Obwód żambylski (kaz. Жамбыл облысы) – obwód w południowej części Kazachstanu, graniczący z Kirgistanem. Stolicą obwodu jest Taraz (Тараз). Obwód ma powierzchnię 144 200 km², zamieszkuje go milion mieszkańców. Podstawą gospodarki regionu jest wydobycie fosforanów.
Historia Region został ustanowiony 14 sierpnia 1939 roku dekretem prezydium Rady Najwyższej ZSRR z części obwodu południowokazachstańskiego (sześć rejonów) oraz obwodu ałmackiego (trzy rejony) jako obwód dżambulski (rus. Джамбульская область). Nazwa ta została zmieniona w dniu 14 maja 1993 na obwód żambylski. Została ona nadana na cześć kazachskiego i sowieckiego poety akyna Żambyła Żabajewa. Początkowo obwód składał się z następujących rejonów: miasto Dżambuł rejon Dżambuł (obecnie rejon Żambył) rejon Koktersk rejon Krasnogorsk rejon Kurdaj (obecnie rejon Kordaj) rejon Łukowsk (obecnie rejon Ryskułow) rejon Merkiy rejon Sary-Su (obecnie rejon Sarysu) rejon Swierdlow (obecnie rejon Bajzak) rejon Tałas rejon Czujsk (obecnie rejon Szu)
W 1951 roku, w wyniku wydzielenia z obwodu południowokachstańskiego, dołączony został rejon Żuały. W 1964 roku został utworzony rejon Mojynkum. Rejon Krasnogorsk w 1988 roku wszedł w skład rejonu Kurdaj.
8 stycznia 1997 roku dekretem Prezydenta Kazachstanu nazwa stolicy miasta została zmieniona na Taraz, obwód jednak zachował swoją dawną nazwę.
Rejony rejon Bajzak rejon Kordaj rejon Merky rejon Mojynkum rejon Ryskułow rejon Sarysu rejon Szu rejon Tałas rejon Żambył rejon Żuały
Geografia Obwód zajmuje 144 264 км², z czego większość terytorium to równina. W jego zachodniej części, na północnym wschodzie od osady Karatau, położona jest pustynia Ajkene o powierzchni 3200 км2.
Rejon posiada bogatą faunę i florę. Liczba gatunków roślin szacowana jest na ponad 3 tys., a gatunków zwierząt na ponad czterdzieści. Powierzchnia terenów łownych to około 13,9 tys. hektarów. W obwodzie znajduje się Fundusz Rybacki o powierzchni 27,8 tys. hektarów obejmujący 81 zbiorników, w tym 59 przystosowanych do rybołówstwa. Do największych należą: Tasotkelsk oraz Ters-Aszybulaksk. Najczęściej spotykanymi gatunkami ryb są: amur biały, karp, hypophthalmichthys, sander, wobła kaspijska oraz leszcz.
Na terytorium obwodu położone są trzy zakazniki: Narodowy zakaznik przyrody «Урочище „Бериккара”» – kompleks o powierzchni 17,5 tys. hektarów na którym rośnie ponad 50 gatunków roślin wpisanych do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych. Wśród zwierząt żyją między innymi: owca dzika, jeżozwierz indyjski oraz muchodławka rajska. Narodowy zakaznik przyrody «Урочище „Каракунуз“» – rezerwat florystyczny o łącznej powierzchni 3,07 tys. hektarów położony na zachodnich stokach Ałatau Zailijskii. Do występujących gatunków należą plantacje owocowe jabłoni, wiśni, śliwa wiśniowej oraz winogrona. Naturalnie występują klon, robinia akacjowa, orzech włoski oraz morwa. Andasajski narodowy zakaznik przyrody – faunistyczny rezerwat rozciągający się na obszarze 1000 tys. hektarów. Położony jest na prawym brzegu rzeki Czu, na zachód od sioła Mojynkum Roślinność jest zdominowana przez ostnicę, kostrzewę walezyjską oraz gatunek z rodziny szarłatowatych Anabasis salsa. Rosnące tu wcześniej efemerydy jak na przykład saksauł czarny porosły wierzbami. Fauna składa się między innymi z dzikiej owcy, osła azjatyckiego, gazeli czarnoogonowej, dzika euroazjatyckiego, bażanta zwyczajnego oraz kuropatwy zwyczajnej.
Demografia Obecnie (2015 rok) w rejonie żyje 1.098.740 osób. Ludność składa się z ponad 100 przedstawicieli różnych narodowości z czego około 71% stanowią Kazachowie. Największy odsetek innych narodowości znajduje się w mieście Taraz – w 2009 roku wynosił 30%.
Spis ludności z 1999 roku odnotował 988 840 mieszkańców. Wskaźnik urbanizacji wyniósł 47%, natomiast gęstość zaludnienia 6,9 osoby na km².
+ Rozmieszczenie ludności z podziałem na narodowości w poszczególnych regionach w roku 2015Халық.RejonKazachowieRosjanieDunganieTurcyUzbcyKurdowieAzerowieKoreańczycyKirgiziTatarzyNiemcyInni Miasto Taraz235 08464 2061 2604 71222 0911 9439787 7614 4515 5692 0936 835 Rejon Bajzak81 6092 274148 3155551 038703243347309239905 Rejon Żambył56 4573 5207 5034 0037534 733223124819872247766 Rejon Żuały45 6233 27851318035973114766142832 Rejon Kordaj69 68014 65843 8329953213833 6812071 4222794331 550 Rejon Merky60 4156 47068 8381 8463762 4701401 1253603321 297 Rejon Mojynkum29 6702 164687330720501417459205 Rejon Sarysu40 6132 104037752736336811139188 Rejon Tałas46 0073 657174602 28227169247190138315 Rejon Ryskułow60 0622 798314636112657603444180734 Rejon Szu70 33410 1962945 5696953 1273 3954813208105072 340
+ Skład etniczny obwodu w poszczególnych latach: Национальный состав населения Республики Казахстан и его областей (том 1).Численность населения по областям, городам и районам, полу и отдельным возрастным группам, отдельным этносам на 1 января 2010 года.Spis ludnościw 1989 r.%Spis ludnościw 1999 r.%Spis ludnościw 2010 r.% Łącznie1 038 667100,00%988 840100,00%1 043 843100,00% Kazachowie507 30248,84%640 34664,76%722 62769,23% Rosjanie275 42426,52%179 25818,13%141 82913,59% Dunganie23 5552,27%30 3333,07%42 4044,06% Turcy17 1451,65%24 8232,51%29 3542,81% Uzbecy21 5122,07%22 5012,28%24 9862,39% Kurdowie8 7960,85%10 8551,10%13 2201,27% Koreańczycy13 3601,29%14 0001,42%12 4521,19% Azerowie11 6531,12%10 5931,07%12 1851,17% Tatarzy16 6181,60%12 5761,27%10 6511,02% Kirgizi5 2790,51%4 9660,50%7 7520,74% Niemcy70 1506,75%11 3941,15%6 6950,64% Ukraińcy33 9033,26%10 0131,01%3 8880,37% Ujgurzy2 8050,27%2 5690,26%2 7830,27% Czeczeni8810,08%2 4380,25%2 5480,24% Grecy9 2730,89%2 0240,20%1 6370,16% Białorusini3 9860,38%1 4810,15%8700,08% Inni17 0251,64%8 6700,83%7 9620,76%
Przypisy
Kategoria:Obwód żambylski