Džemail Koničanin (ur. w 1910 r. we wsi Koniče pod Tutinem w Sandżaku, zm. pod koniec 1944 r. w rejonie wsi Hazane koło miasta Petnice) – dowódca jednego z największych i najsilniejszych oddziałów muzułmańskiej milicji Sandżaku podczas II wojny światowej
Życiorys W okresie istnienia Królestwa Jugosławii pracował jako strażnik w więzieniu w mieście Novi Pazar. Doprowadził do śmierci jednego z więźniów, z powodu czego zmuszony był zbiec w rodzinne strony. Jesienią 1941 r., pod włoskim zwierzchnictwem, zorganizował w Tutinie jeden z najsilniejszych oddziałów nieregularnej muzułmańskiej milicji Sandżaku. Głównym jego zadaniem była obrona miejscowej ludności przed ataki serbskich czetników i komunistycznych partyzantów. Džemail Koničanin współpracował blisko z Xhaferem Devą, ministrem spraw wewnętrznych w albańskim rządzie kolaboracyjnym, gdyż Tutin wszedł w skład tzw. Wielkiej Albanii. Nosił mundur albańskich oddziałów w służbie włoskiej. Ponieważ rejon Tutina nie był zagrożony atakami serbskich czetników, D. Koničanin ze swoim oddziałem wspierał formacje milicji w Sjenicy, Prijepolju, Bijelim Polju i Beranach. Już w listopadzie 1941 r. jego oddział udzielił pomocy Albańczykom, zaatakowanym w Novim Pazarze przez czetników. Z trudem udało się odeprzeć natarcie silniejszych oddziałów serbskich. W odpowiedzi Albańczycy wraz z oddziałami muzułmańskiej milicji Sandżaku, w tym D. Koničanina, zorganizowali kontruderzenie na pobliską czetnicką bazę w Raska, na północ od Novego Pazara. Pod koniec grudnia ponownie bronił Novego Pazara i Sjenicy przed kolejnymi atakami czetników. W 1942 r. milicjanci D. Koničanina uczestniczyli w aresztowaniu, a następnie deportacjach Żydów do Kosovskiej Mitrovicy (skąd trafili ostatecznie do obozów koncentracyjnych). W dalszym ciągu trwały też walki z serbskimi czetnikami, a także komunistycznymi partyzantami Josipa Broz Tity. Po wyjściu Włoch z wojny na pocz. września 1943 r., oddział D. Koničanina trafił pod zwierzchność Niemców, którzy go dozbroili i doposażyli. Milicjanci rozpoczęli patrolowanie głównych dróg i linii kolejowych. Brali też udział w niemieckich operacjach antypartyzanckich. Pod koniec 1943 r. próbował bezskutecznie podjąć współdziałanie przeciwko Niemcom i komunistycznym partyzantom z albańskimi bojownikami z Balli Kombëtar. W lipcu 1944 r. oddział D. Koničanina, podobnie jak wszystkie pozostałe oddziały milicji, wszedł w skład Policyjnego Pułku Selbschutzu SS „Sandżak”. Pod koniec 1944 r. na obszar dotąd nie zagrożonego centralnego Sandżaku wkroczyły oddziały komunistycznych partyzantów z Czarnogóry i Serbii. Džemail Koničanin, którego oddział liczył wówczas ok. 400 dobrze uzbrojonych ludzi, wespół z pozostałymi dowódcami muzułmańskiej milicji Sandżaku podjął obronę tego terytorium. Zginął podczas krwawych walk w rejonie wsi Hazane koło miasta Petnice. Doprowadziło to do rozbicia jego oddziału. Część jego bojowników przeniosła ciało swojego komendanta do wsi Konice, gdzie zostało pochowane.
Linki zewnętrzne Biografia Džemaila Koničanina (jęz. serbski)
Kategoria:Muzułmańscy kolaboranci III Rzeszy Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1944