Robert Rudiak (ur. 24 lipca 1966 w Zielonej Górze) – polski poeta, prozaik, publicysta, prasoznawca, medioznawca, regionalista i krytyk literacki, doktor nauk humanistycznych.

Biografia Ukończył filologię polską w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Tadeusza Kotarbińskiego w Zielonej Górze oraz studia podyplomowe: zarządzanie kadrami i gospodarką finansową przedsiębiorstw na Wydziale Ekonomii Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, administrację na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, informację naukową i bibliotekoznawstwo na Uniwersytecie Zielonogórskim oraz zarządzanie ochroną informacji niejawnych również na Uniwersytecie Zielonogórskim, a także nauczanie etyki i filozofii w Wyższej Szkole Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu. Ukończył także studia menadżerskie Executive Master of Business Administration w Wyższej Szkole Bankowej we Wrocławiu. Pracę doktorską obronił na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego.

Redaktor i zastępca redaktora naczelnego pisma studenckiego WSP „Faktor” (1986–1990), pisma młodej inteligencji „Enigma” na Uniwersytecie Warszawskim (1989–1990), miesięcznika społeczno-kulturalnego „Lubuskie Nadodrze” (2002–2003) i redaktor naczelny lubuskiego pisma samorządowego „Region” (2009–2010) oraz redaktor naczelny kwartalnika "Pasje Literackie" (od 2024 r.). Współpracuje z kwartalnikami „Pro Libris” (od 2016), „Pasje Literackie” (od 2019) i „ReWiry” (od 2020) w Poznaniu. Był także redaktorem Akademickiego Studia Radiowego „Maczek” i Studenckiego Studia Radiowego „WySPa” w latach 1987–1988.

Był członkiem Klubu Literackiego Lubuskiego Towarzystwa Kultury (1988–1991) i Grupy Działań Artystycznych „Budowa II” (1988–1990). Należy do Związku Literatów Polskich od 1992 roku. Od 1998 r. członek Zarządu Oddziału ZLP w Zielonej Górze, w latach 2015–2019 wiceprezes, a od 2019 prezes oddziału. Należał także do Lubuskiego Stowarzyszenia Twórców i Animatorów Kultury „Parnas” (2007–2008) w Zielonej Górze, Lubuskiego Stowarzyszenia Promocji Kultury „Pro Arte” w Zielonej Górze (2008–2009). Od 2008 r. jest członkiem Zarządu Lubuskiego Stowarzyszenia Miłośników Działań Kulturalnych „Debiut”, a w latach 2016–2018 był prezesem „Debiutu”, które organizuje Międzynarodowy Otwarty Konkurs na Rysunek Satyryczny (od 2008 r.) oraz współorganizuje Festiwale Filmu i Teatru „Kozzi Gangsta” (od 2012 r.), Festiwale Literackie „Proza Poetów” im. Anny Tokarskiej w Zielonej Górze, konkursy na debiut poetycki dla młodych, cykl produkcji filmowych o pisarzach lubuskich oraz wydaje książki i katalogi. Stowarzyszenie „Debiut” dwukrotnie uhonorowano nagrodą Ale Sztuka! (2013 i 2014).

Twórczość Debiutował felietonem w „Faktorze” w 1987 r. Wydał plakat poetycki Poster ’88 (WSP, Zielona Góra 1988), arkusze poetycko-plastyczne: Austeigen (BWA, Zielona Góra 1988) i Barwy grzechu (WSP, Zielona Góra 1989) oraz tomiki, zbiory wierszy i szkice historycznoliterackie. Wiersze publikował m.in. w almanachu młodej poezji zielonogórskiej Rozpoznani spośród (Zielona Góra-Wrocław1997), w antologiach poezji lubuskiej Mieszkam w wierszu (Zielona Góra 2001) i Od słowa do słowa (Zielona Góra 2006) oraz ogólnopolskiej antologii poezji religijnej Krzyż – Drzewo Kwitnące (Warszawa 2000).

