7-Eleven – międzynarodowa sieć sklepów typu convenience, stanowiąca własność japońskiego koncernu Seven & i Holdings Co., Ltd. Od 2007 roku, po wyprzedzeniu sieci McDonald’s, zajmuje pozycję lidera na rynku globalnym pod względem liczby obiektów placówek handlowych. W 2024 roku sieć liczyła około 85 tysięcy punktów sprzedaży na całym świecie, z czego większość zlokalizowana jest w całodobowym systemie operacyjnym w Azji oraz Ameryce Północnej. W Stanach Zjednoczonych funkcjonuje jako 7-Eleven, Inc.
Głównymi rynkami działalności koncernu są Japonia, Stany Zjednoczone, Tajwan i Tajlandia. Ponadto marka posiada rozwinięte sieci franczyzowe m.in. w Skandynawii (w tym w Norwegii) oraz Australii. Charakterystyczną cechą funkcjonowania sklepów w większości państw jest prowadzenie działalności przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.
Historia 1927–1999: Początki Początki sieci sięgają 1927 roku, gdy John Jefferson Green – pracownik firmy Southland Ice Company – zaczął sprzedawać lód, jajka, mleko i chleb z 16 lodowni w Dallas za zgodą dyrektora firmy Joe C. Thompsona Sr.. Thompson wykupił przedsiębiorstwo i przekształcił je w Southland Corporation, tworząc pierwszą na świecie sieć sklepów typu convenience store.
Po trudnościach finansowych w czasie Wielkiego Kryzysu firma przetrwała dzięki reorganizacji i pomocy bankiera W.W. Overtona Jr.. W 1946 roku zmieniono nazwę na 7-Eleven, odzwierciedlając nowe, rewolucyjne godziny otwarcia. W 1963 roku placówka w Austin koło uniwersytetu jako pierwsza wprowadziła całodobową pracę, co szybko stało się standardem.
W 1965 roku sieć wprowadziła swój flagowy napój mrożony , a w 1976 roku wielkogabarytowe napoje Big Gulp.
W 1987 roku rodzina Thompsonów przeprowadziła wykup lewarowany spółki za 5,2 mld USD, jednak zaciągnięte długi zmusiły firmę do wyprzedaży aktywów, a w 1990 roku Southland Corp. ogłosiła upadłość w trybie Chapter 11. W marcu 1991 roku japońskie i Seven-Eleven Japan przejęły 70% udziałów, a w 2005 roku Seven-Eleven Japan wykupiło pozostałe udziały, czyniąc 7-Eleven, Inc. swoją całkowitą własnością.
Od 2000: Zmiana struktury i współczesność thumb|left|280px|Sklep 7-Eleven w mieście Ōita w JaponiiW 2020 roku koncern przejął sieć stacji paliw Speedway (ok. 3900 lokalizacji) za 21 mld USD. W 2024 roku od Sunoco przejęto 204 sklepy sieci Stripes za ok. 1 mld USD.
W sierpniu 2024 roku kanadyjski Alimentation Couche-Tard (właściciel sieci Circle K) złożył ofertę przejęcia Seven & I Holdings. We wrześniu 2024 roku została ona odrzucona jako zbyt niska; w lipcu 2025 roku Couche-Tard ostatecznie wycofał się z przejęcia. W marcu 2025 roku Seven & I Holdings zapowiedziało wydzielenie amerykańskiej części operacyjnej w osobną spółkę publiczną oraz powołanie pierwszego zagranicznego CEO – Stephena Dacusa.
Działalność globalna thumb|left|280px|Mapa krajów aktywności 7-ElevenNajwiększym rynkiem sieci jest Japonia, gdzie działa ok. 21,7 tys. sklepów (ponad 25% globalnej liczby). Tajlandia zajmuje drugie miejsce z ok. 13,8 tys. placówek, a Tajwan – trzecie z ok. 7 tys. sklepów (2024). W Stanach Zjednoczonych funkcjonuje ok. 8,1 tys. placówek franczyzowych. Sieć obecna jest także m.in. w Meksyku, Kanadzie, Australii, Filipinach, Korei Południowej, Malezji oraz w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia, Szwecja).
Produkty i usługi thumb|280px|Asortyment 7-Eleven w Japonii – gotowe dania, napoje i przekąski
7-Eleven znane jest z flagowych napojów – mrożonego Slurpee oraz wielkogabarytowych napojów Big Gulp. Sieć oferuje także kawę, świeże kanapki, sałatki, gotowe dania na wynos, a w części lokalizacji – paliwa. Marka własna nosi nazwę 7-Select. W 2021 roku sieć zainwestowała 70 mln USD w kampanię reklamową „Take it to Eleven".
W Japonii 7-Eleven oferuje szeroki asortyment dań gotowych i produktów świeżych, w tym onigiri (kulki ryżowe), bentō, makaron, smażonego kurczaka, pierożki i desery. Asortyment różni się w zależności od prefektury – sieć dostosowuje produkty do lokalnych preferencji smakowych. W 2001 roku japońskie 7-Eleven wprowadziło własne produkty fast food bez dodatków do żywności i sztucznych barwników.
W Tajlandii, będącej drugim co do wielkości rynkiem sieci, 7-Eleven oferuje dania gotowe, przekąski i napoje, a sieć dostosowuje asortyment do lokalnych gustów. Popularność tajskich sklepów sprawiła, że wizyta w 7-Eleven bywa wymieniana wśród atrakcji turystycznych, a kanapka z szynką i serem stała się lokalnym fenomenem w mediach społecznościowych. Operatorem tajskiej sieci jest CP All Public Company Limited z grupy , która rozwija ją w modelu franczyzowym.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna
Kategoria:Amerykańskie sieci handlowe Kategoria:Przedsiębiorstwa z siedzibą w Dallas