Strefa euro, potocznie euroland (, ; potocznie: , ) – grupa państw, których wspólną walutą jest euro. Do strefy euro należy 21 państw członkowskich Unii Europejskiej. mały|330px|upright=1.4|

Państwa strefy euro thumb|upright=1.4|waluta Euro w Europie

Członkowie założyciele strefy euro Waluta ta została 1 stycznia 1999 roku wprowadzona w formie transakcji bezgotówkowych, a 1 stycznia 2002 roku w formie gotówkowej w następujących państwach członkowskich UE mających podane waluty:

Państwo Waluta Wartość w stosunku do euro 1 szyling austriacki = 100 groszy (ATS) 1 € = 13,7603 szylinga 1 frank belgijski = 100 centymów (BEF) 1 € = 40,3399 franków 1 marka fińska = 100 penni (FIM) 1 € = 5,94573 marki 1 frank francuski = 100 centymów (FRF) 1 € = 6,55957 franków 1 drachma grecka = 100 leptów (GRD) 1 € = 340,75 drachmy 1 peseta hiszpańska = 100 centimos (ESP) 1 € = 166,386 pesety 1 gulden holenderski = 100 centów (NLG) 1 € = 2,20371 guldena 1 funt irlandzki = 100 pensów (IEP) 1 € = 0,787564 funta 1 frank luksemburski = 100 centymów (LUF) 1 € = 40,3399 franków 1 marka niemiecka = 100 fenigów (DEM) 1 € = 1,95583 marki 1 escudo portugalskie = 100 centavos (PTE) 1 € = 200,482 escudo 1 lir włoski = 100 centesimów (ITL) 1 € = 1936,27 lira

Późniejsi członkowie strefy euro Państwo Waluta Wartość w stosunku do euro 1 tolar = 100 stotinów (SIT) (1 stycznia 2007) 1 € = 239,64 tolarów 1 funt cypryjski = 100 centów (CYP) (1 stycznia 2008) 1 € = 0,585274 funta 1 lira maltańska = 100 centów (MTL) (1 stycznia 2008) 1 € = 0,4293 liry 1 korona słowacka = 100 halerzy (SKK) (1 stycznia 2009) 1 € = 30,126 koron 1 korona estońska = 100 sentów (EEK) (1 stycznia 2011) 1 € = 15,6466 koron 1 łat = 100 santimów (LVL) (1 stycznia 2014) 1 € = 0,702804 łatów 1 lit = 100 centów (LTL) (1 stycznia 2015) 1 € = 3,4528 litów 1 kuna = 100 lip (HRK) (1 stycznia 2023) 1 € = 7,53678 kun 1 lew bułgarski = 100 stotinek (BGN) (1 stycznia 2026) 1 € = 1,95583 lew

Członkowie na mocy podpisanych umów Państwo Waluta Wartość w stosunku do euro 1 frank monakijski = 100 centymów (MCF) 1 € = 6,55957 franków 1 stycznia 1999 r. wprowadzono euro w formie bezgotówkowej, a 1 stycznia 2002 r. w formie gotówkowej w 3 państwach, które nie są członkami UE: 1 lir sanmaryński = 100 centesimów (SML) 1 € = 1936,27 lira 1 lir watykański = 100 centesimów (VAL) 1 € = 1936,27 lira 1 peseta hiszpańska = 100 centimos (ESP) 1 frank francuski = 100 centymów (FRF) 1 € = 166,386 pesety 1 € = 6,55957 frankówAndora podpisała układ monetarny z Unią Europejską dopiero 30 czerwca 2011 roku (powodem tych opóźnień było stosowanie „nieuczciwej” konkurencji podatkowej – Andora jest tzw. rajem podatkowym), zaczął on obowiązywać 1 kwietnia 2012 roku, a od 1 lipca 2013 roku Andora mogła emitować własne monety. Jednak pierwsze andorskie monety euro wprowadzono do obiegu dopiero w styczniu 2015.

Jednostronna euroizacja Państwo/terytorium Waluta Wartość w stosunku do euro 1 marka niemiecka = 100 fenigów (DEM)Od 1999 Czarnogóra i Kosowo używały marki niemieckiej jako oficjalnego środka płatniczego. 1 € = 1,95583 marki 1 marka niemiecka = 100 fenigów (DEM) 1 € = 1,95583 markiPaństwo częściowo uznawane na arenie międzynarodowej.

Państwa Unii Europejskiej poza strefą euro Państwa w mechanizmie ERM II

Państwo WalutaPlanowany termin wstąpienia do strefy euro 1 korona duńska = 100 øre (DKK)państwo z klauzulą wyłączającą konieczność przystąpienia do strefy euroNa skutek uzyskania w 1993 klauzuli „” do traktatu z Maastricht oraz w wyniku negatywnego rezultatu referendum z 28 września 2000. W tej samej sytuacji znajdowała się również Wielka Brytania (członek Unii Europejskiej do roku 2020) – na skutek uzyskania w 1993 r. klauzuli „” do traktatu z Maastricht.

Państwa zobowiązane do przyjęcia wspólnej waluty : 1 korona czeska = 100 halerzy (CZK) : 1 złoty = 100 groszy (PLN) : 1 lej = 100 banów (RON) Szwecja: 1 korona szwedzka = 100 öre (SEK) – obowiązują ją przepisy Traktatu z Maastricht w sprawie wspólnej waluty, ale 4 grudnia 1997 parlament przyjął deklarację w sprawie nieuczestniczenia Szwecji w obszarze euro od 1 stycznia 1999. Szwecja nie weszła do ERM II, a w referendum konsultacyjnym z 14 września 2003 większość Szwedów zagłosowała przeciwko wprowadzeniu euro. : 1 forint = 100 fillerów (HUF)

Gospodarka strefy euro Kryzys zadłużenia

Podczas kryzysu w 2008 r. w strefie euro odnotowano spadek PKB, w trzecim kwartale 2008 o 0,2%, a w czwartym kwartale o 1,3% (w ujęciu rocznym). W całym 2008 wzrost gospodarczy strefy euro wyniósł tylko 0,8%. Spadki PKB w dwóch kolejnych kwartałach oznaczały wejście „eurolandu” w najgorszą od początków swojego istnienia recesję.

Sprzedaż detaliczna w grudniu 2008 spadła o 2,4%, a w styczniu 2009 o 2,2% (w ujęciu rocznym). W pierwszym kwartale 2009 PKB strefy euro zmniejszył się o 2,5%. W drugim kwartale 2009 PKB strefy euro spadł o kolejne 0,1%.

W 2010 dwa państwa strefy euro otrzymały pomoc finansową – Grecja 110 mld euro w maju oraz Irlandia 85 mld w listopadzie. W związku z kryzysem w Grecji i Irlandii oraz obawami co do sytuacji w Hiszpanii i Portugalii pojawił się termin PIIGS określający grupę państw mających kłopoty finansowe.

W 2011 r. dług publiczny 17 państw strefy wyniósł 87,2% PKB.

Kryzysowi w strefie euro ma zapobiegać pakt fiskalny. W ocenie instytutu European Reform nie wnosi on jednak nic nowego w porównaniu do wcześniejszych „miękkich” sankcji z Paktu Stabilności i Wzrostu.

Zobacz też

iluzja euro euro w Polsce kryteria konwergencji Łacińska Unia Monetarna

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Mapa Europejskiego Banku Centralnego (EBC)