Stefan Jerzy Lebson (ur. 10 sierpnia 1906 w Aleksandrowie Kujawskim, zm. 13 marca 1972 w Warszawie) – mgr inżynier elektryk, specjalista w zakresie miernictwa elektrycznego i elektrycznych przyrządów pomiarowych; syn Gustawa i Reginy z d. Kawa.
Życiorys Lata międzywojenne Urodził się w mieszczańskiej rodzinie żydowskiej. W 1926 r. ukończył Państwowe Gimnazjum im. Władysława Jagiełły w Płocku. W 1928 r. rozpoczął studia na Wydz. Elektrycznym Politechniki Gdańskiej. Po uzyskaniu tytułu kandydata (półdyplomu) został przyjęty jako pierwszy cudzoziemiec na kierunek elektrotechniki teoretycznej i praktycznej zastrzeżony tylko dla najzdolniejszych studentów. Specjalizował się w teorii pomiarów elektrycznych. W 1932 r. uzyskał tytuł inżyniera dyplomowanego (równoważny dyplomowi mgr inż.) ze specjalnością: teoria pomiarów elektrycznych. Narastająca faszyzacja i nastroje antysemickie w Wolnym Mieście Gdańsku uniemożliwiły mu realizację doktoratu podjętego u prof. K. Kupfmüllera. W 1933 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie podjął pracę w Fabryce Aparatów Elektrycznych „Elektroautomat” jako konstruktor, a następnie kierownik działu. Od 1935 r. pracował w Spółce Akcyjnej „Staniola”, która wspólnie z francuską firmą Chauvin – Arnaux S.A. otworzyła w Warszawie fabrykę mierników. Odbył kilkumiesięczną praktykę w Paryżu. W związku z udziałem w strajku okupacyjnym robotników stracił tam pracę. Następnie został zatrudniony w Zakładach Aparatury Precyzyjnej „Ateliers J. Carpentier Paris”.
Okres II wojny światowej Po wybuchu wojny znalazł się we Lwowie, gdzie pracował w zakładach samochodowych. W czerwcu 1940 r. został deportowany w głąb ZSRR. Za próbę powrotu do Lwowa zesłany do syberyjskiego gułagu. W czasie jednego z transportów został uznany za zmarłego i porzucony w tajdze. Uratował go nieznajomy człowiek – Jakut. Po ogłoszeniu amnestii dla Polaków w 1941 r. pracował jako majster w ewakuowanej za Ural fabryce, budował linię energetyczną o napięciu kilkunastu kilowoltów. W 1944 r. rozpoczął pracę w Samarkandzie, najpierw jako kierownik działu pomiarów w elektrowni, a potem w przeniesionej z Leningradu fabryce dźwiękowych aparatów kinematograficznych. Tu został członkiem Związku Patriotów Polskich. Pozostała na terenie Polski rodzina zginęła tragicznie: ojciec w warszawskim Getcie, matka i siostra w obozie koncentracyjnym.
Okres PRL W maju 1946 r. powrócił do Polski, w tym samym roku wstąpił do PPR. W latach 1946–1972 był kolejno związany z fabryką „ERA” we Włochach, gdzie zorganizował produkcję mierników elektrycznych, stworzył przyzakładową szkołę zawodową i średnią szkołę techniczną, w której wykładał; Zakładem Miernictwa Elektrycznego Instytutu Elektrotechniki w Międzylesiu k. Warszawy; Wieczorową Szkolą Inżynierską i w końcu Wydz. Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, gdzie pracował od 1954 r. aż do śmierci. thumb|left|200px|Fragment grobu prof. Lebsona Był człowiekiem samotnym, pochowany na cmentarzu parafii św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Warszawie-Włochach.
Pełnione funkcje i zajmowane stanowiska dyrektor techniczny fabryki „ERA” (1946) kierownik Zakładu Miernictwa Elektrycznego Instytutu Elektrotechniki (1952) dziekan Wydziału Elektrycznego w Wieczorowej Szkole Inżynierskiej (1952) samodzielny pracownik naukowy na stanowisku zastępcy profesora Katedry Miernictwa Elektrycznego Politechniki Warszawskiej (od 1954) kierownik Zakładu Automatyki przy Wydz. IV PAN (1954–1960) kierownik Zakładu Budowy Przyrządów Pomiarowych w Katedrze Miernictwa Elektrycznego PW (od 1957) kierownik Katedry Miernictwa Elektrycznego PW (od 1959) kierownik Zakładu Miernictwa Elektrycznego PW (od 1970 do śmierci)
Ważniejsze publikacje Mierniki elektryczne, Warszawa 1956 Elektryczne przyrządy pomiarowe, PWN, Warszawa 1960 (nast. wydania 1965, 1971) Podstawy miernictwa elektrycznego, WNT, Warszawa 1966 (nast. wyd. 1970) Kompensatory prądu stałego, WNT, Warszawa 1972 (współautor: Czesław Szczepaniak) Pomiary elektryczne, Państwowe Wydawnictwa Szkolnictwa Zawodowego, Warszawa 1963 (współautor: Jacek Kaniewski) Miernictwo elektryczne dla technikum, PWSZ, Warszawa 1961 (nast. wyd. 1963, 1965, 1966, 1971) (współautor: Jacek Kaniewski) Skrypty dla studentów PW: Miernictwo elektryczne (1959, 1961, 1964, 1965, 1966), Miernictwo elektryczne w zarysie (1968) przekład wspólnie z Czesławem Bełkowskim z jęz. rosyjskiego książki F.E. Tiemnikowa Automatyczne przyrządy rejestrujące, 1957 autor lub współautor ok. 20 artykułów naukowych autor 3 patentów
Bibliografia Książka meldunkowa kamienicy przy ul. Marszałkowskiej 58 w Warszawie z lat 1934–1938 Słownik biograficzny techników polskich, Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych, t. XIV, Warszawa 2003 (hasło: Lebson Stefan opr. Jacek Czajewski)
Linki zewnętrzne Bocheński J.: Życie bez ojca, 2007 Czajewski J.: Stefan Jerzy Lebson (1906-1972), Jubileusz 100-lecia Wydziału Elektrotechniki i Automatyki na politechnice w Gdańsku; Witryna Wspomnień
Kategoria:Absolwenci i studenci Wyższej Szkoły Technicznej Wolnego Miasta Gdańska Kategoria:Członkowie Związku Patriotów Polskich Kategoria:Pochowani na cmentarzu we Włochach w Warszawie Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich łagrów 1939–1941 Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Więźniowie radzieckich łagrów Kategoria:Ludzie związani z Płockiem Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Aleksandrowie Kujawskim