Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych (PTSM) – stowarzyszenie non-profit reprezentujące w Polsce światowy ruchu schronisk młodzieżowych.
PTSM należy do Międzynarodowej Federacji Schronisk Młodzieżowych działającej od 2006. roku pod nazwą Hostelling International.
PTSM działa w obszarze szeroko pojętej turystyki społecznej i skupia w swoich szeregach miłośników taniej turystyki prowadzonej w oparciu o rozbudowaną sieć schronisk młodzieżowych.
Członkostwo Członkostwo w PTSM poświadcza legitymacja wydawana osobom, które przystępują do Towarzystwa składając przy tym deklarację członkowską. PTSM wystawia dwa rodzaje legitymacji: krajową i międzynarodową. mały|Logo Hostelling International Członkowie PTSM posiadający legitymację krajową mogą korzystać ze zniżek na noclegi w schroniskach młodzieżowych w Polsce.
Członkowie PTSM posiadający legitymację międzynarodową mogą korzystać ze zniżek na noclegi w wielu krajach na świecie w schroniskach młodzieżowych prowadzonych przez narodowe stowarzyszenia współpracujące z Hostelling International.
Struktura organizacyjna W skład struktury organizacyjnej PTSM wchodzi Biuro Zarządu Głównego mieszczące są w Warszawie oraz jednostki terenowe, w tym oddziały i koła (głównie szkolne).
Działalność statutowa Działalność statutowa PTSM obejmuje: upowszechnianie najtańszej i najbardziej wartościowej wśród młodzieży formy letniego wypoczynku – obozów wędrownych. organizowanie sieci schronisk młodzieżowych, organizowanie środowiskowych, wojewódzkich i centralnych imprez turystycznych,
Upowszechnianiu idei obozów wędrownych służą tzw. "trasy typowe" organizowane w oparciu o sieć schronisk młodzieżowych.
Ruch schronisk młodzieżowych w Polsce Ruch schronisk młodzieżowych w Polsce rozwinął się z inicjatywy przedstawicieli środowiska nauczycielskiego z regionu krakowskiego i był odpowiedzią na rosnące zainteresowanie tanią turystyką dzieci i młodzieży szkolnej.
W 1922 r. grono nauczycieli podjęli inicjatywę budowy pierwszego w Polsce schroniska, tzw. punktu oparcia dla wycieczek szkolnych i obozów wędrownych. Inicjatywa ta zyskała aprobatę i wsparcie instytucjonalne ówczesnych władz oświatowych odrodzonej Polski
Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zaczęło propagować ideę tworzenia schronisk. W dniu 1 czerwca 1926 r. w swoim Dzienniku Urzędowym Nr 9 (171) opublikowało w poz. 105 "Okólnik Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego do Kuratorjów Okręgu Szkolnych, do Województwa Śląskiego oraz do Dyrekcyj wszystkich szkół średnich ogólnokształcących, szkół zawodowych i seminariów nauczycielskich w sprawie opłat na budowę domów wycieczkowych". Jak zapisano w okólniku Ministerstwo zamierzało we współdziałaniu z Radą Naczelną, z wojewódzkimi i powiatowymi komitetami wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego przystąpić do stworzenia licznych punktów oparcia dla kolonii, obozów wakacyjnych i wycieczek młodzieży szkół średnich ogólnokształcących, zawodowych i seminariów nauczycielskich. Z tego względu rok 1926 uznaje się za rok powstania ruchu schronisk młodzieżowych Polsce.
Popularyzacji ruchu schronisk w Polsce służyły wydawane corocznie Szkole Informatory Wycieczkowe.
W efekcie intensywnych działań i zbiórki funduszy udało się zbudować w Krakowie na Oleandrach pierwsze w Polsce schronisko, wówczas nazywane "Miejski Dom Wycieczkowy". Uroczystego otwarcia obiektu dokonano jesienią 1931 r. Obiekt ten funkcjonuje nadal.
W dniach 20-22 października 1932 r. w Amsterdamie odbyło się pierwsze spotkanie sekretarzy krajowych organizacji i instytucji prowadzących schroniska młodzieżowe. Wśród nich byli przedstawiciele z Danii, Niemiec, Anglii, Francji, Holandii, Irlandii, Norwegii, Polski, Szwajcarii i Belgii. Polskę reprezentowali Józef Błoński i Mieczysław Orłowicz z Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie. W efekcie spotkania utworzono Międzynarodową Federację Schronisk Młodzieżowych (International Youth Hostel Federation).
Okres II Wojny Światowej wstrzymał na kilka lat dynamiczny rozwój bazy schronisk jednak idea ruchu szybko odżyła dzięki wielkiemu zaangażowaniu szeregu działaczy społecznych. Mimo olbrzymich zniszczeń jakich Polska doznała w czasie okupacji i prowadzonych działań wojennych, udało się stopniowo odtwarzać bazę noclegową.
W 1956 r. rozpoczął się okres przyspieszonego rozwoju szkolnego ruchu krajoznawczo-turystycznego do którego niezbędna była masowa i tania baza noclegowa. ówczesne władze oświatowe ponownie wsparły ideę ruchu schronisk młodzieżowych, co zaowocowało nadaniem mu większej rangi i przekształceniem w 1959 r. w Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych.lewo|mały|Logo 100-lecia Ruchu Schronisk Młodzieżowych w Polsce|177x177pxW uznaniu wybitnych zasług w działalności turystyczno-wychowawczej wśród młodzieży szkolnej Rada Państwa w dniu 9 czerwca 1989 r. nadała Polskiemu Towarzystwu Schronisk Młodzieżowych w Warszawie Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
W dniach 3-4 czerwca 2022 r. odbył się XVI Krajowy Zjazd Delegatów PTSM, który wybrał nowe władze na kolejną kadencję i powierzył im zadanie głębokiego zreformowania organizacji.
PTSM będzie w 2026 rok obchodzić uroczyście 100-lecie ruchu schronisk młodzieżowych w Polsce.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona PTSM
Kategoria:Organizacje turystyczne w Polsce Kategoria:Stowarzyszenia sportowe i turystyczne Kategoria:Organizacje pozarządowe w Polsce