Karol Baliński pseudonim „Karol z Jarosławca” (ur. 21 maja 1817 w Dzierzkowicach na Lubelszczyźnie, zm. 10 stycznia 1864 we Lwowie) – polski poeta, członek grup narodowowyzwoleńczych, np. Stowarzyszenia Ludu Polskiego. Tworzył poezję patriotyczno-rewolucyjną związaną z działalnością konspiracyjną; pisał również utwory religijne oraz mesjanistyczne, a także zajmował się tłumaczeniami (np. Calderona).
Życiorys Jego ojcem był Tomasz Baliński – legionista gen. Dąbrowskiego i lekarz z okresu wojen napoleońskich, a matką Maria Anna Orian – Hiszpanka urodzona w Madrycie. Ukończył szkołę elementarną w Hrubieszowie i Liceum w Warszawie. Był działaczem polistopadowych organizacji rewolucyjnych i niepodległościowych. W 1838 roku został zatrzymany za udział w działalności Stowarzyszenia Ludu Pracującego, a w roku 1839 zesłany na Sybir (początkowo skazany na karę śmierci), do leżącego wówczas na tzw. Stepach Kirgiskich, Iszymia, gdzie spotkał się z Gustawem Zielińskim i Adolfem Januszkiewiczem. Przebywał tam do roku 1841. Po zwolnieniu i powrocie do Polski w 1842 roku zajął się intensywnie działalnością poetycko-wydawniczą (rozpoczętą jeszcze przed zesłaniem). W latach 1844–45 redagował Snopek Nadwiślański. Ponownie został aresztowany w roku 1846 i zwolniony w kwietniu 1847, na podstawie oświadczenia lekarskiego o rychłej śmierci. Potem, w roku 1848 zbiegł do Galicji przed grożącym mu trzecim aresztowaniem, gdzie wziął aktywny udział w Wiośnie Ludów na ziemiach polskich we Lwowie. W 1849 udał się do Wielkopolski do Poznania, gdzie dalej wydawał swoje wiersze i wraz z Ewarystem Estkowskim redagował tygodnik Krzyż i miecz. W roku 1851 udał się na emigrację do Belgii i Francji, gdzie poznał osobiście Adama Mickiewicza i wszedł do koła towiańczyków. W 1863 roku przybył do kraju, by wziąć udział w powstaniu, na co jednak nie pozwolił mu stan zdrowia. W tym też roku razem z Romanem Zmorskim wydawał w Krakowie tygodnik Wolność.
Jego „Pisma” wydane w Poznaniu w 1849 roku obejmują również okres zesłania. Duża jednak część rękopisów Balińskiego przepadła.
Zmarł we Lwowie i został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim, pod krzyżem na grobie umieszczono napis: Sieroctwo – więzienie, Wygnanie – tułactwo. Oto droga poety polskiego Karola Balińskiego na to miejsce ostatniego spoczynku.
Twórczość Farys-wieszcz (1844) Kilka prac literackich Karola Balińskiego (1845) Nasza pieśń (1848) Pisma Karola Balińskiego (1849) Grosz wdowi. Kolęda (1851) Myśli serdeczne Karola Balińskiego (1854) Śpiewakowi Mohorta bratnie słowo (1856) Ustęp z pieśni do Bogarodzicy (1861) Głos ludu polskiego w tysiącletnią rocznicę zgonu Piasta (1861) Mądrość polska (1861) Męczeństwo Zbawiciela (1863) Hasło polskie (1862) Niewierny Tomasz jak przymierzył, to uwierzył (1911) Kolenda polskich bojowników Do piewcy Requiem staremu światu wydał przekład Kochankowie nieba autorstwa Hiszpana Pedro Calderón de la Barca i planował spolszczyć 80 dramatów świętych tego autora
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia Felicya Boberska , Karol Baliński: odczyt, Kraków, 1882
G. Korbut : Wiek XIX. Sto lat myśli polskiej, tom 9., Warszawa 1914 Korpała J.: Poeta i rewolucjonista (Twórczość, 948, z. 5)
Literackie przystanki nad Wartą (pod red. Z. Szweykowskiego), Poznań 1962, s. 325–338
Źmichowska Narcyza, Listy, t. 1 i 3, Wrocław 1957 i 1967
Linki zewnętrzne Dzieła Karola Balińskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Polscy poeci XIX wieku Kategoria:Polscy zesłańcy na Sybir Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Działacze polistopadowych organizacji rewolucyjnych i niepodległościowych Kategoria:Uczestnicy Wiosny Ludów w Galicji Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polacy – skazani na karę śmierci w Imperium Rosyjskim Kategoria:Urodzeni w 1817 Kategoria:Zmarli w 1864 Kategoria:Polscy tłumacze literatury hiszpańskojęzycznej