Wojciech Antoni Czech (ur. 10 marca 1945 w Katowicach-Dębie) – polski architekt i działacz regionalny związany z Górnym Śląskiem, Wojewoda Katowicki (1990–1994).
Życiorys Syn Jana i Wandy. Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Śląskich w Rybniku (1962). Z wykształcenia jest architektem i historykiem sztuki (ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej, 1962–1968 i równolegle studiował – jako wolny słuchacz – w Instytucie Historii na Uniwersytecie Jagiellońskim). Był pracownikiem: Instytutu Urbanistyki i Architektury w Warszawie (1968–1974), Instytutu Kształtowania Środowiska w Warszawie (1974–1986), Wojewódzkiego Biura Projektowania w Warszawie (1981–1986), Politechniki Śląskiej w Gliwicach (1986–1992), Ośrodka Dokumentacji Zabytków (1994–1996), Wydawnictwa „Polskie Mapy" (1997), Gabinetu Politycznego Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (1998), Centrali Zaopatrzenia Hutnictwa w Katowicach (2000–2001), Urzędu Miasta w Zabrzu (2002–2005, jako pełnomocnik ds. budowy Drogowej Trasy Średnicowej), a następnie kancelarii Prezydenta Rudy Śląskiej. Od 2003 wykładał w Wyższej Szkole Ekonomii i Administracji w Bytomiu. Od kwietnia do sierpnia 2010 pełnił funkcję dyrektora biura Górnośląskiego Związku Metropolitalnego.
Z powodu działalności opozycyjnej w PRL-u, w 1981 został internowany i osadzony w areszcie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Katowicach i Zakładzie Karnym w Zabrzu-Porębie. W latach 1990–1994 był pierwszym solidarnościowym Wojewodą Katowickim. W 1997 bez powodzenia ubiegał się o funkcję senatora z województwa katowickiego. W latach 1998–2002 był radnym Sejmiku Województwa Śląskiego z ramienia Akcji Wyborczej Solidarność, pełniąc w nim funkcje m.in. Przewodniczącego Komisji Zagospodarowania Przestrzennego.
Należy do wielu organizacji i grup naukowych, m.in.: Związku Górnośląskiego, Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Komitetu Badań Rejonów Uprzemysłowionych PAN, Komisji Zagospodarowania Środowiska Przyrodniczego Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, Komisji Urbanistyki i Architektury Oddziału Katowickiego PAN, Rady Programowej Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie, Górnośląskiej Fundacji Nauki. W latach 1992−2017 był prezesem założonego przez siebie stowarzyszenia Societas Scientiis Favendis Silesiae Superioris. Jest Autorem 65 prac naukowych, 94 prac studialnych, 9 prac popularyzacyjnych oraz wielu referatów.
W 1991 został Honorowym Obywatelem Bierunia za wkład w usamodzielnienie się tego miasta od Tychów.
Górnośląskie instytucje i stowarzyszenia regionalne założone z inicjatywy i przez Wojciecha Czecha Wojciech Czech podjął szeroko zakrojone pozakonstytucyjne działania organizacyjne i promocyjne na rzecz utworzenia dużego terytorialnie i silnego gospodarczo euroregionu, tzw. Wielkiego Górnego Śląska, otwartego na Europę, który miał objąć obszar dzisiejszych województw śląskiego, opolskiego, fragmenty województwa małopolskiego i kraju morawsko-śląskiego w Czechach, co nie znalazło zrozumienia ani poparcia u władz centralnych w Warszawie. W tym celu jako Wojewoda Katowicki zdążył powołać samodzielnie działające instytucje wojewódzkie i stowarzyszenia regionalne mające na celu organizowanie, wspieranie i prowadzenie badań dokumentacyjnych i naukowych oraz ochronę i popularyzację dziejów i walorów dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, a także międzypaństwową współpracę samorządów terytorialnych Górnego Śląska.
Instytucje wojewódzkie
Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska (zał. 1992, od 2003 pod nazwą Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego, 2016–2020 niesamodzielne w strukturze Regionalnego Instytutu Kultury w Katowicach, a od 2020 w strukturze Instytutu Myśli Polskiej im. Wojciecha Korfantego jako Centrum Dziedzictwa Kulturowego) Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska (zał. 1992, zlikwidowane 2022)
Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich (zał. 1993, od 2000 niesamodzielny w strukturze Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego)
Stowarzyszenia
Związek Gmin Górnego Śląska i Północnych Moraw (zał. 1992, od 1999 Śląski Związek Gmin i Powiatów skupiający wyłącznie polskie samorządy)
Societas Scientiis Favendis Silesiae Superioris – Towarzystwo Tych, Którzy Sprzyjają Naukom na Górnym Śląsku (zał. 1992, rozwiązane 2015, w likwidacji 2015–2017)
Przypisy
Bibliografia Lubomir Mackiewicz, Anna Żołna (red.), Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, Wydawnictwo „Interpress”, Warszawa 1993, s. 113.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej Kategoria:Członkowie Związku Górnośląskiego Kategoria:Politycy Akcji Wyborczej Solidarność Kategoria:Wojewodowie katowiccy (III Rzeczpospolita) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Katowicach Kategoria:Urodzeni w 1945 Kategoria:Radni sejmiku województwa śląskiego I kadencji