Parafia cywilno–wojskowa św. Jerzego w Sopocie – rzymskokatolicka parafia cywilno–wojskowa, usytuowana w Sopocie przy ulicy Kościuszki. Wchodzi w skład dekanatu Sopot w archidiecezji gdańskiej oraz dekanatu Marynarki Wojennej w Ordynariacie Polowym Wojska Polskiego.
Historia Parafia powstała w 1947 przy neogotyckim kościele poewangelickim noszącym do 1945 wezwanie Zbawiciela (Erlöserkirche) i wybudowanym w latach 1899–1901 według projektu Ludwiga von Tiedemanna, ze środków ofiarowanych przez cesarzową Augustę Wiktorię i cesarza Wilhelma IIWojciech Gruszczyński, Wolne Miasto Gdańsk. Przewodnik po mieście, część 3, Gdańsk 2011..
Dnia 8 maja 1945 świątynia została przekazana duszpasterstwu wojskowemu. Rozkazem Głównego Kwatermistrza Wojska Polskiego z dniem 1 lipca 1967, Kościół został przekazany Marynarce Wojennej.
Jej pierwszym administratorem jako parafii terytorialnej wchodzącej w skład diecezji gdańskiej w latach 1947–1986 był ks. kan. Paweł Matulewicz, późniejszy (1986–1991) proboszcz. 21 stycznia 1993 przy kościele garnizonowym została erygowana przez biskupa polowego Wojska Polskiego Sławoja Leszka Głódzia – parafia wojskowa, której proboszczem i kapelanem wojskowym został ks. kmdr por. Józef Kubalewski. Jej późniejszy proboszcz ks. kmdr mgr Zbigniew Rećko, został w lutym 2016 roku mianowany dziekanem dekanatu Marynarki Wojennej.
Wikariusze parafii wojskowej byli również kapelanami 7 Szpitala Marynarki Wojennej w Gdańsku Oliwie: 1957–1980: ks. kmdr Andrzej Wystrychowski 1996–2004: ks. kmdr por. Marian Wydra 2004–2005: ks. kmdr kan. Zbigniew Kłusek 2011–2013: ks. kpt. Sebastian Semrau
W 1971 w prawym bocznym ołtarzu zamontowano płaskorzeźbę Matki Bożej Częstochowskiej z kaplicy historycznego statku m/s Batory.
Kościół parafialny był od 11 grudnia 2017 do 16 czerwca 2024 siedzibą dekanatu, a jej proboszcz dziekanem.
Patronami parafii są św. Jerzy oraz Matka Boska Częstochowska – jako patronka drugorzędna z dekretu kardynała Stefana Wyszyńskiego – prymasa Polski, z dnia 26 września 1959, dzięki staraniom ówczesnego rektora ks. ppłk Wiktora Kłosowicza.
