Andrzej Maria Szczerski (ur. 26 listopada 1971 w Krakowie) – polski historyk sztuki, krytyk sztuki, wykładowca w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor nauk humanistycznych (2019). Od 3 stycznia 2020 dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.
Życiorys Studiował historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 2000 uzyskał stopień doktora, a w 2010 doktora habilitowanego. Ukończył także m.in. kurs Royal Collection Studies w Londynie, organizowany przez The Attingham Trust (2001), Summer University Course na Central European University w Budapeszcie (2002) oraz The Stone Summer Theory Institute w School of the Art Institute w Chicago (2007).
Wykładał także na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie nad Menem (2003) i na Uniwersytecie St. Andrews w Wielkiej Brytanii (2004). Stypendysta zagranicznych uczelni i instytutów badawczych, m.in.: Uniwersytetu Oksfordzkiego, Zentralinstitut für Kunstgeschichte w Monachium, Universita per Stanieri w Perugii. Uzyskał także stypendia Fundacji Lanckorońskich i Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej oraz granty Narodowego Centrum Nauki i Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.
W latach 2009–2017 był Prezesem Sekcji Polskiej Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki (AICA), a w latach 2013-2015 wiceprezesem AICA International. Od 2005 członek Kapituły Eksperckiej przy Małopolskiej Fundacji Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie. W latach 2002–2005 był kuratorem cyklu wykładów „Projektowanie nowoczesności” w Instytucie Goethego i British Council w Krakowie. W latach 2005–2011 kierownik muzealniczych studiów kuratorskich w Instytucie Historii Sztuki UJ. W latach 2011–2013 członek Zespołu Sterującego powołanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Kolekcje priorytet „Kolekcje narodowe sztuki współczesnej”, w 2012 także w ramach Programu Kolekcje priorytet „Regionalne kolekcje sztuki współczesnej”. W latach 2013–2018 członek Rady Powierniczej Muzeum Narodowego w Warszawie. Od stycznia 2016 do 31 marca 2018 wicedyrektor ds. naukowych w Muzeum Narodowym w Krakowie. Od 2021 pełni funkcję wiceprzewodniczącego Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowahttps://skozk.pl/sklad/. Wszedł również w skład rady programowej kongresu Polska Wielki Projekt.
Członek rad programowych Narodowej Galerii Sztuki „Zachęta” w Warszawie, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Galerii Kordegarda w Warszawie, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Muzeum Miasta Gdyni i Muzeum Architektury we Wrocławiu. Jest także członkiem Komisji Historii Sztuki Polskiej Akademii Umiejętności, Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Historians of German and Central European Art & Architecture (USA), należy do Rady Naukowej rocznika „Muzealnictwo” wydawanego przez Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów w Warszawie.
Od 2010 juror w licznych konkursach poświęconych sztuce współczesnej, m.in. w konkursie na wystawę w Pawilonie Polskim na Biennale Sztuki i Biennale Architektury w Wenecji, członek jury selekcyjnego Międzynarodowego Triennale Grafiki w Krakowie (2012), członek jury Konkursu o Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Wydarzenie Muzealne Roku „Sybilla” (2012–2015).
12 grudnia 2019 prezydent RP Andrzej Duda nadał mu tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych.
Jego bratem jest Krzysztof Szczerski.
Publikacje Autor wielu publikacji poświęconych sztuce XX wieku i sztuce współczesnej wydanych w Polsce i za granicą oraz artykułów w katalogach i czasopismach m.in. w: „Apollo”, „Springerin”, „Third Text”, „Centropa”, „Ikonotheka”. Redaktor książki Modernizm na peryferiach. Architektura Skoczowa, Śląska i Pomorza 1918-939 (Warszawa 2011) oraz serii wydawniczej Modernizmy. Architektura nowoczesności w II Rzeczypospolitej (od 2013). Współredaktor książek m.in. Sztuka w okresie PRL-u. Metody i przedmiot badań (Kraków 1999), The Mousetrap Book. On dealing with art institutions in contemporary curatorial practice (Gdańsk-Frankfurt 2007) oraz katalogów towarzyszących serii wystaw "4 x nowoczesność" w Muzeum Narodowym w Krakowie (2021-2024).
