Franciszek Bieliński herbu Junosza (ur. 1683, zm. 8 października 1766 w Warszawie) – marszałek wielki koronny w latach 1742–1766, marszałek nadworny koronny w latach 1732–1742, wojewoda chełmiński w latach 1725–1732, podskarbi ziem pruskich w latach 1714–1738, cześnik koronny w latach 1713–1725Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy”. Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 157., starosta osiecki, kowalewski, brodnicki i garwoliński, zasłużony dla rozbudowy Warszawy, sędzia kapturowy na sejmie elekcyjnym 1733 rokuActum in Curia Regia Varsaviensi 1733 sub tempus moderni interregni, feria tertia in crastino festi S. Matthaei Apostoli et Evangelistae anno Domini 1733, s. 2..
Odznaczony Orderem Orła BiałegoKawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2008, 2008, s. 144..
Działalność publiczna Franciszek Bieliński zasłynął tym, iż umiał dbać o porządek w stolicy i surowo egzekwował swe uprawnienia sądownicze przy osobie króla Augusta II, bezwzględnie zwalczając przestępstwa i naruszanie spokoju rezydencji królewskiej. Poseł na sejm z limity 1719/1720 roku z ziemi czerskiejUrszula Kosińska, Sejm 1719–1720 a sprawa ratyfikacji traktatu wiedeńskiego, Warszawa 2003, s. 272.. Był posłem na sejm 1722 roku z ziemi czerskiejTeka Gabriela Junoszy Podoskiego, t. II, Poznań 1855, s. 204.. Kierował pracami nad rozbudową i uporządkowaniem Warszawy. Był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 27 kwietnia 1733 roku na sejmie konwokacyjnymKonfederacya generalna omnium ordinum Regni et Magni Ducatus Lithuaniae na konwokacyi generalney Warszawskiej uchwalona [...] 27 (słow. [...] kwietnia [...] 1733, s. 35.. W czasie elekcji w 1733 roku został sędzią generalnego sądu kapturowegoPorządek na Seymie Walnym elekcyi między Warszawą a Wolą dnia 25 Sierpnia roku Pańskiego 1733 postanowiony, s. 2.. Za panowania Augusta III Sasa był członkiem frakcji dworskiej stronnictwa starorepublikańskiegoHenryk Schmitt, Dziej panowania Stanisława Augusta, t. I, Lwów 1886, s. 104.. W 1735 roku podpisał uchwałę Rady Generalnej konfederacji warszawskiejUchwała Rady Generalnej Konfederacji, 1735, s. 20.. 10 lipca 1737 roku podpisał we Wschowie konkordat ze Stolicą ApostolskąVetera monumenta Poloniae et Lithuaniae gentiumque finitimarum historiam illustrantia maximam partem nondum edita ex tabulariis Vaticanis, deprompta collecta ac serie chronologica disposita. T. 4, Ab Innocentio PP. XII usque ad Pium PP. VI 1697-1775.P.1-2, wydał Augustyn Theiner, Rzym 1864, s. 127.. Od 1742 stał na czele Komisji Brukowej. Do 1762 wybrukowano dzięki jej staraniom większość najważniejszych ulic w mieście. W 1757 założył koło Warszawy jurydykę Bielino (dawny Rynek w Bielinie to obecnie położony w centrum stolicy plac J.H. Dąbrowskiego). Warszawską pamiątką po marszałku jest ulica Marszałkowska, nazywana tak od 1770 roku na cześć Bielińskiego, od urzędu jaki piastował. Oprócz odziedziczonego założenia pałacowego w Otwocku Wielkim był on także budowniczym pałacu przy ul. Królewskiej, istniejącego do początku XX w.
5 lutego 1752 wydał w Otwocku dokument dla Ostrowa (Wielkopolskiego), który uznaje się powszechnie za powołujący pierwszą w Polsce zawodową straż pożarną.
W latach 50. XVIII wieku opowiedział się po stronie szlachty w jej sporze z hierarchią Kościoła katolickiego. M.in. dzięki niemu szlachta czerska i liwska wywalczyła sobie zniesienie zależności od sądów kościelnych w sprawach majątkowych, z czego później skorzystali także szlachcice z innych województw.
Początkowo zwolennik „Familii” Czartoryskich (czemu zawdzięcza m.in. Order Orła Białego, nadany ok. 1730 r.), później stronnictwa hetmańskiego. 7 maja 1764 roku podpisał manifest, uznający odbywający się w obecności wojsk rosyjskich sejm konwokacyjny za nielegalnyMateriały do dziejów bezkrólewia po śmierci Augusta III i pierwszych lat dziesięciu panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego, t. I Lwów 1857, s. 45–49..
Rodzina Syn Kazimierza Ludwika Bielińskiego, marszałka wielkiego koronnego i Ludwiki Marii z Morsztynów, podskarbianki koronnej.
Ożenił się z podskarbianką Dorotą z Przebendowskich, wdową po Janie Mikołaju Radziwille. Zmarł bezpotomnie.
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, .
Linki zewnętrzne Franciszek Bieliński na Warszawikii Franciszek Bieliński – publikacje w bibliotece Polona
Franciszek Bieliński Kategoria:Cześnicy koronni Kategoria:Członkowie dworu Augusta II Mocnego Kategoria:Członkowie dworu Augusta III Sasa Kategoria:Członkowie dworu Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1733 Kategoria:Konfederaci warszawscy (1733) Kategoria:Ludzie związani z Ostrowem Wielkopolskim (I Rzeczpospolita) Kategoria:Marszałkowie wielcy koronni Kategoria:Marszałkowie nadworni koronni Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Podskarbiowie ziem pruskich Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1719/1720 (z limity) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1722 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia czerska) Kategoria:Wojewodowie chełmińscy Kategoria:Sędziowie generalnego sądu kapturowego (1733) Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta II Mocnego Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta III Sasa Kategoria:Senatorowie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Starostowie kowalewscy Kategoria:Starostowie brodniccy Kategoria:Starostowie garwolińscy Kategoria:Starostowie osieccy (województwo mazowieckie) Kategoria:Sygnatariusze konkordatu wschowskiego 1737 Kategoria:Sygnatariusze manifestu uznającego sejm konwokacyjny 1764 za nielegalny Kategoria:Urodzeni w 1683 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1766