Artykuły publicystyczne, eseje, recenzje krytycznoliterackie, szkice historycznoliterackie i opracowania naukowe publikował m.in. w „Komunikatach Nadodrzańskich”, „Lubuskim Nadodrzu”, „Pegazie Lubuskim”, „Pro Libris”, „Studiach Zielonogórskich”, „Edukacji Humanistycznej”, „Slavii Orientalis”, „Germanistyce”, „Orbis Linguarum”, „Zielonogórskich Studiach Bibliotekoznawczych”, „Liry-Dram”, „Bibliotekarzu Lubuskim”, „Filologii Polskiej”, „Autografie”, „Na Winnicy”, „Odrze”, „Własnym Głosem”, „Inspiracjach”, „ReWirach”, „Pasjach Literackich”, „In Gremium. Studia nad Historią, Kulturą i Polityką”, „Literacie Krakowskim”, „Studiach Zachodnich”, „Gazecie Kulturalnej”, „Nowym Napisie”, „Migotaniach”, „Merkuriuszu Regionalnym” i „Ziemi Lubuskiej”.

Wiersze zamieszczał na łamach m.in: „Studenta”, „Iglicy”, „Nadodrza”, „Gazety Lubuskiej”, „Twórczości Robotników”, „Gospodyni”, „Pegaza Lubuskiego”, „Pro Libris”, „Tygodnika Opoczyńskiego”, „Grona”, „Głosu Nauczycielskiego”, „Zielonogórskiej Gazety Nowej”, „Naszego Dziennika”, „Poezji Dzisiaj”, „Śląska”, „ReWirów”, „Pasji Literackich” i na portalach internetowych: Nowy Napis, Poezja Polska, Pisarze.pl, Truml, Poema i Stela oraz na stronach ZG ZLP (Czytelnia) i Oddziału ZLP w Zielonej Górze oraz Telewizji Puls, TV-51 i TVP Dolnośląskiej.

Laureat kilkudziesięciu ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów literackich w kraju i za granicą m.in. w Wiedniu, Warszawie, Częstochowie, Szczecinie, Białymstoku, Olsztynie, Mikołowie, Wąglanach, Świdniku, Radomiu, Lęborku, Siedlcach, Gorzowie Wlkp., Lubinie, Konstantynowie Łódzkim i Przęczewie.

W 1996 roku zbiór wierszy Herodiada nominowany był do nagrody Lubuski Wawrzyn Literacki w dziedzinie poezji, a w 1999 r. jego tomiki poetyckie Martwy pejzaż osobisty i Europa po nocy zostały wyróżnione w VI edycji Nagrody Literackiej przyznawanej przez redakcję tygodnika „Głos Nauczycielski”, natomiast wiersze z tomiku Przeklęci & święci przez Wydawnictwo „Anagram” w Warszawie.

Wystawił instalacje plastyczne Austeigen w Galerii PO w Zielonej Górze w 1988 roku oraz Barwy grzechu w Galerii WSP w Zielonej Górze w 1989 roku oraz montaż poetycki Po drugiej stronie unicestwienia w Galerii PO w 1990 roku oraz oparte na jego wierszach przedstawienie Misterium żydowskie w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Zielonej Górze oraz w Klubie Myśli Twórczej „Lamus” w Gorzowie Wielkopolskim w 1995 roku. Wraz z grupą Budowa II zorganizował m.in. happening Cztery strony w Krakowie (klub Forum) w 1988 r., performance Traktat nihilistyczny w Zielonej Górze (klub Gęba) w 1988 r., spektakl parateatralny Miasto znów nas urodzi w Warszawie (klub Stodoła) w 1989 r. oraz instalacje plastyczne Piramida, Płonąca żyrafa, Sen konia trojańskiego, happeningi Wypadek, Agonia słowa, Głód poezji?, performance Narodziny wszechświata i Traktat nihilistyczny w Świnoujściu podczas festiwalu FAMA w 1989 r. Był kuratorem wystawy Janusz Koniusz. Twórca i działacz (2018) oraz zrealizował film biograficzny o dr. Michale Kaziowie Radość życia (2017). Prowadził Salon Literacko-Naukowy w klubie „słodko-gOrzka”, w ramach którego odbywały się spotkania z pisarzami, wieczory autorskie i promocje książek. Był redaktorem serii debiutów poetyckich oraz tomików pokonkursowych wydawanych przez Kożuchowski Ośrodek Kultury i Sportu „Zamek” w latach 2004–2015. Był organizatorem corocznych edycji Zielonogórskiego Slamu Poetyckiego w latach 2016-2018.R. Rudiak, Parnas lubuski. Studia, szkice, eseje (ZLP, Zielona Góra 2020).

