Przystanie wioślarskie w Bydgoszczy

Dawny budynek BTW, obecnie ośrodek hotelowo-gastronomiczny|thumb|235px Siedziba Bydgoskiego Towarzystwa Wioślarskiego|thumb|235px Przystań Lotto Bydgostia WSG Bank Pocztowy|thumb|235px Bydgoski Klub Wioślarek|thumb|235px Przystań sekcji wodnej Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej|thumb|235px Przystań Zawiszy|thumb|235px Wielka Wioślarska o Puchar Brdy|thumb|235px Zawody na torze regatowym|thumb|235px Trybuny kryte i wieża sędziowska na torze regatowym|thumb|235px Wioślarze trenujący na Brdzie|thumb|235px Przystań „Bydgostii” i BTW|thumb|235px Przystanie wioślarskie w Bydgoszczy – obiekty sportowe położone w Bydgoszczy związane z uprawianiem wioślarstwa.

Kluby wioślarskie w Bydgoszczy Bydgoszcz posiada bogate tradycje w uprawianiu wioślarstwa. Bydgoszcz nazywano przed II wojną światową, a także i obecnie „polskim Henley” lub „stolicą polskiego wioślarstwa”, gdyż istniały tu najlepsze kluby wioślarskie w Polsce i wychowali się pierwsi mistrzowie i polscy medaliści olimpijscy w tej dyscyplinie. Popularność tych dyscyplin wynikała z dogodnych warunków naturalnych, tzn. położenia miasta w Bydgoskim Węźle Wodnym, którego łączna długość cieków (m.in. Brdy, Wisły i Kanału Bydgoskiego) na terytorium miasta przekracza 50 km. Na dodatek w rejonie ujścia Brdy do Wisły od 1879 r. istnieje Port Drzewny, przekształcony w 1912 r. w najstarszy w Polsce tor regatowyKocerka Henryk. Historia toru regatowego w Brdyujściu 1912-2004. [w:] Kronika Bydgoska XXVI (2004). Bydgoszcz 2005..

W okresie międzywojennym działało w Bydgoszczy 12 klubów wioślarskich, w tym 2 niemieckie. Najstarszymi bydgoskimi organizacjami wioślarskimi byłyUrbanyi Zbigniew, Smoliński Zbigniew: Bydgoszcz jako ośrodek sportowy. [w:] Kronika Bydgoska III. Bydgoszcz 1970.: Gimnazjalny Klub Wioślarski „Borussia”/„Brda” (1894), Klub Wioślarski (Ruder-Club) „Frithjof” (1894), Gimnazjalny Klub Wioślarski „Germania”/„Wisła” (1896), Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie (1920), Klub Wioślarski „Gryf” (1925), Bydgoski Klub Wioślarek (1926), Gimnazjalny Klub Wioślarski „Kopernik” (1927), Kolejowy Klub Wioślarski (1928), Sekcja Wioślarska Pocztowego Przysposobienia Wojskowego (1931), Policyjny Klub Wioślarski (1933), Wojskowy Klub Wioślarski (1933), Stowarzyszenie Wioślarek Niemieckich (1933). Wśród klubów znajdowały się zarówno szkolneKażde państwowe gimnazjum posiadało swój klub wioślarski., jak również branżowe np. kolejarzy, pocztowców. Najwięcej sukcesów (liczne mistrzostwa Polski z rzędu) w okresie międzywojennym notowały kluby: BTW i Kolejowy KW, a po wojnie klub „Zawisza”. Wiosną wszystkie kluby wioślarskie odprawiały tzw. „wianki” na Brdzie. Flotylla udekorowanych kwiatami łodzi płynęła wówczas do Śródmieścia oklaskiwana przez tłum widzów.

Rozwój wioślarstwa bydgoskiego był następujący: w 1922 roku były 4 kluby i 420 członków, tabor liczył 38 łodzi. Natomiast w roku 1937 było 12 klubów i 1 116 wioślarzy, a tabor powiększył się do 112 łodziMrozik Konrad: Bydgoskie wioślarstwo lat międzywojennych. [w:] Kalendarz Bydgoski 1987.. Znaczne też były osiągnięcia organizacyjne: w 1926 r. zorganizowano jedyne w kraju Zrzeszenie Gimnazjalnych Towarzystw Wioślarskich z zasięgiem na Pomorze i Wielkopolskę, a w 1928 r. powołano Komitet Towarzystw Wioślarskich, który organizował m.in. wspólne uroczystości otwarcia sezonu przez kluby bydgoskie.

W latach 70. XX w. działały w Bydgoszczy następujące kluby wioślarskie: Wojskowy Klub Sportowy „Zawisza”, Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie, Kolejowy Klub Wioślarski, Bydgoski Klub Wioślarek, Klub Sportowy „Gryf”.

