Coeligena – rodzaj ptaków z podrodziny paziaków (Lesbiinae) w rodzinie kolibrowatych (Trochilidae).
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej (Kolumbia, Wenezuela, Ekwador, Peru i Boliwia).
Morfologia Długość ciała 11–15 cm; masa ciała samca 4–13 g, samicy 4–8,1 g.
Systematyka Etymologia Coeligena: epitet gatunkowy Ornismya coeligena Lesson, 1833; „urodzony w niebie, niebiański”, od coelum lub caelum „niebo”; genus „potomstwo”, od gignere „przynosić”. Helianthea: epitet gatunkowy Ornismya helianthea ; gr. ἡλιος hēlios „słońce”; ανθειον antheion „kwiat”. Gatunek typowy: Ornismya helianthea . Bourcieria: Claude-Marie Jules Bourcier (1797–1873), francuski konsul generalny w Ekwadorze w latach 1849–1850, przyrodnik, kolekcjoner specjalizujący się w kolibrach. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Ornismya torquata . Conradinia: epitet gatunkowy Trochilus conradii ; Conrad Loddiges Jr. (1821–1865), angielski ogrodnik, syn trochilidysty George’a Loddigesa (zm. 1846). Gatunek typowy: Trochilus conradii Podgatunek C. torquata.. Homophania: gr. ὁμος homos „uniform”, od ὁμως homōs „podobny, jednakowy”; φανιον phanion „mała pochodnia”, zdrobnienie od φανος phanos „pochodnia”. Gatunek typowy: Trochilus prunellei . Hypochrysia: gr. ὑποχρυσος hupokhrusos „zawierający domieszkę złota, pozłacany”, od ὑποχρυςοω hupokhrusoō „złocić, pokrywać złotem”, od χρυσος khrusos „złoto”. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Trochilus bonapartei . Lampropygia: gr. λαμπρος lampros „znakomity”; -πυγιος -pugios „-zady”, od πυγη pugē „zad, kuper”. Gatunek typowy: Trochilus wilsoni . Diphogena: gr. δι- di- „podwójnie”, od δις dis „dwa razy”, od δυο duo „dwa”; φλογινος phloginos „ognisty, płonący”, zdrobnienie od φλοξ phlox, φλογος phlogos lub φλογια phlogia „płomień”. Gatunek typowy: Helianthea iris . Polyaena: gr. πολυαινος poluainos „bardzo chwalony”, od πολυς polus „więcej”; αινεω aineō „chwalić”. Gatunek typowy: Ornismia torquata . Urania: gr. ουρανιος ouranios „niebiański”. Gatunek typowy: Ornismya coeligena . Coeligena: w mitologii greckiej Calligeneia lub Kalligeneia (gr. Καλλιγενεια Kalligeneia) była opiekunką pięknych narodzin, epitet Demeter. Gatunek typowy: Trochilus lutetiae ; młodszy homonim Calligenia (Lepidoptera). Eudosia: w mitologii greckiej Eudoso, hojna, imię bogini Afrodyty w Syrakuzach, od intensywnego przedrostka ευ- eu; δοσις dosis „dawanie, rozdawanie” (por. ευδια eudia „pokój, spokój”; ωσια ōsia „istota”). Gatunek typowy: Eudosia traviesi (= hybryda Coeligena torquata z nieznanym gatunkiem). Euphasia: gr. ευ eu „dobry”; φασις phasis, φασεος phaseos „wygląd”. Gatunek typowy: nie podany. Pilonia: gr. πιλος pilos „filcowa czapka” (być może jakaś postać z mitologii). Gatunek typowy: Trochilus prunellei . Leucuria: gr. λευκουρος leukouros „białoogonowy”, od λευκος leukos „biały”; -ουρος -ouros „-ogonowy”, od ουρα oura „ogon”. Gatunek typowy: Leucuria phalerata . Coeliola: zdrobnienie łac. caelum „niebo”. Gatunek typowy: Ornismya coeligena . Pseudocoeligena: gr. ψευδος pseudos „fałszywy”; rodzaj Coeligena . Gatunek typowy: Ornismya coeligena . Pseudodiphlogaena: gr. ψευδος pseudos „fałszywy”; rodzaj Diphlogena Niepoprawna późniejsza pisownia Diphogena .. Gatunek typowy: Trochilus violifer . Pseudohomophania: gr. ψευδος pseudos „fałszywy”; rodzaj Homophania . Gatunek typowy: Trochilus wilsoni .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Coeligena prunellei – elfik czarny Coeligena wilsoni – elfik szarawy Coeligena coeligena – elfik brązowy Coeligena torquata – elfik wstęgoszyi Coeligena violifer – elfik płowy Coeligena iris – elfik tęczowy Coeligena phalerata – elfik białosterny Coeligena bonapartei – elfik złotobrzuchy Coeligena helianthea – elfik różowobrzuchy Coeligena lutetiae – elfik płowoskrzydły Coeligena orina – elfik zielony – takson wyodrębniony ostatnio z C. bonapartei
Uwagi
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Kolibrowate Kategoria:Taksony opisane przez Renégo Lessona