Heliodoxa – rodzaj ptaków z podrodziny paziaków (Lesbiinae) w rodzinie kolibrowatych (Trochilidae).
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Centralnej (Kostaryka i Panama) i Południowej (Kolumbia, Wenezuela, Gujana, Brazylia, Ekwador, Peru i Boliwia).
Morfologia Długość ciała 10–17 cm; masa ciała 5,1–10,2 g; samce są z reguły większe i cięższe od samic.
Systematyka Etymologia Leadbeatera: epitet gatunkowy Trochilus leadbeateri ; Benjamin Leadbeater (1773–1851), brytyjski wypychacz i ornitolog zajmujący się handlem związanym z historią naturalną. Gatunek typowy: Trochilus leadbeateri . Clytolaema: gr. κλυτος klutos „wspaniały”, od κλεω kleō „świętować”; λαιμος laimos „gardło”. Gatunek typowy: Trochilus rubineus (= Trochilus rubricauda ). Heliodoxa: hēlios „słońce”; δοξα doxa „chwała, wspaniałość”, od δεχομαι dekhomai „chwalić”. Ionolaima: gr. ιον ion „fioletowy”; λαιμος laimos „gardło”. Gatunek typowy: Trochilus schreibersii . Phaiolaima: gr. φαιος phaios „brązowy”; λαιμος laimos „gardło”. Gatunek typowy: Trochilus rubinoides . Eugenia: Cesarzowa Eugenia (1826–1920; rządziła w latach 1853–1870), żona Napoleona III. Gatunek typowy: Eugenia imperatrix . Agapeta: gr. αγαπητος agapētos „serdecznie kochany”, od αγαπη agapē, αγαπης agapēs „miłość”. Gatunek typowy: Aphantochroa gularis Gould, 1860; młodszy homonim Agapeta (Lepidoptera). Aspasta: gr. ασπαστος aspastos „pożądany, mile widziany”. Nowa nazwa dla Leadbeatera . Polyplancta: gr. πολυπλαγκτος poluplanktos „ciągle w ruchu” (tj. z rodzaju), od πολυς polus „więcej”; πλαγκτος planktos „wędrowny”, od πλαζω plazō „wędrować”. Gatunek typowy: Trochilus (Lampornis) aurescens . Lampraster: gr. λαμπρος lampros „znakomity”; αστηρ astēr, αστερος asteros „gwiazda”. Gatunek typowy: Lampraster branickii . Placophorus: gr. πλαξ plax, πλακος plakos „płyta” (np. metal); φορος phoros „noszący”, od φερω pherō „nosić”. Gatunek typowy: Aphantochroa ? gularis . Hypolia: gr. ὑπο hupo „pod”; λειος leios „gładki”. Gatunek typowy: Trochilus leadbeateri ; młodszy homonim Hypolia (Fringillidae). Xanthogenyx: gr. ξανθος xanthos „żółty”; γενυς genus „szczęka”. Gatunek typowy: Xanthogenyx salvini (= Heliodoxa xanthogonys ). Agapetornis: rodzaj Agapeta F. Heine Sr., 1863; ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”. Nowa nazwa dla Agapeta . Smaragdochroa: gr. σμαραγδος smaragdos „szmaragd”; χροα khroa, χροας khroas „wygląd, kolor”, od χρως khrōs, χρωτος khrōtos „cera, karnacja”. Gatunek typowy: Heliodoxa jacula .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Heliodoxa schreibersii – brylancik czarnolicy Heliodoxa xanthogonys – brylancik zielonoczelny Heliodoxa gularis – brylancik różowogardły Heliodoxa branickii – brylancik rdzawoskrzydły Heliodoxa aurescens – brylancik złotawy Heliodoxa rubricauda – brylancik rdzawosterny Heliodoxa rubinoides – brylancik rubinowy Heliodoxa imperatrix – brylancik cesarski Heliodoxa jacula – brylancik niebieskogardły Heliodoxa leadbeateri – brylancik modroczelny
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Kolibrowate Kategoria:Taksony opisane przez Johna Goulda