Krakowski Szybki Tramwaj

Krakowski Szybki Tramwaj (KST) – współczesna krakowska inwestycja w komunikację zbiorową, mająca zapewnić miastu szybką i sprawną sieć transportu zbiorowego, łącząca zalety klasycznego tramwaju oraz metraPodziemny tramwaj zamiast metra?. W jej skład wchodzą bezkolizyjne torowiska tramwajowe lub wybrane torowiska wydzielone z zapewnionym bezwzględnym priorytetem na skrzyżowaniach. Budowa systemu rozpoczęła się oficjalnie w latach 90. XX w., natomiast uruchomienie pierwszego korytarza z osiedla Krowodrza Górka do Kurdwanowa nastąpiło 12 grudnia 2008.

Charakterystyka KST Podstawowym wyróżnikiem systemów szybkiego tramwaju jest prędkość komunikacyjna, która nie może być niższa niż 24 km/h, licząc wraz z czasem postoju na przystankach. Krakowski Szybki Tramwaj dąży do spełnienia tego wymogu poprzez kombinację:

Odcinków torowisk bezkolizyjnych (obecnie przede wszystkim tunel tramwajowy). Odcinków wydzielonych z zapewnionym bezwzględnym priorytetem na skrzyżowaniach.

Tworzą one korytarz, w którym przyspieszane są wszystkie kursujące nim linie tramwajowe, niezależnie od typu taboru, mimo iż początkowo priorytet miał być zapewniony jedynie wybranym liniom. Krakowski Szybki Tramwaj wykorzystuje dwa systemy informatyczne:

UTCS (Urban Traffic Control System) – System Sterowania Ruchem obejmujący swym zakresem 72 skrzyżowania w ścisłym centrum Krakowa i wzdłuż tzw. korytarza Krakowskiego Szybkiego Tramwaju (KST); TTSS (Traffic Tram Supervision System) – System Nadzoru Ruchu Tramwajowego, w tym system priorytetu przejazdów tramwajów przez skrzyżowania zlokalizowane w korytarzu KST, obejmujący 196 pociągów tramwajowych;

Wykonawcą obu systemów jest firma Siemens.

Z fragmentów korytarzy KST mogą korzystać wszystkie linie tramwajowe. Oprócz tego wraz z uruchomieniem systemu utworzono dodatkowe linie tramwajowe, które poruszają się wyłącznie w korytarzach KST i są obsługiwane w większości przez tabor niskopodłogowy. Przeznaczono dla nich przedział numeracji 5x, obejmujący ogólnie linie o zwiększonej częstotliwości kursowania.

mały|Budowa estakady Wielicka – Lipska

Przystanki i stacje na trasie KST

Nazwa przystanku/stacji Linie Tramwajowe Sanktuarium Bożego Miłosierdzia 50, 10, 11 Turowicza 50, 10, 11 Kurdwanów P+R 50, 10, 11, 24 Witosa 50, 11, 24 Nowosądecka 50, 11, 24 Piaski Nowe 50, 11, 24Dauna 50, 11, 24Bieżanowska 50, 11, 24Kabel 50, 11, 24, 13, 9, 3Dworzec Płaszów Estakada 50, 76, 20, 11, 9 Lipska 50, 76, 20, 11, 9, 3Gromadzka 50, 76, 20, 11, 9, 3Kuklińskiego 50, 76, 20, 11, 9, 3Klimeckiego 50, 76, 20, 11, 9, 3Zabłocie 50, 76, 20, 11, 9, 3Rondo Grzegórzeckie 50, 62, 20, 17, 14, 10, 9Rondo Mogilskie 50, 18, 17, 14, 5, 3Dworzec Główny Tunel 50, 18, 17, 14, 5, 3Politechnika 50, 18, 17, 14, 5

Historia W 1974 rozpoczęto budowę podziemnego tunelu pierwszej linii metra w rejonie Dworca Głównego PKP . Do końca 1989 zdołano zrealizować jedynie 180-metrowy odcinek pod peronami dworca. Po zmianach ustrojowych dalsza budowa została na kilka lat wstrzymana. W 1994 uchwalono Plan Ogólnego Zagospodarowania Miasta Krakowa, w którym zrezygnowano z budowy metra na rzecz szybkiego tramwaju. Nowa inwestycja miała wykorzystywać wybudowany już odcinek tunelu, który miał być jednak dokończony dla komunikacji północ-południe zamiast wschód-zachód.

Między 1995 a 1999 wybudowano kolejne 605 m tunelu pod ulicą Lubomirskiego, a niedługo później rozpoczęto budowę trasy tramwajowej z ul. Wielickiej do osiedla Kurdwanów, gdzie miał kończyć się pierwszy korytarz KST łączący północ z południem miasta.

Budowa Krakowskiego Szybkiego Tramwaju została podzielona na kilka etapów:

Etap IA (oddano październik 2000) – os. Kurdwanów – ul. Wielickahttp://www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320. Etap IB (oddano grudzień 2008) – Rondo Grzegórzeckie – Krowodrza Górka z tunelem KST. Etap IIA (oddano listopad 2010) – Rondo Grzegórzeckie – Mały Płaszów. Etap IIB (oddano 30 sierpnia 2015) – ul. Wielicka – ul. Lipska, z estakadą tramwajową nad stacją kolejową Kraków Płaszów. Etap III – Krowodrza Górka – Górka Narodowa oraz Krowodrza Górka – Azory. Linia tramwajowa na Górkę Narodową została oddana do użytku we wrześniu 2023 r.. Etap IV – ul. Meissnera – pętla na os. Mistrzejowice. Została oddana do użytku 26 września 2026. Etap V – os. Kurdwanów – ul. Zakopiańska z tunelem pod Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się”. Linię otwarto w 2022 roku.

Ponadto w latach 2014–2015 wyremontowano torowisko w ul. Mogilskiej i al. Jana Pawła II między Rondem Mogilskim a placem Centralnym, właśnie na potrzeby KST.

Tunele

Finansowanie inwestycji Projekt jest finansowany z budżetu miasta Krakowa. Od października 1998 inwestorem zastępczym miasta przy budowie KST jest Agencja Rozwoju Miasta Krakowa. Na wykonanie inwestycji zostały zaciągnięte kredyty w Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju oraz Europejskim Banku Inwestycyjnym.

Zobacz też Tramwaje w Krakowie Metro w Krakowie

Przypisy Mapki komunikacyjne MPK Kraków S.A. (dostęp: 21 lipca 2011).

Bibliografia ISSN 1898-9039. Kraków.pl Nr 18, 12 listopada 2008. Strony 4-8

Kategoria:Tramwaje w Krakowie Kategoria:Szybki tramwaj w Polsce Kategoria:Krakowski Szybki Tramwaj

Krakowski Szybki Tramwaj

Źródło i licencja