W latach 1966–1970 sukcesy w kraju odnosił Kolejowy Klub Wioślarski. Ponowne sukcesy odnosi ten klub pod nazwą Regionalne Towarzystwo Wioślarskie Bydgostia Bydgoszcz od 1993 r. Od tego czasu, aż do 2012 r. klub jest nieprzerwanie drużynowym mistrzem Polski (dwadzieścia razy z rzędu).

Kluby bydgoskie poczynając od 1921 r., aż do czasów dzisiejszych zdobyły dużą część wszystkich medali w mistrzostwach krajowychTylko klub Bydgostia zdobył od 1928 r. 1230 medali, w tym 508 złotych, 380 srebrnych i 342 brązowe., wychowały też 12 medalistów olimpijskich (w tym 2 złote medale, 2 srebrne i 6 brązowych).

W 2009 r. na terenie Bydgoszczy funkcjonowały następujące kluby wioślarskie: Bydgoski Klub Wioślarek – ul. Babia Wieś 3, Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie – ul. Żupy 2, Regionalne Towarzystwo Wioślarskie LOTTO-Bydgostia-WSG-Bank Pocztowy – ul. Żupy 4, Wojskowy Klub Sportowy „Zawisza” – ul. Gdańska 163, przystań ul. Mennica 12, UKS „Bekawianka” przy SP 63 – ul. Goszczyńskiego 3, UKS „Iskra” przy SP 66 – ul. Berlinga 3, UKS „Osiemnastka-Flis” przy SP 18 – ul. Pijarów 4, UKS „Wiking” przy SP 56 – ul. Chorwacka 2.

Obecnie wioślarstwo uprawia się w Bydgoszczy głównie na rzece Brdzie oraz torze regatowym.

Dość duża długość rzeki Brdy w obrębie Bydgoszczy – 27 km, z tego odcinek skanalizowany 13 km, a od Śluzy Miejskiej do Brdyujścia ok. 10 km – umożliwia treningi wioślarzy na różnych dystansach: 4, 6, 8 km, a najdłuższe do toru regatowego w Brdyujściu. Na torze regatowym (długości 2 km) rozgrywa się natomiast zawody krajowe i międzynarodowe.

Przystanie Na brzegach Brdy, głównie na odcinku śródmiejskim znajdują się obiekty sportowe wznoszone przez wioślarzy od końca XIX wieku. Są to zabytkowe i nowoczesne: budynki treningowe, szałasy, hangary i przystanie.

W końcu 1929 roku było w Bydgoszczy 7 przystani: Bydgoskiego Klubu Wioślarskiego, Klubu Wioślarskiego „Gryf”, Gimnazjalnego Klubu Wioślarskiego „Brda”, Gimnazjalnego Towarzystwa Wioślarskiego „Wisła”, Bydgoskiego Klubu Wioślarek, Kolejowego Klubu Wioślarskiego, niemieckiego klubu „Frithjof”. Gimnazjalny Klub Wioślarski „Kopernik” i sekcja Seminarium Nauczycielskiego znalazły czasowo miejsce pod dachem przystani KW „Gryf”. Były one zlokalizowane w większości w dzielnicy Babia Wieś, na wschód od Starego Miasta na obszarze zwanym „dzielnicą wioślarzy”. W 1938 r. istniało 11 przystani, a planowano budowę kolejnych, do czego nie doszło z powodu wybuchu II wojny światowej.

Przystanie istniejące W 2009 r. istniały w Bydgoszczy następujące przystanie wioślarskie.

