Kultura kofiguratywna – opisany przez antropolożkę Margaret Mead typ kultury, w którym wiedza nabywana jest od rówieśników, zarówno w przypadku dzieci, jak i dorosłych, rówieśnicy stanowią wzorzec zachowań, a starsi określają formy i granice kofiguracji. Podstawą kofiguracji jest sytuacja, w której pokolenie młodych ludzi posiada doświadczenia, których nie mieli ich rodzice i dziadkowie.

Początek kofiguracji zaczyna się wraz z rozpadem systemu postfiguratywnego. Taki rozpad może się pojawić, gdy: w wyniku kataklizmu nastąpi znaczna redukcja populacji, w szczególności osób starszych; pojawią się nowe technologie zbyt złożone, aby starsi potrafili je opanować; w wyniku emigracji starsi będą postrzegani jako obcy w nowym miejscu osiedlenia; w wyniku podboju ludność będzie musiała przyjąć nowe zwyczaje; wraz z przyjęciem nowej religii starsi będą musieli przekazywać nieznane im idee; wraz z rewolucją pojawią się nowe style życia.

Jeżeli podboju dokonała zbiorowość, w której dominowała kultura postfiguratywna, to kofiguracja występuje tylko w przypadku pierwszego pokolenia, a kolejne podporządkowuje się dominującym wzorcom i staje się częścią kultury postfiguratywnej zdobywców.

Charakterystyczne dla tego typu kultury jest to, że starsi nie dostarczają młodym żadnych praktywnych wzorów, które młodzi mogliby wykorzystać. Sami muszą wynajdować wzory zachowań i przekazywać je w obrębie własnego pokolenia. Jej pełny rozwój występuje, gdy osoby przekazujące wzory zachowań są co najwyżej kilka lat starsze od osób je przyjmujących.

Kofiguracja rozwija się wraz z pojawieniem się społeczeństwa klasowego, w którym występuje duża ruchliwość społeczna, a młodzi, wypierając się tożsamości związanej z kulturą postfiguratywną, przyjmują nowe wzorce kulturowe. Instytucjonalizacja tego procesu zachodzi, gdy młode osoby są wysyłane w celu zdobycia zawodu, co wiąże się z dążeniem, aby zerwali oni więzi z własnymi rodzicami i miejscem pochodzenia. Efektem instytucjonalizacji jest pojawienie się kultury młodzieżowej (kultury nastolatków).

W odróżnieniu od społeczeństw, w których dominuje kultura postfiguratywna, w kulturze kofiguratywnej przeważają rodziny dwupokoleniowe. W takich środowiskach łatwiej jest młodszemu pokoleniu przyjmować nowe wzorce, ponieważ dziadkowie nie wzmacniają przekazu treści starej kultury. W takiej sytuacji młode pokolenie może łatwiej ignorować standardy, które próbują narzucić dorośli.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Rodzaje kultur Kategoria:Psychologia społeczna