9 Korpus Zmechanizowany () – wyższy związek taktyczny wojsk zmechanizowanych Armii Czerwonej okresu II wojny światowej.

I formowanie Korpus sformowany w listopadzie 1940 roku w składzie Kijowskiego Specjalnego Okręgu Wojskowego jako jednostka pozostająca w dyspozycji dowództwa planowanego Frontu Południowo-Zachodniego. W lecie 1941 roku Korpus rozmieszczony był w okolicach Nowogrodu Wołyńskiego.

Dowództwo Korpusu Dowódca: generał major Konstanty Rokossowski (28.11.1940 – 11.07.1941), generał major Aleksjej Maslow (11.07.1941 – 17.09.1941). Komisarz polityczny: komisarz brygadowy Dmitrij Kamieniew (9.12.1940-9.07.1941). Szef sztabu: generał major Aleksjej Maslow.

Skład 20 Dywizja Pancerna, 19 Dywizja Pancerna – przekazana w marcu 1941 do nowo formowanego 22 Korpusu Zmechanizowanego) 35 Dywizję Pancerną – od marca 1941 roku, 131 Dywizja Zmotoryzowana, 4 pułk motocyklowy, oddziały korpuśne: 185 samodzielny batalion łączności, 153 samodzielny batalion rozpoznawczy, 41 samodzielny zmotoryzowany batalion saperów, 106 samodzielna eskadra lotnicza.

Wyposażenie Zgodnie z przedwojennymi planami korpus miał zostać skompletowany w całości w roku 1942. + Wyposażenie korpusu w czołgi w dniu 22 czerwca 1941 wszystkich T-37 T-26 BT-5 i BT-7 innych 20 DPanc 36 0 3 30 3 35 DPanc 142 0 141 0 1 131 DZmot 122 18 0 104 0 Łącznie 300 18 144 134 4

Dodatkowo na stanie 9 Korpusu Zmechanizowanego były: 73 samochody pancerne, 1067 samochody, 133 ciągniki, 188 motocykle.

Działania bojowe 22 czerwca 1941 Korpus znajdował się w odwodzie dowództwa frontu w rejonie Szepetówka – Nowogród Wołyński. Rankiem tego dnia rozpoczął on przemarsz w kierunku Równego i Łucka. 23 czerwca 131 Dywizja Zmotoryzowana została przekazana do 5 Armii. 24 czerwca dywizje pancerne korpusu przystąpiły do walki z oddziałami niemieckiej 13 Dywizji Pancernej w rejonie Klewania. 26 czerwca 1941 9 Korpus razem z 8, 15, 19 korpusami zmechanizowanymi uczestniczył w przeciwnatarciu skierowanym na siły niemieckie zajmujące Dubno (Bitwa w rejonie Dubno – Łuck – Brody. Wskutek braku koordynacji działań przez dowództwo Frontu, każdy z Korpusów Zmechanizowanych nacierał osobno. W wyniku tego 9 Korpus Zmechanizowany prawie uległ zagładzie. Do dnia 29 czerwca resztki Korpusu zostały odrzucone na rubież rzeki Horyń. Głównie wskutek ciągłych przemarszów w dniu 9 lipca w Korpusie pozostało ok. 10 tys. żołnierzy i ok. 35 czołgów.

W związku z olbrzymimi stratami w walkach na Ukrainie we wrześniu 1941 roku został rozformowany. Z resztek Korpusu w dniu 20 września 1941 roku utworzono zbiorczy batalion przydzielony do 15 Korpusu Strzeleckiego.

II formowanie Drugie formowanie 9 Korpusu Zmechanizowanego nastąpiło na podstawie rozkazu NKO nr 1124070 z dnia 10 stycznia 1943 roku.

Skład korpusu 69 Brygada Zmechanizowana, 53 pułk czołgów, 70 Brygada Zmechanizowana, 229 pułk czołgów, 71 Brygada Zmechanizowana, 74 pułk czołgów, 91 Brygada Pancerna, oddziały korpuśne: 999 samodzielny batalion łączności (od 13.09.1943 r.) 82 samodzielny batalion saperów (od 13.09.1943 r.), 148 batalion remontowy (od 13.09.1943 r.), przeformowany 05.12.1944 r. na: 543 polowa baza remontowa czołgów, 544 polowa baza remontowa czołgów, 183 samodzielna kompania chemiczna (od 13.09.1943 r.), 614 samodzielna kompania transportowa (od 13.09.1943 r.), lotniczy oddział łączności (od 13.09.1943 r.), 20 piekarnia polowa od (13.09.1943 r.), 913 polowa kasa Gosbanku (od 13.09.1943 r.). 2662 poczta polowa (od 13.09.1943 r.).

Dowódcy generał major Konstanty Małygin – 01.01.1943 – 29.04.1944, generał porucznik Iwan Suchow – 29.04.1944 – 11.05.1945,

Działania bojowe 9 Korpus Zmechanizowany w okresie styczeń 1943 – maj 1945 roku uczestniczył w operacjach: Operacja Czernihowsko – połtawska – 26.08.1943 – 30.09.1943, Operacja Kijowska (Bitwa o Kijów (1943) – 13.11.1943 – 22.12.1943, Operacja dnieprowsko-karpacka – 24.12.1943 – 17.04.1944, Operacja lwowsko-sandomierska – 3.07.1944 – 29.08.1944, Operacja berlińska – 16.04.1945 – 08.05.1945.

Zobacz też Korpus Zmechanizowany (ZSRR) Atak Niemiec na ZSRR

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Radzieckie korpusy zmechanizowane z okresu II wojny światowej Kategoria:Radzieckie jednostki zmechanizowane utworzone w 1940