Przystań „Bydgostia” – ul. Żupy 4. Obiekt powstał w 1928 r. dla Kolejowego Klubu Sportowego „Sparta”. Murowaną, piętrową przystań, jedną z największych w kraju, z krytym basenem treningowym i zapleczem szkutniczo-treningowym zbudowano w latach 1991–1992. Obok przystani wznieśli swój szałas kajakarze. Obecnie jest użytkowana przez Regionalne Towarzystwo Wioślarskie „Bydgostia”, które od 1993 r. odnosi szereg sukcesów w kraju, za granicą, na olimpiadach i jest uznawany w tym czasie za najlepszy klub wioślarski w Bydgoszczy; Przystań BTW – ul. Żupy 2. Obiekt zbudowano w okresie powojennym dla Bydgoskiego Klubu Sportowego. W 1999 r. obiekt został użyczony Bydgoskiemu Towarzystwu Wioślarskiemu, które musiało opuścić pałacyk przy moście Bernardyńskim. W 2005 r. budynek został wyremontowany, a w 2007 r. wzbogacony o pomost dla łodzi; Przystań Bydgoskiego Klubu Wioślarek – ul. Babia Wieś 3. Obiekt został zbudowany w 1937 r. dla powstałego 25 stycznia 1927 r. Bydgoskiego Klubu Wioślarek. Jest to drugi powstały w Polsce żeński klub wioślarski (po Warszawie). Odnosił on wiele sukcesów, m.in. w 1936 r. był pierwszym w tabeli klubów kobiecych w Polsce. Początkowo klub użytkował wydzierżawiony szałas. W 1936 r. teren pod budowę przydzielił Zarząd Miejski za symboliczną złotówkę. Architekt miejski opracował bezpłatnie dokumentację i nadzorował budowę. Zarząd Inspekcji Dróg Wodnych wybudował nieodpłatnie pomost, a tartak dostarczył po zniżonej cenie deski. Fundusze na budowę gromadzono za pośrednictwem zbiórek oraz dochodów z imprez rozrywkowych. Na 10-lecie klubu – 20 czerwca 1937 r. dokonano otwarcia nowej przystani. Obecni byli przedstawiciele władz miejskich i wojskowych z gen. Wiktorem Thommée oraz przedstawiciele klubów sportowych z całego kraju. Po II wojnie światowej siedziba klubu została rozbudowana i mieści się w istniejącym obiekcie do dziś. Ma ona konstrukcję drewnianą w zabytkowej formie zachowanej z lat 30. XX w. Przystań WKS „Zawisza” (sekcja wioślarska) – ul. Mennica 12. Budowę obiektu dla Wojskowego Klubu Sportowego rozpoczęto w czerwcu 1936 r. na Wyspie Młyńskiej przy ul. Tamka. Projektodawcą był ppor. rez. Misterek. Gen. Wiktor Thommée przekazał materiały i skierował do pracy żołnierzy. Oficerowie opodatkowali się, Zarząd Miejski doprowadził wodę i światło. Powstała najpiękniejsza w okresie międzywojennym przystań w Bydgoszczy: budynek z tarasem i balkonem oraz pomostami prowadzącymi nad Brdę i Młynówkę. W głównym budynku mieściły się hangary (WKS posiadał 6 łodzi, 7 żaglówek i 43 kajaki). Według wypowiedzi przedstawicieli klubu, nie ubiegano się o sukcesy indywidualne, lecz prowadzono działalność turystyczną i sportową o charakterze masowym. Po II wojnie światowej przystań była użytkowana przez WKS „Zawisza” – klub, który odnosił sukcesy na arenie krajowej i międzynarodowej. W latach 2010–2012 realizowano nową przystań w ramach kompleksu turystycznej przystani jachtowej na Wyspie Młyńskiej. Budowa ta odbyła się w ramach Programu Rewitalizacji i Rozwoju Bydgoskiego Węzła Wodnego. Po zakończeniu prac budowlanych przystań zostanie częściowo udostępniona mieszkańcom miastaTereny wypoczynku i rekreacji w Bydgoszczy - diagnoza stanu istniejącego i kierunki rozwoju. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy. Załącznik do Uchwały nr XXXV/731/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2012 roku. Przystań na torze regatowym w Brdyujściu (ul. Witebska 23) w gestii hali sportowo-widowiskowej „Łuczniczka”, nie udostępniona do użytku publicznego. Przystań UKS „Kormoran” (ul. Toruńska 157), nie udostępniona do użytku publicznego.

Przystanie istniejące o zmienionej funkcji Najpiękniejszym i najstarszym obiektem wzniesionym przez wioślarzy w Bydgoszczy jest tzw. „pałacyk nad Brdą” wzniesiony w sąsiedztwie mostu Bernardyńskiego.

Budynek wzniesiono w 1914 r. dla niemieckiego Klubu Wioślarskiego „Frithjof”, założonego 16 maja 1894 r. Na początku XX wieku był on obiektem bardzo nowoczesnym. Oprócz hangaru dla łodzi mieścił basen treningowy, restaurację oraz część hotelową dla uczestników regat. Od 1923 r. do 1945 r. obiekt służył połączonym z RC „Frithjof” niemieckim towarzystwom wioślarskim. Po II wojnie światowej przejęło go Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie. W 1996 r. obiekt został sprzedany przez władze miasta Bydgoszczy spółce „Shanghai Olym-Polska”, która zorganizowała w nim ośrodek hotelowo-gastronomiczny dla Chińczyków podróżujących po Europie i po Polsce. Budynek 18 stycznia 1994 r. został wpisany do rejestru zabytków (nr rej.: A/395/1). Aktualnie w budynku znajduje się ośrodek hotelowo-gastronomiczny „Zatoka”.

Przystanie nieistniejące Z 11 przystani wioślarskich istniejących w 1938 r., do 2009 r. większość nie istnieje.

Dawna przystań BTW. Drewniany budynek z dwuspadzistym dachem wraz z przystanią powstał na początku XX wieku. Należał do Wyższej Szkoły Realnej (Oberrealschule) z ul. Kopernika. Po 1920 r. obiekt przejęło Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie. Wówczas obiekt w ciągu 5 lat został poszerzony i rozbudowany. W 1938 r. powstał projekt nowej siedziby dla BTW, która miała mieć charakter reprezentacyjny (dwupiętrowa, z wieżą obserwacyjną, basenem treningowym, salą balową itd.) Do realizacji nie doszło z powodu wybuchu II wojny światowej. W czasie działań wojennych w styczniu 1945 r. obiekt został spalony i następnie rozebrany;