Piraci XX wieku (ros. Пираты XX века) – film produkcji ZSRR z 1979 roku w reżyserii Borisa Durowa. Pierwszy radziecki obraz kina akcji świadomie zrealizowany w konwencji tego gatunkuOd połowy l. 70., w ZSRR robiono filmy, które obecnie są klasyfikowane jako "genre: action", jednak ówcześnie nie miały takimi być w założeniu ich autorów..

W 1980 obejrzało go 87 mln widzów, do 1990 liczba ta sięgnęła 120 mln., dając mu tym samym miano najbardziej kasowego filmu w historii kina radzieckiego i rosyjskiegoHistoria Studia Filmowego im. Gorkiego. Obecnie kultowy film kina rosyjskiego. Był wyświetlany w kinach polskich w latach 80. i również cieszył się dużą popularnością. Był kilkakrotnie emitowany na kanale TV Wojna i Pokój.

Obsada Piotr Wieljaminow – kapitan radzieckiego statku Nikołaj Jeriemienko (młodszy) – Siergiej, starszy mechanik Maija Eglite – Ajna Tadeusz Kasjanow – bosman karateka Tałgat Nigmatulin – pirat Saleh Rein Aren – przywódca piratów Natalia Charachorina – Masza Włodzimierz Smirnow – I-szy oficer Igor Klass – pirat Schweighardt Diłorom Kambarowa – Maa (dziewczyna z wyspy)

Fabuła Radziecki statek "Nieżyn" wiozący do Władywostoku ładunek opium jako komponent do produkcji lekarstw, zostaje gdzieś na oceanie zaatakowany przez grupę uzbrojonych i bezwzględnych mężczyzn. Ocaleli członkowie załogi, którym udaje się dotrzeć na pobliską wyspę (jak się później okazuje bazę piratów) podejmują nierówną walkę z napastnikami, zakończoną (dzięki ich niezłomnym charakterom) sukcesem.

O filmie Autorów filmu zainspirowała autentyczna historia, jaka wydarzyła się na Morzu Śródziemnym w 1977 roku, kiedy to włoski statek przewożący 200 t. rudy uranu padł ofiarą ataku "piratów" (wymordowali załogę i skradli ładunek). W filmie po raz pierwszy w kinie radzieckim, zaprezentowano elementy wschodnich sztuk walki (zwłaszcza w wykonaniu Nigmatulina), które do tej pory były w ZSRR praktycznie nieznane. Film został zrealizowany stosunkowo małym nakładem środków, przez filię drugorzędnego studia filmowego, przy obsadzie mało znanych ówcześnie aktorów. W filmie nie korzystano z pomocy kaskaderów, ponieważ aktorzy odtwarzający główne role i sam reżyser, zgodnie uznali, że o ile mają być wiarygodni dla widzów, muszą się obejść bez pomocy dublerów. W ścieżce dźwiękowej filmu wykorzystano dwa zachodnie przeboje muzyki pop: Lady Madonna The Beatles i Love You Till I Die żeńskiego duetu disco Baccara. Plenery z powodzeniem udające dalekie zakątki Pacyfiku znaleziono na Krymie i Morzu Czarnym, gdzie film był kręcony. Po wejściu filmu na ekrany kin, największą popularność w ZSRR zyskali nie odtwórcy ról bohaterskich marynarzy radzieckich, ale brutalnych piratów, które w filmie były najbardziej wyraziste. W pierwszym roku emisji, obejrzał go statystycznie co trzeci obywatel ZSRR. Prawdziwe nazwy statków użytych w filmie to "Frateż" (radziecki "Nieżyn") i "Admirał Łunin" (piracki "Mercury"). Pierwszy z nich do dzisiaj (2010) pływa w handlowej Flocie Czarnomorskiej, drugi został sprzedany Grecji i zatonął w 1999 roku w niewyjaśnionych okolicznościach. Zarówno sam film jak i scenariusz miał problemy z ówczesną, radziecką cenzurą. Film został uznany za zbyt proamerykański i podniosły się nawet głosy o zniszczeniu materiału lub odesłaniu do archiwum Państwowej Filmoteki "na półkę". Jednak któryś z partyjnych cenzorów podjął decyzję o wysłaniu filmu na daczę Leonida Breżniewa wraz z innymi nowymi filmami, które gensek zwykł oglądać w prywatnej sali kinowej. Breżniew tak się przejął przeżyciami radzieckich marynarzy, że natychmiast polecił wprowadzić film na ekrany. Emisja filmu wywołała w ZSRR eksplozję zainteresowania młodzieży karate, które zaczęto masowo uprawiać w całym kraju. Jeden z głównych aktorów – Nigmatulin (pirat Salech), który w Taszkencie chciał obejrzeć film w kinie, musiał zapłacić za bilet kosztujący 30 kopiejek, 15 rubli u "konika" (pięćdziesięciokrotność ceny!). W 2000 roku dwaj aktorzy występujący w filmie – Tadeusz Kasjanow i Nikołaj Jeremienko (młodszy) planowali nakręcenie drugiej części filmu, jednak zamysł ten nie doszedł do skutku z powodu braku środków finansowych i śmierci Jeremienki w 2001.

Zobacz też 22 minuty

Przypisy

Bibliografia S. Kudriawcew, 3500. Kniga kinoriecenzij, t. 1-2, St. Petersburg 2008. N. Chorochorina, "Ja żertwa «Piratow XX wieka»", Sudaruszka 2009, Nr 2.

E. Pawlak, B. Pełka, Film radziecki w Polsce, Warszawa 1985, s. 134-135.

Linki zewnętrzne Plakat do filmu

Piraci XX wieku w portalu "Kinopoisk" (ros.) Piraci XX wieku w portalu "Kino-Tieatr" (ros.)

Kategoria:Radzieckie filmy akcji Kategoria:Radzieckie filmy z 1979 roku Kategoria:Filmy o piratach