Stanisław Wrona, ps. „Merski” (ur. 2 lutego 1893 w Średniej Wsi, zm. 5 marca 1963 w Warszawie) – działacz niepodległościowy i ludowy, publicysta, lekarz, poseł na Sejm I i II kadencji w II RP, po II wojnie światowej poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy.

Życiorys Urodził się 2 lutego 1893 w Średniej Wsi koło Żółkiewki w ówczesnej guberni lubelskiej, w rodzinie Jana (zm. 1921) i Zofii z Merskich. Uczęszczał do szkoły ludowej w Żółkiewce, a następnie do gimnazjów kolejno w Lublinie i Puławach (z których go relegowano), w Sandomierzu oraz od 1910 do Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Radomiu, w którym w 1913 zdał maturę.

Od 1911 był aktywny w bojówkach PPS. Podczas I wojny światowej działał od 1915 w Legionach Polskich oraz w Polskiej Organizacji Wojskowej. Był dwukrotnie aresztowany. Studiował na Wydziałach Lekarskich Uniwersytetów Jagiellońskiego (od 1917, w 1921 uzyskał absolutorium) i Warszawskiego, uzyskując w 1928 tytuł doktora wszechnauk lekarskich.

Od 1916 do 1926 należał do Polskiego Stronnictwa Ludowego „Wyzwolenie”. Z jego listy sprawował w latach 1922–1927 mandat posła na Sejm I kadencji. W 1926 został wykluczony z partii i poparł przewrót majowy. W latach 1926–1931 był członkiem Stronnictwa Chłopskiego (od 1930 do 1931 prezesem Centralnego Komitetu Wykonawczego). Od 1928 do 1930 posłował na Sejm II kadencji. 6 września 1930 został członkiem Państwowej Komisji Wyborczej z ramienia Stronnictwa Chłopskiego przed wyborami parlamentarnymi w 1930.. W 1930 był więziony. Po zjednoczeniu ruchu ludowego od 1931 do 1934 należał do Stronnictwa Ludowego, w którym pełnił funkcję prezesa Naczelnego Komitetu Wykonawczego. W 1934 współtworzył pismo frakcyjne „Polska Ludowa”. We wrześniu tego samego roku został usunięty ze Stronnictwa Ludowego za działalność rozłamową (tzw. „problem dra Wrony”). W 1935 był założycielem i prezesem reaktywowanego Stronnictwa Chłopskiego, z którego również został wkrótce wykluczonyTadeusz Rek, Ruch ludowy w Polsce. Tom III: Okres niepodległości pod rządami sanacji (1926–1939), Warszawa 1947, s. 100–105., po czym wycofał się z życia politycznego. 17 marca 1938 został odznaczony Krzyżem Niepodległości „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”..

W okresie II wojny światowej więziony był w obozach koncentracyjnych w Auschwitz-Birkenau i na Majdanku.

Po wojnie powrócił do polityki w barwach lubelskiego Stronnictwa Ludowego, od 1946 do 1948 zasiadał w jego Radzie Naczelnej. W latach 1945–1947 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, a następnie do 1948 na Sejm Ustawodawczy. Od 1960 należał do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.

Przypisy

Bibliografia

Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, tom 12.

Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Radomiu Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Państwowej Komisji Wyborczej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Politycy PSL „Wyzwolenie” Kategoria:Politycy Stronnictwa Chłopskiego Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego (1944–1949) Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Posłowie do Krajowej Rady Narodowej Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930) Kategoria:Posłowie na Sejm II Rzeczypospolitej (województwo lubelskie) Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Więźniowie KL Lublin Kategoria:Zmarli w 1963 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918