3 batalion strzelców (3 bs) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Historia batalionu W 1924 w Rembertowie został sformowany batalion manewrowy. 9 kwietnia 1924 ogłoszono przydziały oficerów na stanowiska służbowe w baonie.
12 kwietnia 1927 Minister Spraw Wojskowych podporządkował pododdział komendantowi Doświadczalnego Centrum WyszkoleniaDz. Rozk. MSWojsk. Nr 12 z 12 kwietnia 1927, poz. 120.. Batalion przejął tradycje bojowe I batalionu 142 pułku piechoty. 19 maja 1927 Minister Spraw Wojskowych ustalił i zatwierdził dzień 12 maja świętem batalionuDz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927, poz. 174.. W 1930, po przekształceniu Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia w Centrum Wyszkolenia Piechoty, podporządkowany został jego komendantowi. Z dniem 1 września 1931 minister spraw wojskowych przemianował batalion manewrowy na 3 batalion strzelcówDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931, poz. 292..
7 grudnia 1932 minister spraw wojskowych ogłosił wyniki międzyoddziałowych zawodów strzeleckich przeprowadzonych w 1932 w myśl „Instrukcji Wyszkolenia Kontyngensu Piechoty”, część I, w dywizjach piechoty z rocznikiem 1910. W grupie samodzielnych batalionów strzelców i morskiego tytuł mistrzowskiego otrzymał 3 baon strzelców, a tytuł mistrzowskiego pododdziału uzyskał pluton pionierów 3 bs pod dowództwem por. Eugeniusza WitykaDz. Rozk. MSWojsk. Nr 22 z 7 grudnia 1932, poz. 296..
W dniach 11–13 maja 1934 baon obchodził swoje doroczne święto połączone z uroczystościami 15 lecia oddziału. W sobotę 12 maja, w uroczystości wziął udział Prezydent RP Ignacy Mościcki, któremu towarzyszył szef Gabinetu Wojskowego pułkownik Jan Głogowski i adiutant kapitan Józef Hartman oraz I wiceminister spraw wojskowych generał dywizji Kazimierz Fabrycy i szef Departamentu Piechoty pułkownik Kazimierz Janicki.
10 lutego 1937 Prezydent RP Ignacy Mościcki zatwierdził wzór sztandaru dla 3 bs. Na lewej stronie płata umieszczone zostały nazwy bitew stoczonych przez I/142 pp: „Ossów 14 VIII 1920”, „Kolno” 23 VIII 1920”, „Halicz” 14 IX 1920” i „Gliniska 2 IX 1920”Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 3 z 20 marca 1937, poz. 30..
20 lutego 1937 minister spraw wojskowych ustalił dzień 24 maja świętem batalionuDz. Rozk. MSWojsk. Nr 2 z 20 lutego 1937, poz. 19..
26 maja 1937 w Rembertowie Prezydent RP wręczył dowódcy batalionu sztandar ufundowany przez społeczeństwo powiatów: warszawskiego, mińsko-mazowieckiego i radzymińskiego.. Uroczystość poświęcenia i wręczenia sztandaru była połączona z obchodami świąt 3 baonu strzelców i 32 dal..
