Helvella L. (piestrzyca) – rodzaj grzybów z rodziny piestrzycowatych (Helvellaceae).
Cechy charakterystyczne Naziemne grzyby saprotroficzne, występujące na glebie lub próchniejącym drewnie. Owocniki podzielone na kapelusz i trzon lub kielichowate. Kapelusze kędzierzawe, siodłowate lub miseczkowate, pokryte hymenium. Powierzchnia hymenialna płowożółta do brązowej, szarej, czarnej, czasami kremowej lub białej, gładka lub pomarszczona. Trzon podłużnie żeberkowany lub gładki i w tym samym kolorze co hymenium. Parafizy proste, smukłe, z maczugowatymi końcówkami. Worki jednościenne, cylindryczne, nieamyloidalne, 8-zarodnikowe. Askospory hialinowe, jednokomórkowe, elipsoidalne, podłużne lub wrzecionowate, gładkie do brodawkowatych lub brodawkowato-pomarszczonych, z dużą centralną kroplą oleju, a często z mniejszymi kropelkami, po osiągnięciu dojrzałości czterojądrowe. Miąższ elastyczny.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Helvella, Helvellaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy rodzaj ten zdiagnozował Karol Linneusz w 1753 r. i podana przez niego nazwa jest dotąd aktualna. Synonimy naukowe: Acetabula (Fr.) Fuckel, Biverpa (Fr.) Boud., Boletolichen Juss., Coelomorum Paulet, Costapeda Falck, Cowlesia Nieuwl., Cyathipodia Boud., Fuckelina Kuntze, Globopilea Beauseign., Helvella subgen. Biverpa Fr., Leptopodia Boud., Macropodia Fuckel, Macroscyphus Nees ex Gray, Paxina Kuntze, Peziza sect. Acetabula Fr., Phaeomacropus Henn., Phleboscyphus Clem., Pindara Velen., Tubipeda Falck.
Gatunki występujące w Polsce: Helvella acetabulum (L.) Quél. – piestrzyca pucharowata Helvella albella Quél. 1896 – piestrzyca dwubarwna Helvella albipes Fuckel 1866 Helvella arctica Nannf. 1937 Helvella atra J. König – piestrzyca czarna Helvella corium (O. Weberb.) Massee 1895 Helvella compressa (Snyder) N.S. Weber 1975 Helvella costifera Nannf. 1953 – piestrzca popielatoszara Helvella crispa (Scop.) Fr. 1822 – piestrzyca kędzierzawa Helvella cupuliformis Dissing & Nannf. 1966 Helvella elastica Bull. 1785 – piestrzyca giętka Helvella ephippium Lév. 1841 Helvella fibrosa (Wallr.) Korf 2008 – piestrzyca omszona, piestrzyca gładkozarodnikowa Helvella hyperborea Harmaja 1978 Helvella hypocrateriformis Schaeff. 1774 Helvella lactea Boud. 1907 Helvella lacunosa Afzel. 1818 – piestrzyca zatokowata, piestrzyca oliwkowożółta Helvella latispora Boud. 1898 Helvella macropus (Pers.) P. Karst. 1871 – piestrzyca popielata Helvella monachella (Scop.) Fr. 1822 Helvella pezizoides Afzel. 1783 Helvella phlebophora Pat. & Doass. 1886 Helvella queletiana Sacc. & Traverso 1910 – piestrzyca wiosenna Helvella queletii Bres. (Paxina queletii (Bres.) Stangl 1963) Helvella solitaria P. Karst. 1871 – piestrzyca wielkogłowa. Niektóre inne: Helvella calycina Skrede, T.A. Carlsen & T. Schumach. 2017 – piestrzyca kielichowata Helvella carnosa Skrede, T.A. Carlsen & T. Schumach. 2017 – piestrzyca cielista Helvella danica Skrede, T.A. Carlsen & T. Schumach. 2017 – piestrzyca miodowożółta Helvella fusca Gillet 1879 – piestrzyca kasztanowobrązowa Helvella fuscolacunosa Skrede & T. Schumach. 2020 – piestrzyca szarobrązowa Helvella levis Bergeret 1783 – piestrzyca szerokozarodnikowa Helvella nigra Bergeret 1783 – piestrzyca ciemnoszara Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według M.A Chmiel (z wyjątkiem tych zaznaczonych odrębnymi przypisami).
Przypisy
Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza Kategoria:Piestrzycowate