Ulica Pawia – ulica w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, biegnie od skrzyżowania ul. Lubicz, Basztowej i Westerplatte w kierunku północnym (będąca przedłużeniem ul. Westerplatte) do węzła drogowego łączącego Aleje Trzech Wieszczów, al. 29 Listopada i ulicę Warszawską. Wzdłuż ulicy biegnie linia tramwajowa, która w północnej części łączy się z wylotem tunelu Krakowskiego Szybkiego Tramwaju.
Historia Pierwsza część ulicy została wytyczona w 1 połowie XVIII wieku. Początkowo nazwana była przecznicą Mogilską (obecna ul. Kurniki w tamtym czasie nazywana była ul. Mogilską), następnie ul. Zacisze. Obecną nazwę ulica otrzymała w 1878 roku. Do 2005 roku ulica kończyła się skrętem w ulicę Ogrodową. Podczas rozbudowy węzła komunikacyjnego przy Dworcu Głównym została przedłużona do wybudowanego w 1977 roku węzła drogowego łączącego Aleje Trzech Wieszczów, al. 29 Listopada i ulicę Warszawską. W 2005 roku wybudowano także linię tramwajową biegnącą wzdłuż ulicy. Po rozbudowie ulica Pawia przejęła dużą część ruchu samochodowego z ulicy Warszawskiej.
Zabudowa Obiekty przy ul. Pawiej pochodzą z różnych okresów - przełom XIX i XX wieku, okres międzywojenny oraz po 2005 roku.
7px| Kamienica na rogu ul. Pawiej 2 i Basztowej 25 wybudowana w latach 1886–1887 według projektu Sławomira Odrzywolskiego i Władysława Kaczmarskiego jest wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Obecnie jest to budynek Hotelu „Polonia” (dawniej Belvedere). ul. Pawia 4-6 – dawne dwie kamienice wybudowane w latach 1891–1892, obecnie Hotel „Warszawski”. Projektował Karol Knaus. Wpisana do GEZ; ul. Pawia 8 – kamienica z 1890 roku, wpisana do GEZ; ul. Pawia 12/Worcella Stanisława 11 – modernistyczna kamienica wybudowana w latach 1937–1938 według projektu Jakuba Jana Spira (według innego źródła we współpracy z Edwardem Kreislerem), wpisana do GEZ. Charakterystycznym elementem obiektu jest godło znajdujące się na ścianie frontowej – „Pastuszek z pawiem”, wykonane w technice sgrafita. Obecnie (2024) ogon pawia jest uszkodzony; ul. Pawia 18 – kamienica z 1930 roku, wpisana do GEZ. Na frontowej ścianie znajduje się godło kamienicy – „Sarna”; ul. Pawia 18B – Hotel Mercure Centrum, wybudowany w 2015 roku - projekt T. Półchłopek i M. Stępień; ul. Pawia/Ogrodowa 10 – hotel Puro, wybudowany w 2012 roku - projekt B. Biełyszew; zespół mieszkaniowy Angel City, wybudowany w latach 2006–2009 - projekt S. Deńko, P. Nawara, A. Szultk, z oryginalną ceglaną elewacją.
W latach 1952–2005 w pierzei wschodniej znajdował się dworzec autobusowy i zabudowania zespołu dworcowego. Działał tam Bar Mleczny Smok (budynek miał charakterystyczny neon). Został on wyburzony w 2004 roku. W latach 2002–2006 wybudowano Galerię Krakowską według projektu IMB Asymetria. Od 2013 roku obiekt jest połączony z podziemną halą Dworca Głównego i wejściami na perony kolejowe; ul. Pawia 3 – Vienna House Andel’s Cracow, hotel, otwarty w 2007 roku; po północnej stronie Galerii znajdują się budynki futurystycznego zespołu biurowego HIGH 5ive, wybudowane w 2018 i 2020 roku, według projektu nsMoonStudio. Między nimi biegnie ul. Rafała Kalinowskiego, która prowadzi do podziemnego tunelu pod torami kolejowymi.
Przypisy Encyklopedia Krakowa. T. 2. Kraków: Wydawnictwo Biblioteka Kraków i Muzeum Krakowa, 2023, s. 656, .
.
Bibliografia Encyklopedia Krakowa, wyd. PWN, Warszawa-Kraków 2000.
Pawia