Fonofobia (gr. phōnē, phōnēma „dźwięk, głos”) – określenie używane w odniesieniu do lęku lub silnej, dominującej reakcji strachu na dźwięki (najczęściej opisywane w kontekście zaburzeń lękowych i tzw. obniżonej tolerancji na dźwięk). W neurologii terminem fonofobia bywa określana również nadwrażliwość na dźwięki towarzysząca napadom migreny (obok np. fotofobii).

Objawy W opisach klinicznych fonofobia wiąże się m.in. z: nasilonym lękiem i unikaniem sytuacji, w których mogą pojawić się bodźce dźwiękowe wywołujące reakcję strachu. objawami emocjonalnymi i fizjologicznymi, które w kontekście obniżonej tolerancji na dźwięk mogą obejmować m.in. niepokój, stres oraz silny impuls do ucieczki/ograniczania ekspozycji na dźwięk.

Terminologia i diagnostyka różnicowa W literaturze zwraca się uwagę na niejednoznaczność terminologii dotyczącej obniżonej tolerancji na dźwięk oraz na potrzebę odróżniania fonofobii od innych zjawisk, takich jak: Hiperakuzja – nadwrażliwość na dźwięki wynikająca głównie z ich cech fizycznych (np. natężenia), często opisywana w powiązaniu z obniżeniem progu dyskomfortowego słyszenia (UCL). Mizofonia – reakcje na wybrane dźwięki, w których (w ujęciach przeglądowych) dominującą emocją bywa złość/irytacja, co może prowadzić do błędnego rozpoznawania jako fobii specyficznej; w tym kontekście terminem fonofobia określa się odrębny stan, w którym dominującą emocją jest strach przed konkretnym dźwiękiem.

W przeglądzie otorynolaryngologicznym wskazywano także, że hiperakuzja może współwystępować z fonofobią i mizofonią, a postępowanie diagnostyczne zwykle obejmuje zarówno elementy wywiadu, jak i ocenę audiologiczną (w tym m.in. ocenę progów dyskomfortowego słyszenia).

Związek z migreną W klasyfikacji ICHD-3 fonofobia jest wymieniana wśród objawów towarzyszących napadom migreny (łącznie z fotofobią).

Leczenie Postępowanie zależy od tego, czy fonofobia jest rozumiana jako problem z obszaru zaburzeń lękowych (np. w ujęciu fobii specyficznej), czy jako objaw w przebiegu innych schorzeń (np. migreny). W leczeniu fobii (w ujęciu ogólnym) stosuje się m.in. psychoterapię poznawczo-behawioralną oraz techniki ekspozycyjne. Ekspozycja bywa opisywana jako stopniowe, powtarzalne narażanie na bodźce wywołujące lęk w celu zmniejszenia reaktywności (desensytyzacji).

Zobacz też hiperakuzja mizofonia fotofobia migrena

Przypisy

Kategoria:Fobie specyficzne Kategoria:Dźwięk