Abraham (Abram) Wirszubski (jid. אברהם וירשובסקי ur. 21 grudnia 1871 w Wilnie, zm. 1943 tamże) – polski lekarz psychiatra, działacz społeczny i syjonistyczny żydowskiego pochodzenia.

Życiorys Urodził się w rodzinie kupieckiej Morducha (Marka) i Feigi Wirszubskich. Do 10. roku życia uczył się w chederze, potem w II Gimnazjum Wileńskim, które ukończył w 1890. Następnie studiował medycynę na Uniwersytecie w Kazaniu. Dyplom z odznaczeniem otrzymał w 1896. Przez kolejne cztery lata praktykował w Oddziale Fizjologicznym Instytutu Medycyny Doświadczalnej w Petersburgu u Iwana Pawłowa i specjalizował się w neurologii i psychiatriiRóziewicz J.: Polacy w laboratoriach Iwana Pawłowa. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 21, 1976, s. 409–429.. W 1901 roku ożenił się z Pesą Rozental.

Był naczelnym lekarzem Miejskiego Szpitala Żydowskiego przy ul. Zawalnej, ordynatorem oddziału psychiatrycznego Szpitala św. Jakuba i ordynatorem oddziału psychiatrycznego Szpitala Miejskiego Sawicz w Wilnie. Jeden z założycieli Wileńskiego Stowarzyszenia Miłośników Starożytności Żydowskiej (1913), potem przemianowanego na Żydowskie Stowarzyszenie Historyczno-Etnograficzne im. Sz. An-skiego. Był wiceprezesem i od 1925 Członkiem Honorowym Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego oraz wiceprezesem Wileńskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Należał do Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.

Podczas niemieckiej okupacji Wilna przebywał w getcie, był ordynatorem szpitala w getcie. Chorował psychicznie. Został zamordowany podczas likwidacji getta we wrześniu 1943Gliński JB.: Słownik biograficzny lekarzy i farmaceutów - ofiar drugiej wojny światowej. Tom 3. Wrocław: Urban & Partner, 2003 s. 398–399.

W jego dorobku naukowym znajduje się około 150 prac, w języku polskim, jidysz, rosyjskim i niemieckim.

27 listopada 1929 odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia PolskiM.P. z 1929 r. nr 278, poz. 644 „za zasługi na polu pracy społecznej, zawodowej i publicystycznej”..

