Pedagog ( od ) – profesjonalista wykonujący zawód po ukończeniu wyższych studiów pedagogicznych lub po dodatkowym kursie specjalizacyjnym, w szczególności nauczyciel, nauczyciel akademicki, pracownik poradni psychologiczno-pedagogicznej, wychowawca w jednostkach penitencjarnych lub zakładach dla nieletnich, a także pracownik naukowy niebędący nauczycielem akademickim prowadzący badania w dziedzinie wychowania i oświatyOkoń W., (2004), Nowy Słownik Pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa, s. 285..
Pierwsze dzieło pedagogiczne w Polsce Autorem najstarszego w Polsce dzieła o pedagogice jest Konrad Bitschin, zwany Konradem z Byczyny, pedagog i pisarz chełmiński, pochodzący z Luckau (Łuków) na Dolnych ŁużycachWitold Brzeziński, Relacje między rodzicami a dziećmi w piśmiennictwie dydaktyczno-moralizatorskim późnego średniowiecza (na przykładzie „De Prole et Regimine Filiorum” Konrada Bitschina), [w:] Odpowiedzialność za wychowanie. Kontekst edukacyjno-historyczny (praca zbiorowa), s. 119, Bydgoszcz 2010, .. Stanowi ono czwartą księgę jego obszernej encyklopedii pt. Labyrinthus vitae coniugalis authore Bitschin, scriba Culmensi. Dedykacja tego dzieła, którego dwa rękopisy posiada biblioteka królewiecka, jest datowana na 1432 rok. Wydanie całości jest zapowiedziane w Monumenta Germaniae paedagogica.
Ogólna współczesna rola pedagoga w społeczeństwie Pedagog kurator oświaty do spraw kształcenia i wychowania społecznego (edukacji) dba o prawidłowy holistyczny rozwój człowieka jako istoty społecznejAronson E., (1997), Człowiek istota społeczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 19. w oparciu o Powszechną deklarację praw człowieka, normy społeczne i kulturowe oraz prawo powszechne.
Rola pedagoga w społeczeństwie jest określona powołaniem do sprawowania nadzoru w granicach prawa nad prawidłową opieką i wychowaniem oraz kształceniem społeczeństwa poprzez państwo, instytucje rządowe (Ministerstwo Kultury i Sztuki, Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego) w drodze ustaw i rozporządzeń, a także na podstawie przepisów odrębnych w instytucjach państwowych, tj.: sądy powszechne (kurator sądowy) lub (opiekun prawny) stosujący kuratelę, kuratorium oświaty (kurator oświaty), kuratorium kultury i sztuki (kurator sztuki), pedagog, psychopedagog, pedagog szkolny, pedagog medialny, pedagog animacji kulturowej i inni pedagodzy.
Pedagog bada i opisuje zjawiska wychowawcze w kontekście i przy uwzględnieniu jednostkowych procesów psychicznych; określa wpływ na człowieka różnorodnych oddziaływań, warunkujących jego rozwój w poszczególnych fazach całego życia: rodziny, przedszkola, szkoły, kręgu rówieśników, otoczenia społecznego, środowiska lokalnego, zakładu pracy, służby wojskowej i policji, organizacji społecznych, placówek kulturalnych, środków masowego przekazu i innych instytucji powołanych do wywierania wpływów wychowawczych.
Zadania zawodowe badanie i gromadzenie oraz przetwarzanie wiedzy o rzeczywistości wychowawczej, instytucjach edukacyjnych; problemach wychowawczych i zjawiskach społecznych, które mają wpływ na procesy wychowania; prowadzenie badań empirycznych nad zjawiskami wychowawczymi, wykrywanie związków i zależności między zjawiskami wychowawczymi i formułowanie wniosków przedstawiających prawidłowości przebiegu procesów wychowawczych; ustalanie ideałów, celów i zasad wychowania w funkcjonalnym związku z rozwojem społeczno-ekonomicznym; wytyczanie metod realizacji celów wychowania, sprawdzanie ich skuteczności w praktyce wychowawczej formułowanie wzoru osobowości nauczyciela – wychowawcy na podstawie analizy celów wychowawczych i wiedzy empirycznej o jego roli i działaniu w procesie wychowania; wskazywanie możliwości i sposobów rozwiązywania problemów wychowawczych w konkretnych środowiskach wychowawczych i w odniesieniu do konkretnej sytuacji życiowej człowieka; opracowywanie głównych założeń organizacji pracy wychowawczej i dydaktycznej, które zapewniałyby optymalną efektywność wysiłków, zmierzających do osiągnięcia określonych zmian w osobowości człowieka; opracowywanie ekspertyz pedagogicznych na potrzeby różnych instytucji i organizacji, ze wskazaniem optymalnych rozwiązań praktycznych; utrzymywanie kontaktów z przedstawicielami innych nauk humanistycznych i społecznych, np.: socjologami, psychologami, politologami oświatowymi i społecznymi; publikowanie wyników badań, uczestniczenie w seminariach i konferencjach naukowych; zrzeszanie się w kołach, stowarzyszeniach lub innych o charakterze naukowym; planowanie tematyki godzin wychowawczych stworzenie odpowiednich warunków oraz zaoferowanie czasu i własnego zainteresowania dla każdego ucznia i jego rodzica, którzy potrzebują kontaktu z pedagogiem szkolnym.
