Józef Antoniak (ur. 28 listopada 1894 w Szczerzecu, zm. 13–14 kwietnia 1940 w Katyniu) – porucznik piechoty rezerwy Wojska Polskiego, działacz społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Wojciecha i Anastazji z Mociaków, urodzony 28 listopada 1894 we wsi Szczerzec, w powiecie lwowskim. Ukończył Seminarium nauczycielskie w Samborze.

W 1913 został powołany do cesarskiej i królewskiej armii. W czasie I wojny światowej, początkowo przebywał na froncie rosyjskim, skąd 4 listopada 1914 trafił do szpitala na skutek zakażenia przy szczepieniu. Po wyleczeniu w marcu 1915 trafił na front serbski. Od czerwca tego roku walczył na froncie austriacko-włoskim, gdzie służył w formacji polowej w 16 kompanii 77 pułku piechoty i brał udział w walkach na Krasie, pod Gorycją i Tyrolem. 25 maja 1917 dostał się do niewoli włoskiej. 1 maja 1918 wstąpił do Pierwszego Oddziału Ochotników Polaków we Włoszech przy 4 armii włoskiej, gdzie objął stanowisko dowódcy sekcji polskiej i brał udział w walkach przeciwko Austrii. Za postawę wykazaną podczas walk, na wniosek kapitana Stefana Kluczyńskiego, 27 września 1922 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:

1 listopada 1918 wstąpił do Armii Polskiej organizującej się we Włoszech. W 1919 udał się do Francji, gdzie wstąpił do 11 pułku strzelców polskich Armii Hallera, późniejszego 53 pułku piechoty Strzelców Kresowych. 20 czerwca 1919 awansował do stopnia podporucznika. W 1920 został awansowany na porucznika i przeniesiony do 54 pułku piechoty Strzelców Kresowych na stanowisko dowódcy kompanii. Walczył na froncie podczas wojny polsko-bolszewickiej. W 1921 powrócił do 53 pułku piechoty. W sierpniu tego roku został przeniesiony do rezerwy. Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W 1934 pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień w Tarnopolu. Posiadał przydział mobilizacyjny do 54 ppRocznik oficerski Rezerw 1934 s. 15, 507..

W okresie dwudziestolecia międzywojennego udzielał się społecznie w Towarzystwie Szkoły Ludowej i LOPP.

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej i od grudnia 1939 był osadzony w obozie jenieckim NKWD w Kozielsku. Między 11 a 12 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa nr 025/2 z 9 kwietnia 1940. Między 13 a 14 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie po 60 latach otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W Lesie Katyńskim prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców pod numerem 1415 – raport dzienny z 8 maja 1943, a przy jego zwłokach odnaleziono należące do niego wizytówki – inspektor Samorządu Gospodarczego w Dublanach, pismo wydziału w Tarnopolu i kartę szczepienia nr 3636. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK, pod numerem 01415.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitanaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty z Janiną Kowernańkówną.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5633 – 27 września 1922 Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie, 1 stycznia 1986.

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, kapitan Józef Antoniak został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci przy Bursie Szkolnej nr 4 w Elblągu.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Szkoły Ludowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Pierwszego Oddziału Ochotników Polaków we Włoszech