Wybrane prace Работа желудочных желез при разных сортах жирной пищи: Дис. на степ. д-ра мед. А.М. Виршубского. Санкт-Петербург: С.-Петерб. коммерч. типо-лит., 1900 К вопросу об акропарэстезии. Вильна: Вилен. окр. лечебница, 1904 Еврейское законодательство о разводе у душевнобольных. типография Пирожникова, 1907 Grundriss der Lehre von Infantilismus. Allgemeine Wiener Medizinische Zeitung 57, 71–, 83–, 1912 Ein Fall von familiärer spastischer Spinalparalyse. Neurologisches Centralblatt 32, 1025–1027, 1913 Ein Fall von Polydipsie als einer Varietät der Hysteria monosymptomatica. Neurologisches Centralblatt 37, 315, 1918 Ein Fall von Polyneuritis im Anschluss an Lyssaschutzimpfungen. Neurologisches Centralblatt 37, 586–588, 1918 Letargiczne zapalenie mózgu. Nowiny Lekarskie 35 (4), s. 224–231, 1923 Coma neoplasmaticum. Nowiny lekarskie 38 (7), s. 256–258, 1926 Historja Szpitala Żydowskiego w Wilnie. Pamiętnik Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego 2 (3), s. 199–205, 1926 К вопросу о coma neo-plasmaticum. Практ. врач № 5, 1926 Fizyczne wychowanie młodzieży. Folks-gezunt 10, 1927 O rażeniu słonecznem. Nowiny Lekarskie 39, 21, s. 740–741, 1927 Odruchy względne. Nowiny Psychjatryczne 4 (3), s. 158–166, 1927 Pierwszy zjazd lekarzy Żydów. Folks-gezunt 12, 1928 Kilka uwag w sprawie kolonji Deksna. Folks-gezunt 21, 1928 Błędy w praktyce. Pamiętnik Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego 4, 2, s. 82–83, 1928 W sprawie „Patronage familiale”. Folks-gezunt 18, 1928 Zarys wakcynoterapii w neurologji i psychjatrji. Nowiny Psychjatryczne 5 (1/2), s. 22–29, 1928 Zarys zagadnienia rzekomych guzów mózgowych. Pamiętnik Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego 5, 6, s. 521–522, 1929 Nerwica narządowa. Pamiętnik Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego 5, 5, s. 365–368, 1929 Dybuk. Folks-gezunt 20, 1929 Epidemja samobójstw u Żydów. W: Księga Pamiątkowa I Krajowego Zjazdu Lekarskiego „Tozu" w roku 1928. Warszawa, 1929 s. 103–105 Swoista psychoza opętania u Żydów. Warszawskie Czasopismo Lekarskie 6 (51), s. 1198–1200, 1929 Alkoholizm u żydów. Medycyna Warszawska 4 (14), s. 461–462, 1930 Objawy głodu morfinowego u noworodka. Pamiętnik Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego 6, 1, s. 42–44, 1930 Historja psychjatrji u starożytnych żydów. Rocznik Psychiatryczny 13, s. 210–213, 1930 Dwa przypadki nowotworów płatów czołowych. Nowiny Lekarskie 43, 10, s. 339–342, 1931 Kilka uwag w sprawie etiologii i rozpoznawania porażenia połowiczego. Medycyna 5, 23, s. 801–803, 1931 Rozwód z powodu choroby psychicznej w świetle żydowskiego prawa religijnego. Nowiny Psychjatryczne 3/4, 210–218, 1931 Pierwiastki psychopatologiczne Kabały. Nowiny Psychjatryczne 8, s. 36–45, 1931 Zespół nerwowo-psychiczny na tle zaczadzenia. Rocznik Psychiatryczny 18/19, s. 62–68, 1932 Omówienie przypadku bluźnierstwa. Rocznik Psychiatryczny 21 (2), s. 356–361, 1933 Lęk obcego wzroku. Medycyna 8, 4, s. 125–127, 1934 Przymus sterylizacji w Niemczech pod względem psychjatrycznym. Nowiny Psychiatryczne 11, s. 242–250, 1934 O narkolepsji. Medycyna 8, 14, s. 457–458, 1934 Zagadnienie demonologii u Żydów. Nowiny Psychiatryczne 11, s. 243–249, 1934 800-lecie urodzin Mojżesza Majmonidesa. Warszawskie Czasopismo Lekarskie 12, 15, s. 311–313, 1935 Psychozy pooperacyjne. Medycyna, 1935 Przypadek psychozy u dziecka 8-letniego na tle kiły. Medycyna, 1935 Dziedziczoność w chorobach umysłowych. Folks-gezunt 13 (5), 1936 Alkohologja w Piśmie Świętym. Medycyna Społeczna nr 9–10, 1936 Nauka o duszy a teologia żydowska. Medycyna Społeczna, 1936 Rasizm jako zagadnienie medycyny społecznej. Medycyna Społeczna (1936) Żydowskie przesądy religijne o menstruacji w świetle nowoczesnej medycyny. Medycyna Społeczna nr 1–2 (1936?) Neuropatologia porównawcza u żydów i u innych narodów. Pamiętnik Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego 12, 4/5, s. 251–259, 1936 Freud i jego uczniowie. Folks-gezunt 13 (12), 1936 Przypadek psychozy histerycznej. Medycyna 10 (9), 1936 O przejawach psychopatologicznych po amputacji. Medycyna 11, 20, s. 709–710, 1937 Rasizm jako zagadnienie medycyny społecznej. Higiena Psychiczna 4 (1/2), 1938 Ataki lotnicze w świetle psychiatrii społecznej. Folks-gezunt 16 (4), 1939 История еврейского госпиталя в Вильнюсе. Виленский альманах. Вильнюс, 1939

Przypisy

Linki zewnętrzne Publikacje Abrahama Wirszubskiego w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kazańskiego Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Mieszkańcy getta wileńskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Polscy psychiatrzy Kategoria:Urodzeni w 1871 Kategoria:Zmarli w 1943