thumb|Brama do kompleksu budynków przy ul. Radiowej 2 thumb|S-75 w Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej thumb|Armata przeciwlotnicza S-60 thumb|Wyrzutnia rakiet S-125 thumb|Strzała-2M mały|S-200 Wega mały|S-125 Newa SC mały|PPZR Grom alt=|mały|ZU-23-2 3 Warszawska Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej (3 BR OP) – związek taktyczny Wojsk OPL Sił Powietrznych.
Historia Po zakończeniu wojny, we wrześniu 1945 3 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej została przeformowana w 86 Łużycki pułk artylerii przeciwlotniczej w Lesznie (koszary przy ul. Budzyńskiej).
W maju 1948 pułk przedyslokowano do Poznania (koszary przy ul. Rolnej).
Na przełomie września i października 1950 pułk przeniesiono do Legionowa (do koszar przy Szosie Warszawskiej) i na bazie jego dywizjonów sformowano 9 Dywizję Artylerii Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (dowództwo w Warszawie) w składzie: 64 pułk artylerii obrony przeciwlotniczej małego kalibru w Poznaniu; 86 pułk artylerii obrony przeciwlotniczej średniego kalibru w Legionowie; 87 pułk artylerii obrony przeciwlotniczej średniego kalibru w Skierniewicach; 94 pułk artylerii obrony przeciwlotniczej średniego kalibru w Łowiczu; ponadto w jej skład włączono Podoficerską Szkołę Artylerii Nr 17.
W 1951 całą dywizję rozmieszczono w Warszawie: dowództwo, sztab dywizji i 60 bateria dowodzenia – na Cytadeli; 64 pułk artylerii obrony przeciwlotniczej – na Czerniakowie; 86 pułk artylerii obrony przeciwlotniczej – na Bródnie; 87 pułk artylerii obrony przeciwlotniczej – na Służewcu; 94 pułk artylerii obrony przeciwlotniczej – na Bielanach; ponadto w jej skład włączono 142 pułk reflektorów w Skierniewicach.
Podstawowym celem dywizji była i pozostała do końca jej istnienia wyłącznie bezpośrednia obrona Warszawy przed atakiem z powietrza.
Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego nr 0016/Org. z 11 grudnia 1959, na bazie 87 i 94 pułku artylerii OPL oraz 60 baterii dowodzenia rozpoczęto formowanie pierwszych w Polsce czterech dywizjonów rakietowych i jednego dywizjonu technicznego, wyposażonych w przeciwlotnicze zestawy rakietowe S-75 Dźwina.
W czerwcu 1960 powstały: 1 dt OP (JW 1450) m. Książenice – dowódca mjr Jan Zdziech; 2 dr OP (JW 1032) m. Palmiry – dowódca kpt. Zenon Kędzierski; 3 dr OP (JW 1140) m. Nadarzyn – dowódca mjr Dionizy Słotwiński.
W październiku 1960 2 dr i 1 dt odbywają, jako pierwsze jednostki w historii Wojsk Rakietowych WOPL OK, strzelania bojowe na poligonie w Aszułuku w ZSRR.
W grudniu 1960 powstają: 4 dr OP (JW 1235) m. Baniocha – dowódca mjr Zygmunt Maguza; 5 dr OP (JW 1329) m. Słupno – dowódca mjr Jerzy Gaudasiński.
W lutym 1962 na Bazie Podoficerskiej Szkoły nr 17 sformowano 83 dywizjon dowodzenia.
W październiku 1962, po rozformowaniu 86 łużyckiego pułku artylerii przeciwlotniczej powstają kolejne dywizjony: 6 dr OP m. Chrcynno – dowódca mjr Jerzy Goryszewski; 7 dr OP m. Pustelnik k. Sulejówka – dowódca kpt. Józef Sypuła; 8 dr OP m. Lesznowola – dowódca mjr Zbigniew Kuźma; 9 dr OP m. Teresin – dowódca kpt. Jerzy Olczyk; 10 dywizjon techniczny m. Struga – dowódca mjr Tadeusz Szydłowski.