3 batalion strzelców był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” miał sformować następujące pododdziały: w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem żółtym: batalion strzelców nr 3 batalion strzelców nr 10Zgodnie z planem mobilizacyjnym "W 1" batalionu tego nie zmobilizowano, w jego miejsce mobilizowano II/94 pp, patrz tabela mobilizacyjna 3 bs w pracy Ryszarda Rybki i Kamila Stepana "Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny W i jego ewolucja ". wyd. Adiutor Warszawa 2010. kompania kolarzy nr 42 dla 10 DP kompania asystencyjna nr 212 w I rzucie mobilizacji powszechnej: pluton karabinów maszynowych nr 201 dla Kwatery Głównej Naczelnego Wodza pluton karabinów maszynowych nr 202 dla Kwatery Głównej Naczelnego Wodza kompania kolarzy nr 15 w II rzucie mobilizacji powszechnej: kompania kolarzy nr 14 kompania marszowa 1 batalionu strzelców kompania marszowa 2 batalionu strzelców kompania marszowa 3 batalionu strzelców uzupełnienie marszowe kompanii kolarzy nr 42 Ośrodek Zapasowy Strzelców Rembertów
Ponadto jednostka wystawiła: II batalion 94 pułku piechoty majora Kazimierza Mazurkiewicza z plutonem artylerii piechoty 3 batalionu strzelców pod dowództwem por. Henryka SzeferaLudwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina ... s. 24, Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939 s. 27. Natomiast Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny „W” ... s. podał, że II/94 pp rez. mobilizowany był przez 3 Pułk Piechoty Legionów. rezerwowy batalion strzelców majora Józefa RosiekaRezerwowy Batalion Strzelców zapewne zorganizowany został w miejsce kompanii marszowych 1, 2 i 3 Batalionów Strzelców. 11 kompanię przeciwpancerną porucznika Leszka Józefa Szopskiego 12 kompanię przeciwpancerną podporucznika Józefa Wojciechowskiego 13 kompanię przeciwpancerną podporucznika Teodora BanaszczykaKażda z trzech kompanii przeciwpancernych posiadała dziewięć 37 mm armat przeciwpancernych wz. 1936 ciągnionych przez samochody Fiat.
W kampanii wrześniowej 1939 batalion walczył w składzie Mazowieckiej Brygady Kawalerii.
Żołnierze batalionu Dowódcy batalionu ppłk piech. Karol Pater (IV 1924 – 12 V 1926) mjr piech. Aleksander Rutkowski (p.o. 22 V 1926 – 31 III 1927) ppłk piech. Eugeniusz Wyrwiński (5 V 1927 - 15 VII 1930 → p.o. dowódcy 1 pcz) ppłk dypl. Stanisław Rutkowski ppłk dypl. piech. Marian Jadwiński (od 28 VI 1933 – ) ppłk Marian Wieroński (do 11 IX 1939) kpt. Marian Karol Freyberger (12 – 16 IX 1939) mjr Stanisław Godzisław Hankiewicz (od 17 IX 1939)
Zastępcy dowódcy batalionu mjr piech. Adam Obtułowicz (26 III 1931 – 23 III 1932 → pułk KOP „Wilejka”) mjr piech. Antoni Miedwiedź (1939)
Kwatermistrzowie mjr piech. Wiktor Eichler (II 1925 – VIII 1926) mjr piech. Stanisław Godzisław Hankiewicz (1939)
Oficerowie batalionu kpt. Michał Murmyłło kpt. Ignacy Wądołkowski por. Józef Hartman por. Tadeusz Semik kpt. Antoni Brzozowski
Obsada personalna w 1939 Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 Dowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalne dowódca batalionu – ppłk Marian Stanisław Wieroński I zastępca dowódcy – mjr Antoni Miedwiedź adiutant – kpt. Aleksander Witkowski lekarz – kpt. lek. Dymitr Dobrowolski II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Stanisław Godzisław Hankiewicz oficer mobilizacyjny – kpt. Antoni Bolesław Hrabi zastępca oficera mobilizacyjnego – vacat oficer administracyjno-materiałowy – Kpt. Wacław II Baranowski oficer gospodarczy – kpt. int. Tadeusz Antoni Wiśniewski oficer żywnościowy – chor Bolesław Buzdygan dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – kpt. tab. Marian Konstanty