200px|right|Herb
Murdelio – polski herb szlachecki, przyniesiony z Chorwacji.
Opis herbu Oto jak herb blazonuje Bartosz Paprocki w Herbach rycerstwa polskiego:
Warto zwrócić uwagę na błąd rytownika, powielany w późniejszych herbarzach, który przedstawił gryfa w klejnocie zwróconego w lewo.
Opis zgodny z zasadami współczesnego blazonowania, zaproponowanymi przez Alfreda Znamierowskiego, brzmi następująco:
W polu czerwonym, pod półksiężycem z zaćwieczonym krzyżem łacińskim złotym, takaż gwiazda.
Klejnot: Pół gryfa srebrnego, o orężu złotym.
Labry: Czerwone, podbite złotem.
Najwcześniejsze wzmianki Pierwszą wzmiankę pisaną oraz ikonograficzną znaleźć można w Herbach rycerstwa polskiego Paprockiego. Według niego, herb został przyniesiony z Chorwacji w XV wieku, przez Jerzego Murdelio, przezwanego od ojczyzny (Kroacja), "Karwatem". Rycerz miał wspomóc króla polskiego w wojnie z Zakonem, co pozwala ustalić rok jego przybycia na okolice 1450.
Herbowni Najpełniejszą listę herbownych stworzył Tadeusz Gajl w Herbarzu polskim od średniowiecza do XX wieku z 2007 roku. Lista zawiera 35 nazwisk:
Brasewicz, Brasiejewicz, Dyniatyński, Kagiel, Karwat, Kimborowicz, Kimbortowicz, Kniażewski, Knieżewski, Kogiel, Kowalski, Kozakiewicz, Lubecki, Mikołajewicz, Mładowski, Młodawski, Młodowski, Mordasewicz, Murdelio, Narwał, Piotrowicz, Skarski, Snacki, Snarski, Sznarski, Szparski, Wizgerd, Wizgert, Wizgird, Wizgirt, Włodawski, Wołczański, Wołczaski, Zalepucha, Żyliński.
Występują tu zatem mające według Paprockiego pierwotny charakter nazwiska Karwat i Murdelio. Paprocki wzmiankuje też Młodawskiego - nazwisko urobione od jednej z wiosek w posiadaniu potomków Jerzego.
Odmiany Murdelio, jako relatywnie rzadki herb, nie wykształcił wielu odmian. Juliusz Karol Ostrowski przytacza tylko trzy: litewski Kniaziewicz, litewski, przeniesiony do Prus i Kurlandii Kniaziewicz II i Oskierka, przynależny rodzinie z okolic Mozyrza. Dodatkowo, Ostrowski nie jest pewny, czy herb Piotrowicz wywodzi się od Leliwy czy od Murdelio. Alfred Znamierowski twierdzi, że jest to odmiana Murdelio, zaś Tadeusz Gajl nie.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Herby szlacheckie Odmiany herbu Murdelio i herbowni.