Odznaczenia i wyróżnienia

Brązowy Krzyż Zasługi (2023) Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2021) Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2017) Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego (2021) Złoty Medal Prezydenta Miasta Zielona Góra (2023) Nagroda Kulturalna Prezydenta Miasta Zielona Góra (2007, 2019) Złota Odznaka Honorowa Związku Literatów Polskich (2021) Lubuska Nagroda Literacka ZLP (2011) Zielonogórska Nagroda Literacka „Winiarka” (2015) Nagroda Literacka im. Andrzeja K. Waśkiewicza (2016) Nagroda Kulturalna Marszałka Województwa Lubuskiego (2023) Mały Eryk – Nagroda Stowarzyszenia Polskich Artystów Karykatury w Warszawie (2019) Nominowany do Lubuskiego Wawrzynu Literackiego (1995) i Nagrody Literackiej im. Jarosława Iwaszkiewicza (2021)Literackie początki… Wypowiedzi i utwory pisarzy lubuskich pod redakcją R. Rudiaka (ZLP, Zielona Góra 2021)..

Publikacje Poezja Poster poetycki '88 (WSP, Zielona Góra 1988) Austeigen (BWA, Zielona Góra 1988) Barwy grzechu (WSP, Zielona Góra 1989) Unicestwienie (LTK, Zielona Góra 1991) Taniec hipochondryczny (WSP-TK, Zielona Góra 1991) Herodiada (IBiS, Warszawa 1995) Martwy pejzaż osobisty (ZLP, Zielona Góra 1997) Europa po nocy (RCAK, Zielona Góra 1999) Przeklęci & święci (Pro Libris, Zielona Góra 1999) Prywatny koniec świata (ZLP, Zielona Góra 2003) Replika (ZLP-KOKiS, Zielona Góra-Kożuchów 2004) Zaproszenie do samobójstwa (ZLP, Zielona Góra 2007) Imaginacje (2009, wyd. internetowe) Trans-umieralnia (2010, wyd. internetowe) Robactwo (2010, wyd. internetowe) Gehenna (Sowello, Rzeszów 2017) Seans spirytystyczny (Anagram, Warszawa 2025)

Proza

Umieralnia (TMZG Winnica, Zielona Góra 2016)