Proboszczowie 1945–1946: ks. Jerzy Dunin rektor kościoła garnizonowego 1948–1952: o. ppłk Stanisław Kałuża OFM rektor kościoła garnizonowego 1952–1956: ks. płk Franciszek Wojtyło rektor kościoła garnizonowego 1957–1965: ks. ppłk Wiktor Kłosowicz rektor kościoła garnizonowego 1965–1980: ks. kmdr Andrzej Wystrychowski rektor kościoła garnizonowego 1980–1991: ks. kmdr Emil Dybek rektor kościoła garnizonowego 1986–1991: ks. kan. Paweł Matulewicz administrator parafii terytorialnej (1947–1986) 1991–1999: ks. kmdr prał. Józef Kubalewski 1999–2005: ks. kmdr mgr Zbigniew Rećko 2005–2010: ks. kmdr prał. mgr Roman Dziadosz 2010–2012: ks. kmdr por. mgr Józef Michalik 2012–2013: ks. kmdr por. mgr Jarosław Antoszewski 2013–2024: ks. płk w st. spocz. prał. mgr Jan Wołyniec od 16 VI 2024: ks. kmdr ppor. SG Andrzej Szpura
Wikariusze Wikariusze parafii terytorialnej 1957–1958: ks. Alfons Pluskowski 1959–1960: ks. dr Alojzy Rotta 1962–1963: ks. Jan Wesołowski 1965–1968: ks. prał. Andrzej Rurarz 1968–1972: ks. Jan Kozaczka 1972–1975: ks. Henryk Tribowski 1975–1979: ks. płk prał. mgr Jan Wołyniec 1979–1980: ks. Ryszard Lewarski 1979–1980: ks. kan. mgr Andrzej Rozmus 1980–1981: ks. Andrzej Tretyn 1981–1992: ks. płk prał. mgr Jan Wołyniec 1992–1995: ks. kan. mgr Stanisław Jarzembski 1992–2000: o. mgr lic. Andrzej Haase OSB 1995–1996: ks. kan. mgr Krzysztof Stachowski 1996–2000: ks. kan. mgr Tadeusz Balicki 2000–2006: ks. mgr lic. Janusz Witkowski 2002–2008: mgr Rafał Urbański przeniesiony do stanu świeckiego po 2009 (na prośbę duchownego) 2006–2011: ks. mgr Wojciech Gruchała 2008–2011: ks. mgr Piotr Wrzesiński 2011–2015: ks. Kazimierz Radomski 2013–2021: ks. kan. prof. dr hab. Zdzisław Kropidłowski pomoc duszpasterska 2015–2019: ks. kan. Kazimierz Głyżewski 2019–2024: ks. mgr lic. Marek Jóskowski 2024–2025: ks. dr Jacek Meller pomoc duszpasterska od 25 VIII 2025: ks. Janusz Pijanowski
Wikariusze parafii wojskowej 1996–2004: ks. kmdr por. mgr lic. Marian Wydra 2004–2005: ks. kmdr kan. Zbigniew Kłusek 2011–2013: ks. mjr Sebastian Semrau 2015–2024: ks. kmdr ppor. SG Andrzej Szpura rezydent
Powołania z terenu parafii ks. prał. Jan Majder (wyświę. – 1964) proboszcz parafii NMP Królowej Różańca Św. w gdańskiej dzielnicy Przymorze Małe w latach 1980–1999; ks. Ryszard Rudziński (wyświę. – 1972); ks. Piotr Makiłła (wyświę. – 1980) proboszcz parafii św. Antoniego z Padwy w Wocławach w latach 1986–1993; ks. mgr Leopold Godniewicz (wyświę. – 1985); o. dr Janusz Maria Andrzejewski OP (wyświę. – 1990); ks. hm. mgr Robert Mogiełka (wyświę. – 1995) proboszcz parafii św. Józefa i św. Judy Tadeusza w rumskiej dzielnicy Zagórze od 2024 diecezjalny duszpasterz harcerzy od 2002; ks. dr Jan Kaczkowski (wyświę. – 2002) założyciel i dyrektor Puckiego Hospicjum pw. św. Ojca Pio w latach 2005–2016; ks. mgr Jan Wójcik (wyświę. – 2010) misjonarz i administrator parafii św. Mikołaja w Rohatyniu (Ukraina) od 2014.
Upamiętnienie dwóch wybitnych Sopocian Z inicjatywy Urzędu Miasta Sopotu 28 marca 2017 odsłonięto i poświęcono ufundowane tablice w kościele upamiętniające dwóch wybitnych Sopocian ks. kanonika Pawła Matulewicza i ks. dr Jana Kaczkowskiego przy bocznym ołtarzu św. Józefa Robotnika. Mszy św. oraz odsłonięcia tablic dokonał dziekan Marynarki Wojennej, ks. kmdr Zbigniew Rećko.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Jerzego Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Jerzego Kategoria:Parafie Dekanatu Marynarki Wojennej Kategoria:Dolny Sopot