Zadania i rola pedagoga w zakresie edukacji Pedagog: układa programy kształcenia i nauczania; przeprowadza okresową ewaluację jakości nauczania; przeprowadza analizę statystyczną jakości wykształcenia absolwentów; diagnozuje i orzeka o dojrzałości przedszkolnej, szkolnej, akademickiej; organizuje koła naukowe i olimpiady wychowawcze; kieruje do poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Dodatkowe zadania zawodowe prowadzenie działalności dydaktycznej; prowadzenie działalności terapeutycznej; prowadzenie działalności popularyzatorskiej i szkoleniowej dla nauczyciel i pedagogów szkolnych i innych odbiorców zainteresowanych wdrażaniem wiedzy o zjawiskach wychowawczych do praktyki; prowadzenie indywidualnej praktyki pedagogicznej; prowadzenie nadzoru pedagogicznego w charakterze kuratora oświaty; wykonywanie ekspertyz pedagogicznych; popularyzowanie nowych metod wychowania; wydawanie publikacji pedagogicznych; opieka indywidualna nad uczniami wymagającymi takiego wsparcia
Pedagog pełni rolę: kompetentnego konsultanta metodycznego pomaga nauczycielowi w radzeniu sobie z problemami dziecka; wsparcia emocjonalnego dla nauczyciela; udzielającego informacji pedagogicznych zainteresowanym; pośredniczącą w relacji: pedagog – rodzice – nauczyciele – dyrekcja – uczniowie; przewodniczącego rady pedagogicznej lub jako ekspert dyrektora placówki jest jego konsultantem ds. pedagogicznych; organizatora praktyk pedagogicznych (nauczyciele, studenci, kursanci).
Specjalności pedagogiczne Na potrzeby rozwoju społecznego człowieka i rynku edukacyjnego oraz cywilizacji, powołano pedagogiczne specjalności i nadano im kierunek i obszar operacyjny, np: andragog; pedagog wczesnoszkolny; pedagog szkolny; pedagog szkoły wyższej; psychopedagog; i wiele innych wraz ze specjalizacjami.
Polskie Towarzystwo Pedagogiczne (PTP) Polscy pedagodzy mogą zrzeszać się w Polskim Towarzystwie Pedagogicznym
Klasyfikacja Zawodów i Specjalności (KZiS) Drzewko klasyfikacji Klasyfikacja zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy: 2 – Specjaliści 23 – Specjaliści nauczania i wychowania 235 – Inni specjaliści nauczania i wychowania 2351 – Wizytatorzy i specjaliści metod nauczania 235101 – Andragog 235102 – Ewaluator programów edukacji 235103 – Metodyk edukacji na odległość 235104 – Metodyk multimedialny 235105 – Nauczyciel doradca metodyczny 235106 – Nauczyciel instruktor 235107 – Pedagog 235108 – Pedagog medialny 235109 – Wizytator 235190 – Pozostali wizytatorzy i specjaliści metod nauczania
Uczelnie prowadzące studia pedagogiczne Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Wydział Pedagogiczny Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, Wydział Nauk Pedagogicznych Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku Wydział pedagogiczny Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, Wydział Humanistyczny Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie, Wydział Pedagogiczny Dolnośląska Szkoła Wyższa we Wrocławiu, Wydział Nauk Pedagogicznych Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna w Gdańsku i Koszalinie (filia), Wydział PedagogikiGdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna. oficjalna strona uczelni [dostęp 2020-07-12]. Katolicki Uniwersytet Lubelski, Wydział Nauk Społecznych Krakowska Akademia im. Frycza Modrzewskiego, Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Wydział Nauk Społecznych Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wydział Filozoficzny, Instytut Pedagogiki Uniwersytet Gdański, Wydział Nauk Społecznych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Studiów Edukacyjnych, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Pedagogiczny i Artystyczny Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wydział Pedagogiki i Psychologii Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Pedagogiki i Psychologii Uniwersytet Szczeciński, Wydział Humanistyczny Uniwersytet Śląski, Wydział Pedagogiki i Psychologii Uniwersytet Opolski, Wydział Historyczno-Pedagogiczny Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie, Wydział Pedagogiki Uniwersytet Ignatianum w Krakowie, wydział Pedagogiki (Instytut Nauk o wychowaniu) Uniwersytet Warszawski, Wydział Pedagogiki Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Wydział Nauk Pedagogicznych Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Nauk Pedagogicznych Wyższa Szkoła Humanistyczna w Lesznie, Wydział Nauk Społecznych Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi Wyższa Szkoła Edukacji Zdrowotnej i Nauk Społecznych, Instytut Studiów Edukacyjnych
Naukowcy uznawani w pedagogice Ludzie, którzy zajmowali się formułowaniem teorii pedagogicznych i praktycznym zastosowaniem tych teorii w praktyce pedagogicznej, to m.in.:
Benjamin Bloom John Dewey Celestin Freinet Paulo Freire Friedrich Fröbel
Kurt Hahn Gloria Jean Watkins Jan Amos Komensky Henryk Goldszmit – pseudonim Janusz Korczak
Johann Heinrich Pestalozzi Jean Piaget Simon Sołowiejczyk Rudolf Steiner Lew Wygotski Henry Giroux Peter McLaren Maria Montessori Pierre Bourdieu Joseph Jacotot
Józefa Joteyko Wincenty Okoń
Przypisy
Bibliografia Danysz Antoni, (1902), ELŻBIETY, KRÓLOWEJ POLSKIEJ MAŁŻONKI KAZIMIERZA JAGIELLOŃCZYKA. TRAKTAT PEDAGOGICZNY O WYCHOWANIU KRÓLEWICZA. Wydawnictwo Związkowa Drukarnia we Lwowie. LWÓW. Okoń Wincenty (2004), Nowy Słownik Pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa, . Lipkowski O., (1968), Józefa Joteyko – życie i działalność, PWN.
Linki zewnętrzne
Pedagog na trzecie tysiąclecie Co to znaczy myśleć odczuwać i działać jak pedagog Pedagog Procesy społeczne
Kategoria:Pedagogika Kategoria:Profesje