W 1962 9 Dywizja Artylerii Obrony Przeciwlotniczej zmieniła nazwę na 9 Dywizja Artylerii Obrony Powietrznej Kraju w składzie: 64 pułk artylerii OPK; 8 dywizjonów rakietowych; 2 dywizjony techniczne. Na uzbrojeniu posiada: PZR SA–75; 14 stacji radiolokacyjnych P–10 i P–12; 36 samoczynnych armat przeciwlotniczych S–60 kalibru 57 mm; 116 radiostacji; 342 samochody; 353 ciągniki.
Do połowy 1964 roku dywizjony rakietowe: 6, 7, 8 i 9 zostały przezbrojone na PZR S–75M Wołchow.
W 1967 dywizja ponownie zmienia nazwę na 3 Łużycką Dywizja Artylerii Obrony Powietrznej Kraju.
W 1970, na bazie rozformowanego 64 pułku artylerii utworzono nowe dywizjony: 60 dr OP m. Chotomów – Olszewnica – dowódca mjr Jan Gawrysiak; 61 dr OP m. Małocice – dowódca mjr Jan Pokorski; 62 dr OP m. Borzęcin – Mariew – dowódca ppłk Wojciech Grądzki; 63 dr OP m. Nadarzyn – Rusiec – dowódca ppłk Marian Pabian.
W latach 1977–1979 dywizjony zostały przezbrojone na PZR S–125M Newa.
W listopadzie 1979 w skład dywizjonu dowodzenia wchodzi pluton przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych (PPZR) Strzała-2M.
W 1988 dywizję przeformowano w 3 Łużycką Brygadę Artylerii Obrony Powietrznej Kraju. Jej sztab stacjonuje w Warszawie-Bemowie przy ul. Radiowej.
W 1991 ostatecznie zmieniono nazwę na 3 Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej.
Decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 235/MON/PSSS z dnia 2 sierpnia 2005 wprowadzono odznakę pamiątkową i odznakę rozpoznawczą 3 Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej.
Minister Obrony Narodowej z dniem 8 października 1998 dodał do nazwy Brygady określenie: Warszawska.
8 października 1994 Brygada otrzymała sztandar. Rodzicami chrzestnymi byli Danuta Sobiechowska – żona dowódcy brygady i płk rez. Janusz Potkański – były dowódca 3. ŁDA OPK.
6 grudnia 2012 roku w koszarach przy ul. Radiowej na warszawskim Bemowie odbyła się uroczysta zbiórka z okazji pożegnania 3 Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej z Garnizonem Warszawa. Od tej chwili miejscem dyslokacji zarówno Dowództwa Brygady, jak i 38 dywizjonu zabezpieczenia OP są Bielice.
Struktura 3 BR OP Jednostki brygady wchodzą w skład Siły Wysokiej Gotowości NATO i brygada może wykonywać zadania na terenie całego kraju.
Skład 3 WBR OP: 83 dywizjon dowodzenia (JW 1560) – Warszawa-Bemowo, ul.Radiowa 2 (rozformowany 31 grudnia 2011); 5 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 1329) – Bielice k. Sochaczewa – S-125M „Newa” (rozformowany 31 grudnia 2011); 7 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 1037) – Książenice k. Grodziska Mazowieckiego – S-125M „Newa” (rozformowany 31 grudnia 2011); 60 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 2361) – Olszewnica Stara k. Chotomowa – S-125M „Newa” (rozformowany 31 grudnia 2011); 61 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 2367) – Bielice k. Sochaczewa – S-125M „Newa” (rozformowany 31 grudnia 2011); 62 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 2370) – Borzęcin Duży k. Ożarowa Mazowieckiego – S-125M „Newa” (rozformowany 31 grudnia 2011); 63 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 2380) – Bielice k. Sochaczewa – S-125M „Newa” (rozformowany 31 grudnia 2011).
W 2001 roku dołączono 3 dywizjony z rozformowanej 4 Gdyńskiej Brygady Rakietowej OP: 21 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 1050) – Rzucewo k. Pucka – S-125M Newa (rozformowany 31 grudnia 2011); 25 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 1068) – Bieszkowice k. Nowego Dworu Wejherowskiego – S-125M Newa (rozformowany 31 grudnia 2011); 65 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 4646) – Gdynia – S-125M Newa (rozformowany 31 grudnia 2011).
W roku 2011 dołączono 2 dywizjony powstałe z rozformowanych dywizjonów 1 BROP: 34 dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 3946) – Bytom – S-125 Newa SC; 35 Skwierzyński dywizjon rakietowy obrony powietrznej (JW 3949) – Skwierzyna – S-125 Newa SC. Na bazie rozformowanego 78 pułku rakietowego Obrony Powietrznej: 36 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej – Mrzeżyno.
