Bronisław Rutkowski (ur. 27 lutego 1898 w Komajach (pow. święciański), zm. 1 czerwca 1964 w Lipsku) – polski organista, pedagog, krytyk muzyczny, dyrygent i kompozytor, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys mały|Tablica upamiętniająca prof. Bronisława Rutkowskiego w elewacji budynku Szkoły Muzycznej jego imienia przy ulicy Józefińskiej 10–12 w Krakowie Syn Józefa i Marii z Rutkowskich. W 1914 roku ukończył progimnazjum w Dreźnie. W tym też roku rozpoczął studia muzyczne w konserwatorium w Petersburgu. W 1916 roku zdał egzamin dojrzałości. W tym czasie pracował w polskich organizacjach społeczno-oświatowych („Prąd”). W czasie I wojny światowej, w 1917 roku został wcielony do armii rosyjskiej. Po rewolucji październikowej wstąpił do formacji gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego i przydzielony został do Sztabu I Dywizji w I Korpusie Wschodnim, a w lutym 1918 roku został zdemobilizowany.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1919 roku przedostał się do kraju i rozpoczął studia na wydziale humanistycznym Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie. W lipcu 1920 roku wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego i został przydzielony do 201 pułku piechoty, a następnie do 216 pułku artylerii polowej. Wraz z Grupą mjr. Kościałkowskiego brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. 20 listopada 1922 roku, za wykazane podczas walki „męstwo, zimną krew i poświęcenie” odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy. W styczniu 1921 roku – jako student uniwersytetu – został bezterminowo urlopowany z wojska. Jesienią tego roku przeniósł się do Konserwatorium Warszawskiego, gdzie studiował u Mieczysława Surzyńskiego (organy), Piotra Rytla i Romana Statkowskiego (teoria muzyki) i Henryka Melcera-Szczawińskiego (dyrygentura), a studia te ukończył w 1924 roku z odznaczeniem. Następnie swoją edukację muzyczną kontynuował w Schola Cantorum w Paryżu u Louisa Vierne′a, gdzie został wysłany na dwuletnie stypendium ministerialne. W 1926 roku, po powrocie do Polski, mianowany został profesorem w Konserwatorium w Warszawie, gdzie uczył na wyższym kursie gry organowej do 1939 roku. Ponadto był wykładowcą na Wyższym Kursie Nauczycielskim w Warszawie.
W trakcie II wojny światowej uczestniczył w powstaniu warszawskim. Po wojnie profesor (w latach 1955–1964 rektor) Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie (obecnie Akademii Muzycznej), wykładowca na Uniwersytecie Jagiellońskim i kierownik artystyczny Filharmonii Krakowskiej (1955–1956). Autor wielu opracowań muzyki dawnej, utworów chóralnych oraz licznych artykułów i prac z dziedziny muzyki.
Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954). i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1959). W 1960 roku otrzymał nagrodę miasta Krakowa.
Zmarł 1 czerwca 1964 roku w Lipsku przy grobie Jana Sebastiana Bacha w kościele św. Tomasza, pełniąc funkcję jurora na Międzynarodowym Konkursie Bachowskim. Rok później jego imię nadano reprezentacyjnej sali koncertowej „Florianka”, a 2 kwietnia 1974 roku – szkole muzycznej przy ul. Józefińskiej w KrakowieO szkole – Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Bronisława Rutkowskiego w Krakowie. Oficjalna strona [dostęp 2020-02-15]..
Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w alei zasłużonychKarolina Grodziska Opis trasy zwiedzania cmentarza Rakowickiego, [w:] Cmentarz Rakowicki w Krakowie wyd. przez Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa, Agencja Omnipress Warszawa 1988, s. 134. (kwatera LXVII-zach.-2-6).
Jego uczniami byli m.in. Joachim Grubich, Jan Janca, Jan Jargoń, Henryk Klaja, Feliks Rączkowski i Tadeusz Paciorkiewicz.
Życie prywatne 26 lipca 1924 roku zawarł związek małżeński z Zofią Wośkowską. Ich jedyna córka, Ewa (ur. 23 października 1927), zginęła w bombardowaniu Lublina w 1939 rokuhttps://biblioteka.teatrnn.pl/Content/34327/text.pdf.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5872 – 20 listopada 1922 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Przypisy Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?, Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, Warszawa, 1938, s. 639.
Bibliografia
Linki zewnętrzne Hasło w encyklopedii WIEM Poczet rektorów Akademii Muzycznej w Krakowie
Kategoria:Członkowie II Rady Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Polscy jurorzy Międzynarodowego Konkursu Bachowskiego Kategoria:Polscy kompozytorzy Kategoria:Polscy organiści Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Rektorzy Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1964