thumb|Siedziba Poznańskiego Okręgu Wojskowego Poznański Okręg Wojskowy (DOW III) – terenowy organ wykonawczy Ministra Obrony Narodowej w sprawach operacyjno-obronnych istniejący w latach 1945−1949 z siedzibą dowództwa w Poznaniu przy ul. Matejki 61.
Historia Okręgu thumb|Tablica ufundowana 1987 r. przez byłych żołnierzy DOW III Dowództwo Okręgu Wojskowego Poznań zostało utworzone w sierpniu 1945. Okręg objął swoim zasięgiem województwo poznańskie. Dowództwo okręgu sformowano wg etatu nr 1/46 dowództwa OW kat. I. W jego skład wchodziły: dowództwo i sztab dowództwa: artylerii i broni pancernej wydziały: inżynieryjny, chemiczny, lotniskowy, personalny, finansowy i służby zdrowia zarząd polityczno-wychowawczy kwatermistrzostwo. Od 5 listopada 1945 Dowództwo OW Poznań otrzymało skróconą nazwę DOW III.
Jesienią 1945 przy Dowództwie Poznańskiego OW został sformowany Wydział Wojsk Ochrony Pogranicza III kategorii. Na stanowisko szefa wydziału został wyznaczony mjr Lucjan Kępiński. Szefowi wydziału podlegał 2 Oddział Ochrony Pogranicza i dwie samodzielne kompanie łącznościJan Ławski, Czesław Żmuda, Wojska Ochrony Pogranicza ... s. 29, 30, 40.. We wrześniu 1946 wydział został rozformowany, a 2 Poznański Oddział WOP podporządkowany bezpośrednio szefowi Departamentu WOP w WarszawiePaweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy ... s. 44..
We wrześniu 1946, po rozwiązaniu OW Łódź, do OW Poznań włączono województwo łódzkie wraz ze stacjonującymi na jego terytorium jednostkami wojskowymi
W marcu 1947 Dowództwo OW III przeniesiono na nowy etat nr 1/159 dowództwa okręgu typu B. W jego składzie znajdowało się: dowództwo i sztab inspektoraty: broni pancernej i artylerii zarząd polityczno-wychowawczy wydziały: inżynieryjno-saperski, personalny i lotniskowy kwatermistrzostwo W marcu 1949 Dowództwo OW III zostało rozformowane.
Zadania Okręgu Do podstawowych zadań OW należały: mobilizacja osobowa i zaopatrzenie materiałowe jednostek, zabezpieczenie procesu szkolenia oddziałów, nadzór gospodarczy i ścisła współpraca z organami administracji terenowej oraz radami narodowymi.
Jednostki podległe dowódcy Poznańskiego OW w 1948 4 Pomorska Dywizja Piechoty - Kalisz 5 Saska Dywizja Piechoty - Międzyrzecz 8 Drezdeńska Dywizja Piechoty - Łódź 2 Sudecki pułk czołgów - Września 28 pułk artylerii pancernej - Śrem 12 Brygada Artylerii Ciężkiej - Gniezno 27 Warszawski dywizjon artylerii ciężkiej - Tomaszów Mazowiecki 86 pułk artylerii przeciwlotniczej - Leszno, a później w Poznaniu 4 pułk saperów - Gorzów Wielkopolski 3 batalion łączności - Poznań.
Dowódcy Poznańskiego OW płk Mikołaj Łagodziński - p.o. II 1945-IV 1945 płk dypl. Adam Nieniewski - IV 1945-VIII 1945 gen. dyw. Wojciech Bewziuk - VIII 1945-X 1945 gen. broni Karol Świerczewski - X 1945-I 1946 gen. bryg. Sergiusz Noss - I 1946-II 1946 gen. dyw. Wsiewołod Strażewski - II 1946- X 1948 gen. dyw. Jan Rotkiewicz - X 1948-III 1949 płk Kazimierz Krasoń - III 1949.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Leszek Grot, Tadeusz Konecki, Edward Nalepa: Pokojowe dzieje Wojska Polskiego, Warszawa 1988.
Jan Ławski, Czesław Żmuda: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945-1946, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (40), Warszawa 1966, ss. 3-48.