Książki:
Wzorce tożsamości. Recepcja sztuki brytyjskiej w Europie Środkowej około roku 1900 (Kraków 2002) - wyróżniona Nagrodą Honorową im. Felczaka i Wereszyckiego (2004) oraz Nagrodą Stowarzyszenia Historyków Sztuki im. Szczęsnego Dettloffa (2003), Modernizacje. Sztuka i architektura w nowych państwach Europy Środkowo-Wschodniej 1918–1939 (Łódź 2010) - nominowana do Nagrody im. Jana Długosza (2011) Sztuka projektowania. Z historii Wydziału Form Przemysłowych ASP w Krakowie (Kraków 2014), Cztery nowoczesności. Teksty o sztuce i architekturze polskiej XX wieku (Kraków 2015), Views of Albion, The Reception of British Art and Design in Central Europe (1890–1918) (Oksford 2015), Transformacja. Sztuka w Europie Środkowo-Wschodniej po 1989 roku (Kraków 2018), także w wersji angielskiej Transformation. Art In East-Central Europe after 1989 (Kraków 2018) - wyróżniona na Poznańskich Targach Książki w konkursie Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych o Nagrodę im. księdza Edwarda Pudełki (2019), nominowana do Nagrody im. Jana Długosza (2011).
Wystawy - kurator i współkurator Der neue Staat. Polnische Kunst zwischen Experiment und Repraesentation 1918–1939 w Leopold Museum w Wiedniu w 2002 (członek rady naukowej wystawy) Śladami prerafaelitów. Artyści polscy i sztuka brytyjska na przełomie XIX i XX wieku w Pałacu w Wilanowie w 2006 Symbolism in Poland and Britain w Tate Britain w Londynie w 2009 Modernizacje 1918–1939. Czas przyszły dokonany w Muzeum Sztuki w Łodzi w 2010 roku The Power of Fantasy. Modern and Contemporary Art from Poland w Centre for Fine Arts BOZAR w Brukseli w 2011 Narodziny miasta. Gdyński modernizm w dwudziestoleciu międzywojennym w Muzeum Miasta Gdyni w 2014, Unia słowacko-polska w Kasárne Kulturpark w Koszycach w 2014 Lwów. 24 czerwca 1937. Miasto, architektura, modernizm w Muzeum Architektury we Wrocławiu (2016) i Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie (2017-2018) #dziedzictwo (2017) w Muzeum Narodowym w Krakowie Young Poland: The Polish Arts and Crafts Movement, 1890-1918 w William Morris Gallery w Londynie (2021) Autor koncepcji i członek zespołu kuratorskiego cyklu wystaw 4 x Nowoczesność w Muzeum Narodowym w Krakowie, nagrodzonego Nagrodą Sybilla w kategorii "Projekty naukowo-badawcze" w 2025 roku:
Polskie Style Narodowe 1890-1918 (2021) Nowy początek. Modernizm w II RP (2022) Nowoczesność reglamentowana. Modernizm w PRL (2023) Transformacje. Nowoczesność w III RP (2024)
Wilno, Vilnius, Vilne 1918-1948. Jedno miasto - wiele opowieści (2022) w Muzeum Narodowym w Krakowie Stanisław Wyspiański: Portraits w National Portrait Gallery w Londynie (2025) Współautor wystaw stałych w Muzeum Narodowym w Krakowie (2021):
XX+XXI Galeria Sztuki Polskiej Muzeum Stanisława Wyspiańskiego Przedmioty. Galeria Designu Polskiego XX i XXI wieku
Nagrody i odznaczenia 2024 Orzeł "Wprost" w kategorii "Nauka" 2023 Visual Art Criticism Award w kategorii "Award in the Long Form", Contemporary Art Centre Vilnius, Narodowa Galeria Sztuki Wilno, portal Artnews.lt Wilno 2023: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia PolskiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 lipca 2023 r. nr rej. 331/2023 o nadaniu orderu ().. 2023: Krzyż Kawalerski Orderu "Za Zasługi dla Litwy". 2023: Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości. 2022: Curatorial Prize for Exhibitions, Association for Art History (Wielka Brytania) - wspólnie z Julią Griffin i Roisin Inglesby. 2021: Nagroda w kategorii KULTURA podczas 7. Gali Urodzinowej Telewizji Republika. 2018: Doroczna Nagroda MKiDN w kategorii Ochrona dziedzictwa kulturowego. 1996: Nagroda Miasta Krakowa.
Przypisy
Linki zewnętrzne O dr. hab. Andrzeju Szczerskim na stronie Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie Film o wystawie „Modernizacje 1918–1939. Czas przyszły dokonany” w Muzeum Sztuki w Łodzi w 2010 roku Film o wystawie „The Power of Fantasy. Modern and Contemporary Art from Poland” w Centre for Fine Arts BOZAR w Brukseli w 2011 roku Wykład o teorii sztuki Rogera Fry'a w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie w 2010 roku Wykład o twórczości Oskara Hansena na konferencji „Oskar Hansen-Opening Modernism” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie w 2013 roku
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Dyrektorzy muzeów w Polsce Kategoria:Laureaci Dorocznej Nagrody MKiDN Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem „Za Zasługi dla Litwy” Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy kuratorzy sztuki Kategoria:Urodzeni w 1971 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego