Żywoj () – rosyjski niszczyciel z początku XX wieku, jedna z 22 zbudowanych jednostek typu Bojkij. Okręt został zwodowany roku w krajowej Stoczni Admiralicji w Nikołajewie, a do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego został wcielony w lutym 1906 roku, z przydziałem do Floty Czarnomorskiej. „Żywoj” wziął udział w I wojnie światowej, w czerwcu 1918 roku został zdobyty przez Niemców, a w kwietniu 1919 roku przejęli go Biali. Niszczyciel zatonął w sztormie na Morzu Azowskim.

Projekt i budowa Okręt był jednym z 22 niszczycieli typu Bojkij zbudowanych w krajowych stoczniach, będących ulepszoną i powiększoną wersją zaprojektowanych w brytyjskiej stoczni Yarrow jednostek typu Sokoł. Zbudowany został w Stoczni Admiralicji w Nikołajewie. Stępkę okrętu położono w 1902 roku, a zwodowany został roku.

Dane taktyczno-techniczne „Żywoj” był niewielkim, czterokominowym niszczycielem, klasyfikowanym do 1907 roku jako torpedowiec. Długość całkowita wynosiła 64 metry, szerokość 6,4 metra i maksymalne zanurzenie 2,59 metra. Wyporność jednostki wynosiła 350 ton. Okręt napędzany był przez dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5700 KM, do której parę dostarczały cztery kotły Yarrow. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 26 węzłów. Okręt mógł zabrać zapas węgla o maksymalnej masie 80 ton, co zapewniało zasięg wynoszący 1200 Mm przy prędkości 12 węzłów.

Uzbrojenie artyleryjskie okrętu stanowiły: umieszczone na nadbudówce dziobowej pojedyncze działo kalibru 75 mm Canet L/48 oraz pięć pojedynczych dział trzyfuntowych Hotchkiss M1885 L/40 kalibru 47 mm. Jednostka wyposażona była w jedną dziobową stałą i dwie pojedyncze obracalne pokładowe wyrzutnie torped kalibru 381 mm, z łącznym zapasem sześciu torped. Ponadto okręt mógł zabrać na pokład 12–18 min.

Załoga okrętu liczyła 62–69 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba „Żywoj” został wcielony do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego w lutym 1906 roku. Jednostka weszła w skład Floty Czarnomorskiej. W 1913 roku dokonano modernizacji uzbrojenia jednostki: zdemontowano wszystkie wyrzutnie torped kalibru 381 mm i wszystkie działka kalibru 47 mm, instalując w zamian dwie pojedyncze wyrzutnie torped kalibru 450 mm oraz drugą armatę kalibru 75 mm Canet i sześć pojedynczych karabinów maszynowych kalibru 7,62 mm.

W trakcie I wojny światowej „Żywoj” wchodził w skład Floty Czarnomorskiej. W połowie grudnia 1915 roku „Żywoj” przybył do Batumi, wspierając później wojska lądowe walczące z Turkami na Kaukazie. roku niszczyciele „Żywoj” i „Lejtienant Puszczin” przeprowadziły rajd przeciw tureckiej żegludze, zatapiając pięć szkunerów i 38 mniejszych żaglowców. W nocy z na roku operujące z Suliny „Żywoj” i „Żarkij” zatopiły dwa szkunery, które wypłynęły z Konstancy.

jego załoga przeszła na stronę bolszewików. Działał odtąd w składzie Czerwonej Floty Czarnomorskiej. roku „Żywoj” został zdobyty Niemców, którzy wcielili go do służby pod oznaczeniem R 12. 24 listopada przejęli go z kolei interwenci brytyjsko-francuscy, którzy wkrótce oddali go na krótko białej Armii Ochotniczej gen. Antona Denikina. 31 marca 1919 roku Brytyjczycy i Francuzi ponownie przejęli okręt. Jednakże 3 kwietnia tego roku przepłynął on z Sewastopola do Noworosyjska, gdzie po raz drugi zajęli go Biali. Wszedł w skład 2 Oddziału Niszczycieli Floty Czarnomorskiej Białych z bazą w Kerczu. Brał udział m.in. w połowie sierpnia 1919 roku w operacji desantowej pod Odessą, ubezpieczając lądujące wojska. W połowie listopada 1920 roku wraz z pozostałymi okrętami brał udział w ewakuacji z Krymu wojsk Białych i uchodźców cywilnych, po zdobyciu Krymu przez Armię Czerwoną. Na jego pokładzie znalazło się ok. 250 żołnierzy rezerwy oficerskiej Kozaków dońskich i szwadronu 17 Husarskiego Czernichowskiego Pułku Kawalerii. okręt zatonął na Morzu Azowskim w trakcie sztormu nieopodal Sewastopola. Ostatnim dowódcą okrętu był kpt. 2 rangi Paweł A. Emeretli.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Niemieckie niszczyciele z okresu I wojny światowej Kategoria:Niszczyciele typu Bojkij Kategoria:Okręty wojenne Białej Armii Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni Mykołajiwśkyj sudnobudiwnyj zawod Kategoria:Rosyjskie niszczyciele z okresu I wojny światowej Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Czarnym Kategoria:Zatopione rosyjskie niszczyciele