Tadeusz Brzeziński (ur. 21 lutego 1896 w Złoczowie, zm. 7 stycznia 1990 w Montrealu) – polski dyplomata i urzędnik konsularny.
Życiorys Syn Kazimierza (1866-1924, sędzia z Przemyśla) i Zofii z domu Woronieckiej (1866-1941). 1 września 1902 rozpoczął naukę w czteroletniej szkole ludowej w Radymnie. W związku z przeniesieniem ojca do pracy w Przemyślu tamże ukończył czwartą klasę w Szkole Ludowej im. Jana Kantego przy ul. Grunwaldzkiej. We wrześniu 1906 rozpoczął naukę w c.k. gimnazjum z polskim językiem wykładowym na przemyskim Zasaniu. W 1914 zdał maturę z wyróżnieniem, za co otrzymał – jako prymus – dyplom uznania. W latach 1914–1918 studiował na uniwersytetach w Wiedniu i Lwowie. 12 grudnia 1918 ukończył studia na Wydziale Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Lwowskiego.
Jako ochotnik 2 pułku Strzelców Lwowskich walczył w wojnie polsko-ukraińskiej (1918–1919), brał udział w Bitwie Warszawskiej w 1920. Na początku 1921 został zdemobilizowany.
Bezpośrednio po zakończeniu służby wojskowej podjął pracę w Prokuraturze Generalnej RP w Warszawie, a pod koniec 1921 został zatrudniony w polskiej służbie zagranicznej. Służył na placówkach w Essen (1921–1922), Lille (1928–1931), Lipsku (1931–1935), Charkowie (1936–1937). Pracując w Lipsku, zaangażował się w pomoc Żydom uwięzionym przez nazistów, pomagając im w emigracji. Za te działania został wpisany do „Złotej Księgi” Keren Keyemeth w Izraelu, a w 1978 premier Izraela Menachem Begin podziękował mu w oficjalnym liście.
W 1934 razem z muzykologiem, prof. Leopoldem Binentalem odkrył w archiwum wydawnictwa Breitkopf und Härtel zbiory rękopisów Fryderyka Chopina i jego portrety wykonane w postaci dagerotypów. Staraniem Brzezińskiego rząd Rzeczypospolitej w 1937 roku wykupił zbiory za cenę 100 tys. marek niemieckich (równowartość 200 tys. złotych polskich).
W 1938 został skierowany na placówkę konsularną do Kanady jako konsul generalny Polski w Montrealu. Po II wojnie światowej został w Kanadzie (obywatelstwo przyjął w 1951). Działał w Kongresie Polonii Kanadyjskiej, którego prezydentem był w latach 1952–1962. W 1956 zwołał zebranie Naczelnej Rady Kongresu, podczas którego uchwalono przeprowadzenie kampanii pod hasłem „Chleb dla Polski”. W ciągu kilku miesięcy zebrano 200 tys. dolarów i za pośrednictwem kardynała Stefana Wyszyńskiego przekazano głównie na lekarstwa i wsparcie szpitalnictwa. Dzięki zabiegom Brzezińskiego podjęto działania na rzecz rewindykacji wymagających konserwacji skarbów wawelskich, wywiezionych w pierwszych dniach wojny z Polski, które poprzez Rumunię, Francję, i Anglię dotarły do Kanady. Wśród nich był m.in. miecz koronacyjny królów Polski Szczerbiec. Działał również w Polskim Instytucie Naukowym w Kanadzie, organizując m.in. zjazd artystów, pisarzy i dziennikarzy, który odbył się w 1975 w Montrealu. Do emerytury pracował w Ministerstwie Kultury prowincji Quebec, pomagając w organizowaniu francuskojęzycznych ośrodków kultury w małych miastach.
Był żonaty z Leonią z domu Roman. Miał synów Zbigniewa (politolog, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego prezydenta Stanów Zjednoczonych Jimmy’ego Cartera), Lecha (inżynier), Adama (zmarły przedwcześnie) oraz pasierba Jerzego Żylińskiego.
Ordery i odznaczenia Medal Pamiątkowy Za Wojnę 1918–1921Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 czerwca 1939 Warszawa: Stowarzyszenie „Samopomoc Urzędników Polskiej Służby Zagranicznej”, 1939, s. 180. [dostęp 2022-11-17]. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Brązowy Medal za Długoletnią Służbę
Krzyż Komandorski Orderu Leopolda II (Belgia)Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 9, s. 144, 1932. Krzyż Komandorski Orderu Narodowego Zasługi (Bułgaria) Krzyż Komandorski Orderu Zasługi (Węgry)Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 3, s. 65, 1937. Krzyż Komandorski Orderu Świętego Sawy (Jugosławia) Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (Francja)
Przypisy
Bibliografia Aleksandra Ziółkowska-Boehm: Dreams and Reality Polish Canadian Identities. Rozdział: The Age of Brzezinski, s. 111–141, Toronto: 1984. . Aleksandra Ziółkowska-Boehm: Kanada, Kanada… Rozdział: Tadeusza Brzezińskiego okres w Polonii kanadyjskiej, s. 94–119, Warszawa: 1986. .
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Działacze polonijni Kategoria:Konsulowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Złoczowie Kategoria:Ludzie związani z Charkowem Kategoria:Ludzie związani z Lille Kategoria:Ludzie związani z Lipskiem Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Leopolda II Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Cywilnej Kategoria:Polonia w Kanadzie Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urzędnicy konsularni II Rzeczypospolitej we Francji Kategoria:Urzędnicy konsularni II Rzeczypospolitej w Niemczech Kategoria:Urzędnicy konsularni II Rzeczypospolitej w USRR Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1990