Kozłowski dowódca plutonu łączności – por. Franciszek Sitarz dowódca plutonu pionierów – por. Stefan Mieczysław Bocianowski dowódca plutonu artylerii piechoty – por. art. Henryk Szefer dowódca plutonu ppanc. – por. Józef Borowiec dowódca plutonu zwiadu konnego – por. kaw. Jan Witold Poziomski dowódca kompanii kolarzy – por. Jan Świeczka dowódca plutonu – por. Alojzy Antoni Rusin dowódca plutonu – ppor. Kazimierz Wojtusiak dowódca kompanii szkolnej – mjr Mieczysław Marek Kubasiewicz dowódca plutonu – por. Aleksander Czausow dowódca plutonu – por. Stefan Feliks Siliński dowódca plutonu – por. Jan Wandel dowódca plutonu – por. Wacław Wilczyński dowódca 1 kompanii – por. Antoni Marian Tysowski dowódca plutonu – ppor. Michał Chomicki dowódca 2 kompanii – kpt. Jan Szpojankowski dowódca plutonu – por. Edward Teofil Jaroch dowódca plutonu – ppor. Wincenty Jan Fryderyk Eilmes dowódca 3 kompanii – por Marceli Jan Kowalski dowódca plutonu – ppor. Zygmunt Kielar dowódca plutonu – ppor. Karol Worek dowódca kompanii km – mjr Antoni Norbert Kilański dowódca plutonu – por. Tadeusz Jan Gajewski dowódca plutonu – por. Bohdan Hubert Pełczyński dowódca plutonu – ppor. Franciszek Wojciech Buzała dowódca plutonu – ppor. Michał Kurowski na kursie – kpt. Stanisław Góralczyk odkomenderowany – mjr dypl. Feliks Janson
Obsada personalna 3 bs we wrześniu 1939 Dowództwo dowódca – ppłk Marian Wieroński (do 11 IX 1939) adiutant – kpt. Aleksander Witkowski oficer informacyjny – ppor. rez. Antoni Posudzewski kwatermistrz – kpt. Marian II Kozłowski lekarz – kpt. lek. Dymitr Dobrowolski podoficer sanitarny – st. sierż. Jan Ludwiczak († 25 IX 1939) kapelan – ks kap. rez. Julian Badziński (od 22 IX 1939)
1 kompania strzelców dowódca kompanii – por. Antoni Przeździecki dowódca I plutonu – por. rez. Wiesław Kawiński dowódca II plutonu – sierż. pchor. / ppor. piech. Zbigniew Sudwoj dowódca III plutonu – st. sierż. Franciszek Łasecki
2 kompania strzelców dowódca kompanii – por. Stefan Mieczysław Bocianowski dowódca I plutonu – ppor. Michał Chomicki († 8 IX 1939) dowódca II plutonu – plut. pchor. rez. Filip Trzaska dowódca III plutonu – ppor. rez. Zygmunt Koziński
3 kompania strzelców dowódca kompanii – kpt. Jan Szpojankowski dowódca I plutonu – por. piech. Witold Roubo †1940 Charków
kompania ciężkich karabinów maszynowych dowódca kompanii – kpt. Marian Karol Freyberger (12-16 IX 1939 dowódca 3 bs) dowódca I plutonu – ppor. Franciszek Wojciech Buzała dowódca II plutonu – st. sierż. Marcin Walczak dowódca III plutonu – ppor. rez. Władysław Stanisław Biegała dowódca IV plutonu – ppor. rez. Leon Bruski dowódca plutonu moździerzy – st. sierż. Walenty Mikołajczyk
pododdziały specjalne dowódca plutonu łączności – por. Józef Borowic dowódca plutonu zwiadu – por. Edward Teofil Jaroch dowódca plutonu przeciwpancernego – por. Aleksander Czausow dowódca plutonu pionierów – plut. Antoni Arazy
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Księga chwały piechoty, praca zbiorowa, Warszawa 1992, reprint wydania z 1939
Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1985, wyd. V, Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986,
Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny „W”, Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza „Ajaks” i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995,
Kategoria:Bataliony piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Rembertowie Kategoria:Polskie bataliony piechoty z okresu kampanii wrześniowej Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1924 Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1939 Kategoria:Oddziały Mazowieckiej Brygady Kawalerii