240px|mały| 2K12 – Kub mały|240x240px|Poprad 240px|mały|ZUR-23-2KG 240px|mały|PPZR Grom 15 Gołdapski pułk przeciwlotniczy (15 pplot) – oddział Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Sił Zbrojnych RP (JW 4808).

Historia W 1951 r. w garnizonie Ełk sformowany został 32 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (JW 2313), według etatu Nr 2/133 o stanie 225 żołnierzy i 9 pracowników cywilnych. Dywizjon był organicznym pododdziałem artylerii przeciwlotniczej 18 Dywizji Piechoty. W grudniu 1956 roku, w związku z rozformowaniem 18 DP, jednostka została rozwiązana. Na jej bazie zorganizowany został, według etatu Nr 4/132, 133 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (JW 4808). Nowy oddział podporządkowany został dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego. Latem 1957 r. pułk przeformowany został w 50 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej, według etatu Nr 4/174. W maju 1963 r. jednostka dyslokowana została do garnizonu Gołdap i tam, w październiku, ponownie przeformowana w 133 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej, według etatu Nr 4/260.

30 września 1967 r. pułk przyjął dziedzictwo tradycji i historyczną nazwę 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej. Jednocześnie dzień 14 września ustanowiony został świętem pułku.

W 1980 r. jednostka przezbrojona została w zestawy rakietowe bliskiego zasięgu 2K12M2 „KUB M-2” i przeformowana na etat pułku rakiet przeciwlotniczych bliskiego zasięgu. Dwa lata później osiągnęła gotowość bojową i we wrześniu, na poligonie w Kazachstanie, wykonała pierwsze rakietowe strzelania bojowe.

W historii pułku niezmiernie ważnym stał się rok 1994. Wówczas jednostka przeformowana została w pułk przeciwlotniczy i podporządkowana dowódcy 15 Warmińsko-Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej. 4 sierpnia Minister Obrony Narodowej nadał pułkowi nazwę wyróżniającą Gołdapski i ustanowił dzień 7 maja dorocznym Świętem Pułku. 12 listopada oddział otrzymał sztandar ufundowany przez społeczeństwo regionu i miasta Gołdapi.

29 października 1996 r. rozwiązany został dywizjon szkolny – Okręgowa Szkoła Podoficerska i Szkoła Młodszych Specjalistów. Od 20 lipca 2000 do 31 marca 2011 roku pułk był podporządkowany dowódcy 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej. 1 lipca 2004 r. oddział przeformowany został na nowy etat. Od 1 kwietnia 2011 do 17 października 2013 r. jednostka podlegała bezpośrednio pod Dowództwo Wojsk Lądowych. W wyniku reformy struktur dowodzenia z dniem 17 października 2013 roku pułk został podporządkowany dowódcy 16 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej.

Decyzją Nr 99/MON z dnia 29 marca 2012 w pułku wprowadzono odznakę pamiątkową oraz proporczyk na beret.

Decyzją Nr 35/MON z dnia 12 lutego 2013 roku, wprowadzono oznakę rozpoznawczą 15. Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego.

2 czerwca 2017 roku żołnierze Patrolu Rozminowania nr 8 zmienili podporządkowanie z 16 Batalionu Dowodzenia na 2 dywizjon 15 pułku przeciwlotniczego w Elblągu.

Decyzją Nr 141/MON z 10 października 2018 roku, został wprowadzony proporzec rozpoznawczy Dowódcy 15. Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego.

Tradycje Z dniem 2 listopada 2002 r. 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy przejął dziedzictwo i z honorem kontynuuje tradycje: 15 Baterii Motorowej Artylerii Przeciwlotniczej (1939), 8 Baterii Przeciwlotniczej 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1939), 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1943–1944), 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1944–1945), 1 Szkolnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1945–1946), 4 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1951–1964), 1 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1964–1967), 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1967–1995), 1 Modlińskiego Pułku Przeciwlotniczego (1966–2000), 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 1 DAPlot. (1944–1945), 32 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej 18 DP (1951–1956) (JW 2313), 133 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1956–1957 i 1963–1967), 50 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1957–1963), Szkoły Podoficerów Artylerii Przeciwlotniczej nr 6 (1957–1973), 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1967–1994).

