thumb|340px|Rozmieszczenie VLBA thumb|340px|Najbardziej na wschód wysunięta stacja VLBA, położona w Saint Croix, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych

Very Long Baseline Array (VLBA) – system 10 radioteleskopów z centrum zdalnego sterowania (ang. Array Operations Center) położonym w Socorro w stanie Nowy Meksyk w USA, które podlega pod National Radio Astronomy Observatory. Radioteleskopy współpracują jako największy wyspecjalizowany, pełnoetatowy instrument astronomiczny, wykorzystujący technikę interferometrii wielkobazowej. Jego budowa rozpoczęła się w lutym 1986, a została ukończona w maju 1993. Pierwsza obserwacja wykorzystująca wszystkie 10 jednostek miała miejsce 29 maja 1993. Całkowity koszt budowy wyniósł 85 milionów USD ().

Każda stacja VLBA składa się z anteny satelitarnej o średnicy 25 metrów (82 stóp) i sąsiadującego z nią budynku sterowni, w którym znajduje się komputer stacji, magnetofony i inne urządzenia związane ze zbieraniem sygnałów radiowych, odbieranych przez antenę. Każda z anten waży 218 ton, a jej wysokość, gdy jest skierowana pionowo, jest porównywalna do wysokości 10-piętrowego budynku. Najdłuższa linia bazowa (odległość między stacjami) w systemie ma długość 8611 km, a najkrótsza 52 km.

Radioteleskopy VLBA znajdują się w (w nawiasach kwadratowych zapisano skróty nazw): [MK] Mauna Kea, Hawaje () [BR] Brewster, Waszyngton () [OV] Owens Valley, Kalifornia () [KP] Kitt Peak, Arizona () [PT] Pie Town, Nowy Meksyk () [LA] Los Alamos, Nowy Meksyk () [FD] Fort Davis, Teksas () [NL] North Liberty, Iowa () [HN] Hancock, New Hampshire () [SC] Saint Croix, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych ()

Dodatkowe 3 radioteleskopy i jeden system radioteleskopów są dołączane do VLBA przez okres do 100 godzin w przeciągu 4 miesięcy. W tej konfiguracji system nazywany jest High-Sensitivity Array. Radioteleskopy te to (w nawiasach kwadratowych zapisano skróty nazw): [Y27] Very Large Array, Nowy Meksyk () [GB] Radioteleskop Green Bank, Wirginia Zachodnia () [AR] Obserwatorium Arecibo, Portoryko () [EB] radioteleskop Effelsberg, Niemcy ()

Odległości i rozdzielczości kątowe Odległości pomiędzy radioteleskopami (km):

SCHNNLFDLAPTKPOVBRMKEBARGBY27SC...285336454143445845794839546057678611682223827084532HN2853...16113105300632263623388536577502560227488293198NL36451611...16541432166320752328230061566734346110641640FD414331051654...608564744150823455134808439222354515LA445830061432608...236652108817574970783142462344226PT457932261663564236...4179731806479580144365255152KP483936232075744652417...84519134466832146232939441OV54603885232815081088973845...121440158203525533231025BR57673657230023451757180619131214...43987441558533261849MK861175026156513449704795446640154398...10328843470284835EB68225602673480847831801483218203744110328...691163358008AR2382748346139224246436546235255558584346911...25454317GB27088291064235423442551293933233326702863352545...2516Y2745323198164051522652441102518494835800843172516...

Maksymalna rozdzielczość kątowa:

Długość fali (cm)905021181364210,7 (mas)22125,04,33,21,40,850,470,320,17

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Interferometry Kategoria:Radioteleskopy