Miasto nieujarzmione, wcześniej Robinson warszawski – polski dramat filmowy z 1950 roku w reżyserii Jerzego Zarzyckiego.
O filmie Film opowiada o losach warszawskich robinsonów na tle burzenia Warszawy po zakończeniu powstania warszawskiego. Powstał na kanwie wojennych wspomnień Władysława Szpilmana. Film jest dokumentem polskiej sztuki filmowej: był kręcony w zniszczonej wojną Warszawie i stanowi zapis wyglądu zrujnowanego miasta w kilka lat po wojnie. W filmie dopatrzeć można się kilku charakterystycznych ulic i budynków Warszawy w stanie totalnej ruiny. Film jest unikatowy ze względu na zawarte w nim sceny będące rekonstrukcjami działań niemieckich grup technicznych powołanych do grabienia, podpalania i burzenia stolicy.
Film powstawał w warunkach cenzury komunistycznych władz, które wprowadziły liczne zmiany w scenariuszu, wypaczające pierwotny zamysł scenarzystów.
Scena z filmu, w której Stanisław Różewicz (asystent reżysera) w mundurze Wehrmachtu dowodzi baterią wyrzutni Nebelwerfer pojawiała się w wielu filmach dokumentalnych ukazujących powstanie warszawskie. Została nakręcona w 1948 podczas wysadzania domów w śródmieściu Wrocławia.
O muzyce do filmu Muzyce Artura Malawskiego zarzucono formalizm i usunięto ją z obrazu. Napisanie nowej muzyki powierzono Romanowi Palestrowi. W 1958 roku czasopismo „Film” (nr 2/1958) poinformowało, że muzyka Artura Malawskiego napisana do „Robinsona warszawskiego” zaginęła razem z kopią pierwszej wersji filmu. Nagranie prawdopodobnie nie zachowało się, jednak w toku badań nad archiwum nut FINA Kamil Staszowski rozpoznał i ostatecznie zweryfikował materiał nutowy, a następnie doprowadził do wykonania i studyjnego nagrania utworu przez orkiestrę Filharmonii Gorzowskiej pod dyrekcją Marty Kluczyńskiej. Oprócz nieznanej do tej pory muzyki Malawskiego nagrano także muzykę Romana Palestra, w tym jej fragmenty, które nie znalazły się w filmie, dotychczas nieznane. Nagranie w 2024 roku otrzymało nominację do Fryderyka. Partytura Malawskiego jest prawdopodobnie jedynym elementem pierwotnej wersji filmu, który przetrwał w kompletnej formie.
Obsada aktorska Kazimierz Sapiński – Julek Jerzy Rakowiecki – Jan Igor Śmiałowski – Andrzej Jan Kurnakowicz – Rafalski Seweryn Butrym – polski generał Zofia Mrozowska – Krystyna Jerzy Kaliszewski – niemiecki oficer Lucjan Dytrych – Obergruppenführer Fisher Alfred Łodziński – niemiecki szabrownik Michał Melina – niemiecki generał Janusz Ziejewski – niemiecki szabrownik Stanisław Jasiukiewicz – radziecki żołnierz Jan Świderski – radziecki major Maria Kaniewska – kobieta w oknie
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie dramaty filmowe Kategoria:Polskie filmy czarno-białe Kategoria:Polskie filmy o II wojnie światowej Kategoria:Polskie filmy z 1950 roku Kategoria:Filmy kręcone w Łodzi Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie Kategoria:Filmy kręcone we Wrocławiu Kategoria:Filmy o powstaniu warszawskim Kategoria:Filmy w reżyserii Jerzego Zarzyckiego