Linia kolejowa nr 230 – wyłączona z eksploatacji linia kolejowa Wejherowo–Garczegorze.
Historia Pierwszy odcinek linii kolejowej, z Wejherowa do Prusewa, został udostępniony do ruchu 25 listopada 1902 roku. Drugi odcinek, biegnący z Prusewa do Choczewa, został otwarty 18 września 1905 roku. Ostatnim trzecim etapem była budowa odcinka z Choczewa do Garczegorza, na którym ruch rozpoczął się 7 maja 1910 roku. Za realizację projektu była odpowiedzialna spółka Lenz & Co z siedzibą w Berlinie. Dla zarządzania kapitałem przeznaczonym na powstanie linii założono dwie spółki akcyjne Kleinbahn Neustadt-Prüssau i Kleinbahn Chottschow-GarzigarWill, Die Kleinbahnen im Kreise Lauenburg, "Heimatkalender für den Kreis Lauenburg i. Pom.", Lauenburg 1933..
Od 1920 do 1939 roku linię przedzielała granica polsko-niemiecka na rzece Redzie. Z uwagi na ten fakt w okresie tym funkcjonowały dwie niezależne od siebie linie kolejowe Wejherowo-Zamostne po stronie polskiej oraz Rybno-Garczegorze po stronie niemieckiej. Odcinek Wejherowo-Zamostne został otwarty dopiero 1 października 1923 roku. Z uwagi na wygórowane zdaniem strony polskiej rządania spółki Kleinbahn Neustadt-Prüssau zrezygnowano z jej pośrednictwa w prowadzeniu ruchu a tym samym z przewozów transgranicznych. Ciekawostką jest, że otwarcie linii poprzedził wniosek poselski w sejmie w sprawie jej reaktywacji z 8 marca 1923 rokuArchiwum Państwowe w Gdańsku oddział w Gdyni, Wydział Powiatowy Powiatu Morskiego w Wejherowie, sygn. 93/210/0/-/698: Acta Specialia dot. Kolei Wejherowo-Zamostne; Archiwum Państwowe w Bydgoszczy, Urząd Wojewódzki Pomorski w Toruniu, sygn. 6/4/0/8.1.1.18/23362: Budowa kolei wąskotorowej Wejherowo-Prysowo; B.W. Korotyński, Z życia prowincji, "Kurjer Warszawski", 1922, R.102, nr 317.https://polona.pl/item-view/4cf08dff-6308-42fa-8499-7ace7a26cdce?page=3. Po stronie niemieckiej, w 1932 roku, doszło do zerwania współpracy z firmą Lenz & Co i wejścia kolei w skład Zrzeszenia Kolei TylnopomorskichWill, dz.cyt.. Dla spółek Kleinbahn Neustadt-Prüssau i Kleinbahn Chottschow-Garzigar posiadamy dla okresu międzywojennego statystykę dotycząca taboru oraz personelu kolejowego. Pierwsza z nich dysponowała 3 parowozami, 3 wagonami osobowymi, 5 wagonami towarowymi i 1 wagonem bagażowym; natomiast spółka Kleinbahn Chottschow-Garzigar 2 parowozami, 5 wagonami osobowymi, 8 wagonami towarowymi i 4 wagonami bagażowymi. Na linii Rybno-Garczegorze pracowało 43 pracownikówM.Pohl, G.Strommenger, Handbuch der öffentlichen Verkehrsbetriebe, Berlin 1936..
W okresie II wojny światowej ruch był prowadzony jedynie na odcinku Rybno-Garczegorze, z uwagi na spór okupacyjnej landratury w Wejherowie ze spółką państwową Koleje Pomorskie, która przejęła majątek spółek Kleinbahn Neustadt-Prüssau i Kleinbahn Chottschow-Garzigar w 1940 rokuArchiwum Państwowe w Gdańsku oddział w Gdyni, Starostwo Powiatowe w Wejherowie, sygn. 93/787/0/2.23/26: Sprawa odcinka kolei wąskotorowej: Wejherowo-Zamostne..
Po II wojnie światowej ruch na całej linii przywrócono po odbudowie mostów w Zamostnym i Bolszewie w lipcu 1946 rokuKolejarze odbudowali nowe mosty, "Dziennik Bałtycki", 1946, R.2, nr 197.. W związku z planowaną budową elektrowni szczytowo-pompowej i pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej nad Jeziorem Żarnowieckim, w latach 80. XX w. zbudowano i zelektryfikowano odgałęzienie do stacji Elektrownia Jądrowa Żarnowiec w postaci linii kolejowej 230A, co wiązało się również z elektryfikacją odcinka Wejherowo-Rybno Kaszubskie. Według służbowego rozkładu jazdy, ruch po zelektryfikowanej bocznicy rozpoczęto 1 czerwca 1986 rokuR. Osowicka, Elektrycznym do Żarnowca, "Dziennik Bałtycki", 1986, R.42, nr 124..
Zmiana ustroju po 1989 roku oraz zaprzestanie budowy elektrowni atomowej w 1990 roku miały ogromny wpływ na funkcjonowanie tej linii. Ruch pasażerski zawieszono 31 maja 1992 rokuNowy rozkład nowe cięcia, "Dziennik Bałtycki",1992, R.48, nr 112.. Już po zamknięciu ruchu pasażerskiego odcinek linii 230 między Wejherowem a Rybnem oraz linii 230A do Czymanowa wykorzystano dla przewozów uczestników przystanku Woodstock w lipcu 1995 roku. Ruchu towarowego zaprzestano ostatecznie w 2004 roku.
29 października 2025 roku, Polskie Linie Kolejowe S.A ogłosiły plany rewitalizacji linii. Postępowanie przetargowe na wyłonienie wykonawcy robót budowlanych rozpoczęło się w kwietniu 2026 roku. Na linii 230 zostaną odbudowane lub zbudowane w nowych miejscach stacje i przystanki: Wejherowo Cementownia, Orle, Góra Paradyż, Rybno Kaszubskie, Bolszewo Północne, Kniewo, Kostkowo i Gniewino. Linia zostanie zelektryfikowana (w przypadku odcinka Wejherowo – Rybno Kaszubskie – ponownie; co ciekawe, przeprowadzona w latach 80. XX wieku pierwsza elektryfikacja również miała związek z budową elektrowni jądrowej – przerwaną w 1990 r. inwestycją w Żarnowcu).
Przypisy
Linki zewnętrzne Wywiad z Leszkiem Lewińskim na portalu EJ Żarnowiec
230