Liopelmowate (Leiopelmatidae) – monotypowa rodzina płazów z rzędu bezogonowych (Anura). Ich względnie prosta budowa wskazuje na pradawne pochodzenie.
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Nowej Zelandii.
Charakterystyka Jaja składa w jednym kłębie pod różnymi przedmiotami w okolicy mokradeł, źródeł lub potoków (głazy, korzenie, zmurszałe pnie). Larwy nie mają aparatów gębowych i otworów oddechowych – tlen pobierają silnie ukrwioną siecią naczyń w fałdach ogona i na brzuchu, zaś żywią się zawartością żółtka. Dorosły osobnik ma ok. 3 cm (maksymalnie 5), barwę żółtoszarą. Żyje w jamach, skalnych szczelinach, pod korzeniami krzewów, gdzie chroni się przed wiatrami. Prowadzi naziemny tryb życia. Długość życia tej jednej z najprymitywniejszych żab wynosi nawet 30 lat.
Systematyka Taksonomia Najbliższymi żyjącymi krewnymi liopelmowatych są przedstawiciele północnoamerykańskiego rodzaju Ascaphus, przy czym ostatni wspólny przodek rodzajów Ascaphus i Leiopelma żył jeszcze w mezozoiku. Na tej podstawie niektórzy autorzy zaliczają także rodzaj Ascaphus do liopelmowatych, inni natomiast wydzielają go do osobnej rodziny ogończakowatych (Ascaphidae), uznając jednocześnie liopelmowate i ogończakowate za taksony siostrzane.
Etymologia Leiopelma (Liopelma): leios „gładki”; πελμα pelma, πελματος pelmatos „podeszwa stopy”. Leioaspetos: gr. λειος leios „gładki”; ασπετος aspetos „niewysłowiony”. Gatunek typowy: Liopelma hamiltoni .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Leiopelma archeyi – liopelma Archeya Leiopelma hamiltoni – liopelma Hamiltona Leiopelma hochstetteri – liopelma Hochstettera
oraz gatunki wymarłe: Leiopelma acricarina Leiopelma auroraensis Leiopelma markhami Leiopelma miocaenale Leiopelma waitomoensis
Znacznie starsze skamieniałości, datowane na okres jury, również należące do tej rodziny znaleziono w Argentynie.
Uwagi
Przypisy