Prace naukowe, monografie i szkice historycznoliterackie

Cztery dekady. 40 lat oddziału ZLP w Zielonej Górze (wspólnie z J. Koniuszem i A.K. Waśkiewiczem, ZLP, Zielona Góra 2002) Ruch literacki na Środkowym Nadodrzu w XX i XXI wieku (Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra 2015) Życie literackie na Ziemi Lubuskiej w latach 1945–2000 (Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. C. Norwida, Zielona Góra 2015) Prasa, wydawnictwa i wydarzenia literackie w Zielonej Górze i regionie (Polskie Towarzystwo Historyczne, ZLP, Zielona Góra 2018) Baśnie, legendy i podania Ziemi Lubuskiej. Szkic monograficzny (Polskie Towarzystwo Historyczne, ZLP, Zielona Góra 2018) Ruch literacki na Środkowym Nadodrzu w XX i XXI wieku (Związek Literatów Polskich, Zielona Góra 2019 – wydanie II poszerzone i uzupełnione) Fenomen Michała Kaziowa. Monografia (Związek Literatów Polskich, Zielona Góra 2019) Parnas lubuski i okolice. Studia, szkice i eseje (Związek Literatów Polskich, Zielona Góra 2020) Helikon lubuski. Studia, szkice i recenzje krytycznoliterackie (Związek Literatów Polskich, Zielona Góra 2023) Mitologia Ziemi Lubuskiej i Łużyc. Monografia o wierzeniach, mitach, legendach, podaniach i baśniach słowiańskich i germańskich (Polskie Towarzystwo Historyczne, ZLP, Zielona Góra 2023) Hipokrene Ziemi Lubuskiej. Szkice, studia i recenzje krytycznoliterackie (Związek Literatów Polskich, Zielona Góra 2026)

Powieść Via Crucis (2001, opublikowana w Internecie)

Opracowania redakcyjne w ramach Biblioteki GDA „Budowa II”

Grupa Działań Artystycznych „Budowa”. Październik 1988-styczeń 1989 [katalog poetycko-plastyczny nr 2] (GDA „Budowa II”, Zielona Góra 1989); Grupa Działań Artystycznych „Budowa II”. 1988–1989 [katalog informacyjny nr 3-4] (GDA „Budowa II”, Zielona Góra 1989); I Ogólnopolski Konkurs Poetycki „Bachanalia’89”. Wiersze nagrodzone [wspólnie z R. Gromadzkim], z serii Arkusze Poetyckie Klubu WSP „Gęba” i GDA „Budowa II” (WSP, Zielona Góra 1989); Krzysztof Fedorowicz, Odcienie (GDA Budowa II, Zielona Góra 1989); Dorota Roszkowska, Miłość ma oddech agonii (GDA Budowa II, Zielona Góra 1989); Anna Barszczewska, Smak powietrza (GDA Budowa II, Zielona Góra 1989); Anna Piwkowska, Viviana (GDA Budowa II, Zielona Góra 1989); Janusz Leppek, Anarchista (GDA Budowa II, Zielona Góra 1989); Antoni Pawlak, Zamiast (GDA Budowa II, Zielona Góra 1989); Dada rzyje – poeci nowodadaistyczni (GDA Budowa II, Zielona Góra 1989); Bachanalia ‘89 – wiersze nagrodzone w I Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim (GDA Budowa II, Zielona Góra 1989) Opracowania redakcyjne, wstępy, posłowia Anna Maria Szewczuk, Wierzę (Wyd. Organon, Zielona Góra 2003); Krzysztof Łukasz Swereda, Marzenie (KOKiS Zamek, Kożuchów 2004); Katarzyna Szwarc, Wibracje duszy (KOKiS Zamek, Kożuchów 2004); Marta Rużyłowicz, To, co w duszy (KOKiS Zamek, Kożuchów 2004); Sylwia Sztuczka, Wodospady myśli (KOKiS Zamek, Kożuchów 2005); Kazimierz Wysocki, Moje wierzenie (KOKiS Zamek, Kożuchów 2005); Arleta Jankowska, Barwy życia (KOKiS Zamek, Kożuchów 2005); Robert Rubacha, Oczy (KOKiS Zamek, Kożuchów 2006); Krzysztof Łukasz Swereda, Głos milczenia (KOKiS Zamek, Kożuchów 2006); Agata Komorowska, Międzysercowa (KOKiS Zamek, Kożuchów 2006); Bronisław Suzanowicz, Moje życie w Nowym Dworze – z ziem utraconych do ziem odzyskanych. Wspomnienia z lat 1939–1946 w Nowogródzkiem (Wyd. RCAK, Zielona Góra 2007); Anna Maria Szewczuk, Kryształowe myśli (ZLP, Zielona Góra 2007);