Stan na dzień 23 stycznia 2016: 32 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej – Olszewnica Stara; 33 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej – Gdynia; 34 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej – Bytom; 35 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej – Skwierzyna; 36 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej – Mrzeżyno; 37 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej – Bielice; 38 dywizjon zabezpieczenia Obrony Powietrznej – Bielice.
Sprzęt bojowy Zmodernizowane zestawy rakietowe małego zasięgu S-125-SC Newa (SA-3D). Przenośne zestawy rakietowe bliskiego zasięgu Strzała 2M (SA-7) i Grom. Przeciwlotniczy zestaw Rakietowy S-200 WE „WEGA”. Stacje radiolokacyjne wczesnego powiadamiania. Sprzęt artyleryjski do osłony własnych pododdziałów. Sprzęt bojowy, stan na 2019 rok przeciwlotniczy zestaw rakietowy MIM-104 Patriot przeciwlotniczy zestaw rakietowy S-200 WE Wega; przeciwlotniczy zestaw rakietowy S-125 Newa SC; przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy Grom; armata przeciwlotnicza ZU-23-2; przeciwlotniczy system rakietowo-artyleryjski PSR-A Pilica; stanowisko dowodzenia naziemnymi środkami obrony powietrznej SAMOC (Surface-to-Air Operation Center) SDP-20.
Dowódcy brygady 9 sierpnia 1960 – 3 grudnia 1962 – płk Antoni Jaremko 4 grudnia 1962 – 10 listopada 1966 – płk Ryszard Sobierajski 15 grudnia 1966 – 2 maja 1976 – płk Henryk Kłoda 3 maja 1976 – 17 lipca 1981 – płk Janusz Potkański 18 lipca 1981 – 7 lutego 1985 – płk Edward Redwanz 8 lutego 1985 – 3 stycznia 1986 – płk Franciszek Żygis 4 stycznia 1986 – 25 marca 1986 – płk Józef Tracz 26 marca 1986 – 18 lutego 1989 – płk Adolf Pawluch 19 lutego 1989 – 28 lutego 1991 – płk Stanisław Kot 1 marca 1991 – 2000 – płk Stanisław Sobiechowski 2000 – 30 czerwca 2004 – płk Jacek Jasiński 1 lipca 2004 – 2010 – gen. bryg. Ryszard Szulich 1 września 2010 – 2015 – gen. bryg. Stefan Mordacz 2015 – 2020 – gen. bryg. Andrzej Dąbrowski 2020 – 2022 – gen. bryg. Kazimierz Dyński 3 stycznia 2022 – 25 lipca 2025 – gen. bryg. Sławomir Kojło 25 lipca 2025 – obecnie – płk Mariusz Czeczko
Tradycje Brygada dziedziczy tradycje następujących jednostek: bateria dział zenitowych auto-mobilnych Armii gen. Józefa Hallera (1919–1920); dywizjon artylerii zenitowej (1920–1924); 1 pułk artylerii przeciwlotniczej im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego (1924–1939); 1 pułk artylerii przeciwlotniczej 1 Dywizji Pancernej (1942–1946); 3 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej (1944–1945); 86 pułk artylerii przeciwlotniczej (1945–1950); 9 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (1950–1962); 9 Dywizja Artylerii Obrony Powietrznej Kraju (1962–1967); 3 Łużycka Dywizja Artylerii Obrony Powietrznej Kraju (1967–1988); 3 Łużycka Brygada Artylerii Obrony Powietrznej Kraju (1988–1991).
Święto 3 BR OP ustalono na dzień 8 października.
Przypisy W okresie powstania wojsk rakietowych i artylerii używano nazwy dywizjon ogniowy artylerii rakietowej (doar) i dywizjon ogniowy (do). Nazwa dywizjon rakietowy OP (dr OP) wprowadzona została Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 21 października 1991.
Linki zewnętrzne Strona domowa 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej Historia 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej
*2 Kategoria:Wojsko Polskie w Warszawie Kategoria:Współczesne jednostki Sił Powietrznych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Jednostki o nazwie wyróżniającej Warszawska Kategoria:3 Warszawska Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1960