Fregaty rakietowe typu Alvand (Saam) – typ czterech irańskich lekkich fregat rakietowych zbudowanych na początku lat 70. XX wieku w Wielkiej Brytanii. W aktywnej służbie pozostają trzy okręty tego typu.
Po rewolucji islamskiej w Iranie w 1979 roku nazwy wszystkich okrętów, nawiązujące do postaci z perskiego eposu Szahname, zostały zmienione na nazwy irańskich gór.
Historia 25 sierpnia 1966 roku Marynarka Wojenna Iranu zamówiła w brytyjskiej firmie Vosper Thornycroft budowę czterech lekkich fregat. Początkowo były klasyfikowane w Iranie jako niszczyciele eskortowe (z prefiksem DE – destroyer escort). Budowę dwóch z nich podzlecono stoczniom Vickersa w Newcastle i Barrow. Budowę rozpoczęto w latach 1967–1968, a okręty ukończono w latach 1971–1972. Jako pierwszy został zbudowany w stoczni Vosper w Woolston „Saam”, który nadał nazwę typowi.
Okręty te wówczas były nowoczesnymi konstrukcjami, z wysokim stopniem automatyzacji, pozwalającym na ograniczenie liczebności załogi. Były wyposażone w nowoczesne systemy i siłownie. Koszt okrętów wynosił po 6,5 mln. funtów, co było stosunkowo niską kwotą.
+ Fregaty typu Alvand / SaamNr burtowy Nazwapołożenie stępki, stocznia wodowanie wejście do służby71 (ex DE12) Alvand (ex Saam) 22 maja 1967, Vosper 25 lipca 1968 20 maja 197172 (ex DE14) Alborz (ex Zaal) 3 marca 1968, Vickers 25 lipca 196925 lipca 1969 w , 4 marca 1969 według 1 marca 197173 (ex DE16) Sabalan (ex Rostam) 10 grudnia 1967, Vickers 4 marca 1969 28 lutego 197228 lutego 1972 w , czerwiec 1972 według 74 (ex DE18) Sahand (ex Faramaz) 25 lipca 1968, Vosper 30 lipca 1969 28 lutego 1972
Opis Uzbrojenie Główne uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo działo uniwersalne kalibru 114 mm (4,5 cala) Mk 5 w wieży na dziobie. Już do 1977 roku okręty zmodernizowano, zastępując armatę przez nowszy model Vickers Mk 8. Ma ona lufę o długości 55 kalibrów (L/55) i strzela pociskami o masie 21 kg z szybkostrzelnością do 25 strz./min. Kąt podniesienia lufy wynosi do 55°. Donośność sięga 22 km, a 6 km przeciw celom powietrznym. Uzbrojenie przeciwlotnicze uzupełniały dwa działka Oerlikon 35 mm L/90 podwójnie sprzężone w wieży na samej rufie. Szybkostrzelność wynosiła 550 strz./min, donośność 6 km, a masa pocisku 1,55 kg.
Uzbrojenie rakietowe przeciw okrętom stanowiła pierwotnie pięcioprowadnicowa wyrzutnia przeciwokrętowych pocisków rakietowych na pokładzie rufowym. Zasięg pocisków wynosił do 25 km, a masa głowicy bojowej 70 kg. Do samoobrony służyła potrójna wyrzutnia pocisków przeciwlotniczych bliskiego zasięgu Sea Cat przed nadbudówką. Do zwalczania okrętów podwodnych służył pierwotnie trzylufowy miotacz bomb głębinowych .
W 1988 roku przestarzała wyrzutnia pocisków plot. Sea Cat została zastąpiona przez działko przeciwlotnicze kalibru 23 mm. Już do 1991 roku zastąpiono je przez działko kalibru 20 mm Oerlikon GAMB01, a dwa dalsze takie działka ustawiono na pokładzie łodziowym za kominem zamiast łodzi. Trzy kontenery wyrzutni Sea Killer górnego rzędu zdemontowano i zamontowano tam wyrzutnię niekierowanych pocisków rakietowych 122 mm typu BM-21. Na uzbrojenie wchodziły też dwa karabiny maszynowe kalibru 12,7 mm.
Na przełomie lat 1996/97 wyrzutnia pocisków przeciwokrętowych Sea Killer została zastąpiona przez cztery wyrzutnie chińskich pocisków przeciwokrętowych C-802 ustawione na pokładzie rufowym (dwie podwójne wyrzutnie kontenerowe skierowane poprzecznie w kierunku burt). Na części okrętów (przynajmniej „Alvand”) na pokładzie rufowym zamontowano w nieustalonym czasie w miejsce miotacza Limbo dwie potrójne amerykańskie wyrzutnie Mk 32 lekkich torped przeciw okrętom podwodnym kalibru 324 mm (prawdopodobnie zdjęte z wycofanych niszczycieli typu Babr).
Służba
18 kwietnia 1988 roku „Sahand” został zatopiony przez lotnictwo Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w trakcie operacji Praying Mantis. „Sabalan” został wówczas poważnie uszkodzony bombą kierowaną laserowo, ale do 1991 roku został wyremontowany.
Na przełomie lat 1996/97 pozostające trzy okręty zostały zmodernizowane, otrzymując chińskie pociski przeciwokrętowe C-802. „Alborz” działał w 2009 roku w Zatoce Adeńskiej w zamach międzynarodowej operacji antypirackiej.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Alvand