Ulica Floriana StraszewskiegoPostanowienie nr 13/2025 Komisarza Wyborczego w Krakowie I z dnia 28 marca 2025 r. w sprawie zmian w podziale Miasta Krakowa na stałe obwody głosowania. – ulica w Krakowie położona w dzielnicy I Stare Miasto pomiędzy Starym Miastem a Nowym Światem.
Jest częścią I obwodnicy miasta. W przeszłości stanowiła fragment drogi podmurnej, biegnącej po zewnętrznej stronie murów obronnych.
Nazwę „Floriana Straszewskiego” nadano ulicy w 1881 roku dla upamiętnienia współzałożyciela Plant i właściciela gruntów przy ulicy. Jeszcze w początkach XX wieku, niezależnie od nazwy urzędowej, różne odcinki ulicy określano nazwami grunta Jabłonowskich, Kochanów i Żabi Kruk. Ta ostatnia nazwa dotyczyła odcinka pod Wawelem, gdzie kiedyś znajdować się miało mokradło tak zwane.
Zabudowa ulicy (m.in. gmach Filharmonii Krakowskiej, którego fasada znajduje się od strony ul. Straszewskiego) pochodzi z 2. połowy XIX i 1. połowy XX wieku. Po wschodniej stronie do ulicy znajdują się Planty. Odcinkiem między skrzyżowaniem ulic Podwale i Kapucyńskiej a ulicą Franciszkańską przebiega torowisko tramwajowe.
Budynki ul. Straszewskiego 1 – Pałac Straszewskich, proj. Tadeusz Stryjeński, 1885. Pałac był własnością filozofa i historyka filozofii, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, Maurycego Straszewskiego. Prezentuje styl neorenesansowyPałacyk Maurycego Straszewskiego. wikimapia.org. ul. Straszewskiego 4 – kamienica, 1890–1900. ul. Straszewskiego 5 – kamienica, proj. Alfred Kramarski, 1909. ul. Straszewskiego 7 – kamienica, 1893. ul. Straszewskiego 8 – kamienica, 1899. ul. Straszewskiego 13 (pl. Na Groblach 9-11) – budynek I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego. Proj. Józef Sare 1896. ul. Straszewskiego 14–16 – Dwór Potockich (Biały Dworek), niewielki budynek z parterowymi oficynami. Główny korpus dworku został wzniesiony w 1835 r. według projektu Ignacego Hercoka. Dwie oficyny zbudował w 1836 r. Wilhelm Hofbauer. W ten sposób został ukształtowany niewielki zespół dworski, składający się z samego dworu i dwóch oficyn po bokach. Była to jedna z pierwszych budowli „z cyklu” wznoszonych w XIX-wiecznym Krakowie rezydencji związanych kompozycyjnie z Plantami. Podobnie jak i w innych przypadkach, również dworek Potockich sąsiadował bezpośrednio z jednym z „ogrodów” plantowych. Na jego zapleczu znajdował się niewielki park. Zmiany własnościowe oraz przemiany najbliższego otoczenia budynku spowodowały, że utracił on wiele z pierwotnego założenia. Po II wojnie światowej mieściła się w nim m.in. Naczelna Organizacja Techniczna, a jedną z oficyn zajmowało przedszkoleMarek Żukow-Karczewski, Pałace Krakowa. Biały Dworek Potockich, „Echo Krakowa”. 47 (13108) 1990.. ul. Straszewskiego 17 (ul. Zwierzyniecka 2) – Hotel Radisson Blu, w miejscu tym do lat 70. XX wieku stał budynek drukarni Anczyca. ul. Straszewskiego 18–18a (ul. Zwierzyniecka 1) – budynek Filharmonii im. Karola Szymanowskiego. ul. Straszewskiego 20 – Pałac Czarkowskich w Krakowie zabytkowy pałac z 1878 r. zaprojektowany przez Maksymiliana Nitscha, dawny tzw. pałac Ślubów (Urząd Stanu Cywilnego). ul. Straszewskiego 21–22 – budynki Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego (uprzednio: Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego), publiczna szkoła wyższa założona w 1946, kształcąca przyszłych aktorów i reżyserów. ul. Straszewskiego 27 – kamienica podarowana przez Eleonorę z Hussarzewskich Polskiej Akademii Umiejętności. Proj. Józef Pakies, 1897. ul. Straszewskiego 28 – budynek dawnego Krakowskiego Towarzystwa Technicznego (Dom Technika), potem NOT-u. Proj. Sławomir Odrzywolski, 1906. ul. Straszewskiego 29 (ul. Kapucyńska 2) – budynek dawnej Akademii Handlowej. Proj. Jan Zawiejski, 1904.
Przypisy
Bibliografia Praca zbiorowa Encyklopedia Krakowa, wydawca Biblioteka Kraków i Muzeum Krakowa, Kraków 2023, , t. II s. 501 Praca zbiorowa Zabytki Architektury i budownictwa w Polsce. Kraków, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa 2007, s. 327–328
Straszewskiego