) Marysia i Napoleon jako arystokrata (1966)

Reżyser: Dramat Wieży Mariackiej (1913) Przygody pana Antoniego (1913) Pan Twardowski (1921) Zazdrość (1922) Bożyszcze. W sidłach uwodziciela (1923) Otchłań pokuty (1923) Wampiry Warszawy. Tajemnica taksówki nr 1051 (1925) Gorączka złotego (1926) Maraton Polski (1927) Orlę (1927) Kobieta, która grzechu pragnie (1929)

Scenarzysta: Dramat Wieży Mariackiej (1913) Przygody pana Antoniego (1913) Pan Twardowski (1921) Zazdrość (1922) Otchłań pokuty (1923) Wampiry Warszawy. Tajemnica taksówki nr 1051 (1925) Orlę (1927) Kobieta, która grzechu pragnie (1929)

Producent: Dramat Wieży Mariackiej (1913) Orlę (1927) Kobieta, która grzechu pragnie (1929)

Teatr TV Bezbronna istota A. Czechowa w reż. E. Wodnar (1954) Humoreski A. Czechowa w reż. E. Wodnar (1954) Wizyta na małej planecie G. Vidala w reż. Cz. Szpakowicza (1958) Anonimy G. Vidala w reż. Cz. Szpakowicza jako generał Bell (1959) Bal manekinów B. Jasieńskiego w reż. Z. Hübnera (1961) Proces w Liege M. Marzyńskiego w reż. J. Gruzy (1963) Styks Z. Nienackiego w reż. J. Majewskiego (1963)

Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.

Nagrody II nagroda na Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych za reżyserię oraz za rolę Matuszczaka w sztuce W stoczni Leopolda Rybarskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdyni (1951)

Przypisy

Bibliografia Maśnicki J., Stepan K., Pleograf: słownik biograficzny filmu polskiego 1896–1939, Kraków 1996.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Ludzie urodzeni w Samborze Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1974