thumb|Grób Hilarego Nussbauma na cmentarzu żydowskim w Warszawie Hilary Nussbaum (ur. 1820, zm. 17 listopada 1895 w Warszawie) – polski publicysta, historyk i działacz społeczny żydowskiego pochodzenia.
Życiorys W wieku 21 lat ukończył w 1841 roku ukończył Warszawską Szkołę Rabinów. W 1842 roku poślubił Ewę Tanenbaum, córkę hebrajskiego pisarza i moralisty Mojżesza Tanenbauma. Był współorganizatorem powstania warszawskiej synagogi na Nalewkach, w której od 1848 roku kazania wygłaszano po polsku. Uczestniczył w ufundowaniu Wielkiej Synagogi przy ulicy Tłomackie. Działał w zarządzie warszawskiej gminy żydowskiej, starając się o zmianę jej struktur, systemu wyborów i zakres działalności środowiskowo-edukacyjnej.
Jego prace ukazywały się na łamach pism „Jutrzenka” i „Izraelita”. Był współtwórcą i członkiem instytucji charytatywnych.
Podczas powstania styczniowego niósł pomoc rodzinom zesłanym przez władze carskie. Był członkiem żydowskiej organizacji wspierającej powstańców.
Apelował, aby wydać Biblię hebrajską po polsku, przygotować polskojęzyczną gramatykę języka hebrajskiego albo publikować dzieła literatury hebrajskiej w polskim przekładzie. Współpracował z polskojęzycznym czasopismem „Izraelita” oraz hebrajskimi „Hacefira” i „Hamagid”.
Ojciec neurologa i filozofa medycyny Henryka Nusbauma i zoologa Józefa Nusbauma-Hilarowicza.
Zmarł w Warszawie. Jest pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej (kwatera 33, rząd 2)Grób Hilarego Nussbauma w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie. – tu podane położenie grobu – kwatera 33, rząd 1..
Wybrane publikacje 1880: Z teki weterana warszawskiej gminy starozakonnych 1881: Szkice historyczne z życia Żydów w Warszawie, od pierwszych śladów pobytu ich w tem mieście do chwili obecnej 1888: Historja Żydów od Mojżesza do epoki obecnej 1893: Przewodnik judaistyczny obejmujący kurs literatury i religii
Przypisy
Bibliografia
J. Zamojski, System filozofii medycyny Henryka Nusbauma, Wydawnictwo Naukowe Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2006. J. Zamojski, Henryk Nusbaum (Nussbaum), [w: Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe], pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010.
Linki zewnętrzne Publikacje Hilarego Nussbauma w bibliotece Polona
Hilary Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1820 Kategoria:Zmarli w 1895