Dowódcy jednostki ppłk Anatol Przybylski (IV 1944 do 10 III 1945) kpt. Alojzy Chmiel (od X 1951) kpt. Józef Krawczyński (od X 1953) mjr Piotr Szutyk (od XI 1956) ppłk Wacław Włosek (od V 1960) mjr Władysław Hrycykiewicz (od XII 1962) ppłk dypl. Zdzisław Świtała (od IV 1964) ppłk Józef Piotrowski (od 22 VIII 1970 do 2 I 1976) ppłk dypl. Tadeusz Pypczyński (od 3 I 1976 do 28 X 1978) ppłk dypl. Józef Pado (od 29 X 1978 do 6 VIII 1986) ppłk dypl. Władysław Stecki (od 7 VIII 1986 do 11 XI 1992) mjr dypl. Władysław Frydrych (od 12 XI 1992 do 22 I 1998) płk dypl. Zbigniew Banach (od 23 I 1998 do 17 VII 2005) płk dypl. Jerzy Pałubiak (od 18 VII 2005 do 30 IX 2007) płk dr Bogusław Musiał (od 1 X 2007 do 31 XII 2013) płk dypl. Witold Kałamarz (od 1 IV 2014 do 15 I 2017) płk dypl. Sławomir Kojło (od 16 I 2017) płk Tomasz Isio (4 III 2020 do 3 VII 2022) płk Tomasz Sawczuk (04 VII 2022 do obecnie)

Struktura dowództwo sekcja ochrony informacji niejawnych sztab pułku bateria dowodzenia pułku pluton dowodzenia pluton łączności pluton wsparcia drużyna poczty polowej

1 dywizjon przeciwlotniczy (2K12 - Kub) sztab bateria dowodzenia 1 bateria startowa 2 bateria startowa 3 bateria startowa 4 bateria startowa 5 bateria startowa bateria techniczna kompania logistyczna ZEM 2 elbląski dywizjon przeciwlotniczy (2K12 - Kub) sztab bateria dowodzenia 1 bateria startowa 2 bateria startowa 3 bateria startowa 4 bateria startowa 5 bateria startowa bateria techniczna kompania logistyczna ZEM 3 dywizjon przeciwlotniczy sztab pluton dowodzenia 1 bateria przeciwlotnicza 2 bateria przeciwlotnicza 3 bateria przeciwlotnicza obsługa UT kompania logistyczna ZEM batalion logistyczny sztab pluton dowodzenia i zabezpieczenia kompania remontowa kompania zaopatrzenia ZEM grupa zabezpieczenia medycznego wojskowa straż pożarna

Uzbrojenie zestaw 2K12 – Kub 23 mm przeciwlotniczy zestaw artyleryjsko-rakietowy ZUR-23-2KG przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy (PPZR) Grom samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy SPZR Poprad (9 zestawów) stacja radiolokacyjna wykrywania celów typu NUR 21, NUR31 i NUR 41 zdolna do przerzutu stacja radiolokacyjna ZDPSR Soła wóz dowodzenia WD-2001

Zobacz też Jednostki przeciwlotnicze Wojska Polskiego

Przypisy

Bibliografia Wojska Obrony Przeciwlotniczej Wojsk Lądowych. Historia, tradycje i współczesność, oprac. zbiorowe pod redakcją Tadeusza Mirowskiego, Wydawnictwo WM sp. z o.o., Warszawa 2003, . Dziennik Rozkazów Ministra Obrony Narodowej z 1994. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej z 2002. Bogdan Winnicki, Powstanie i rozwój 15 Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego, Gołdapski Portal Internetowy. 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy.

Kategoria:Pułki rakiet przeciwlotniczych WP Kategoria:Wojsko w Gołdapi Kategoria:Współczesne jednostki Wojsk Lądowych Kategoria:Oddziały 18 Dywizji Piechoty (LWP) Kategoria:Oddziały 1 Dywizji Zmechanizowanej Kategoria:Oddziały 16 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej Kategoria:Oddziały 15 Warmińsko-Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej Kategoria:Pułki przeciwlotnicze III Rzeczypospolitej