mały thumb|Koszary IR. 4 w Wiedniu right|thumb|Porucznik IR. 4 w mundurze paradnym thumb|Odznaka na czapkę thumb|Odznaka na czapkę 4 Dolnoaustriacki Pułk Piechoty Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego (niem. Niederösterreichisches Infanterieregiment Hoch- und Deutschmeister Nr. 4) – pułk piechoty cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia pułku Pułk został utworzony w 1696. Nosił imię wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego ().

Kolory pułkowe: wyłogi i patki błękitne, guziki złote.

Garnizony pułku W 1847 roku sztab pułku stacjonował w Wadowicach, a okręg werbunkowy znajdował się w Wiedniu. W latach 1867–1868 sztab pułku stacjonował w Dubrowniku (wł. Ragusa), komenda okręgu uzupełnień w Wiedniu, a kancelaria rachunkowa w Korneuburgu. W 1869 roku sztab został przeniesiony do Grazu, a pułk otrzymał nazwę wyróżniającą „Dolnoaustriacki”. Komenda rezerwowa pułku znajdowała się w Korneuburgu. W 1903 roku komenda pułku oraz bataliony (I-IV) stacjonowały w Wiedniu. W 1904 roku komenda pułku oraz trzy bataliony (I–III) stacjonowały w Mostarze, a IV batalion w Wiedniu. W 1909 roku komenda pułku oraz trzy bataliony (I–III) stacjonowały ponownie w Wiedniu, a IV batalion był detaszowany w Konjicy, w Bośni i HercegowiniePatrz .. W 1912 roku I batalion został dyslokowany do Wöllersdorfu. W 1914 roku pułk wchodził w skład II Korpus Austro-Węgier. Okręg uzupełnień pułku znajdował się w Wiedniu.

Pułk w I wojnie światowej W przededniu I wojny światowej pułk etatowo niewielki sztab, cztery bataliony po cztery kompanie. Kompania piechoty czasu wojny składała się z czterech plutonów i liczyła około 250 żołnierzy i 5 oficerów. Na szczeblu pułku występowały także cztery oddziały karabinów maszynowych (w każdym 1 oficer i 36 szeregowych) i pluton pionierów. W sumie pułk liczył około 4600 żołnierzy. Skład narodowościowy w 1914 roku: 95% – Niemcy, 5% – różni. Wykorzystując doświadczenia wojenne, w cesarsko-królewskiej armii wspólnej rozpoczęto wprowadzać nowe rozwiązania organizacyjne. W nowej strukturze pułk miał posiadać trzy bataliony, kompanię karabinów maszynowych (8 ckm), kompanię techniczną i kompanię pionierów. W ramach tak zwanej „reformy Conrada”, pułk przekazał swoje dwa bataliony nowo formowanemu 104 pułkowi piechoty. Pułk walczył z Rosjanami w końcu 1914 i na początku 1915 w Galicji oraz w Królestwie Kongresowym. Żołnierze pułku są pochowani m.in. na cmentarzach w Jędrzejowie i Włodowicach.

Szefowie pułku

Pierwszym szefem pułku był płk Franz Ludwig palatyn reński i książę von Neuburg (1696 – †18 IV 1732), a po nim kolejni wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego: płk Klemens August elektor Kolonii (1732 – †6 II 1761), FM Karol Lotaryński (1761 – †4 VII 1780), Maksymilian Franciszek Habsburg elektor Kolonii (1780 – †26 VII 1801), FM Karol Ludwik Habsburg (1801–1804, zrzekł się tytułu wielkiego mistrza na rzecz młodszego brata Antoniego), FZM Antoni Wiktor Habsburg (1804 – †2 IV 1835), FZM Maksymilian Habsburg-Este (1835 – †1 VI 1863), FZM Wilhelm Habsburg (1863 – †29 VII 1894), FM Eugeniusz Ferdynand Habsburg (od 1894).

Żołnierze Dowódcy pułku płk Heinrich von Habermann (1847) płk Johann Töply von Hohenvest (1866–1868 → brygadier w 15 Dywizji) płk Karl Bolzano von Kronstätt (1869 – ) płk Gustav Borosini von Hohhenstern (1895) płk Ferdinand Pfeiffer (1900) płk Norbert Knopp von Kirchwald (1903–1904) płk Hugo Daler (1905–1908) Eduard Pölz (1909–1912) płk Adolf Sterz von Ponteguerra (1913–1914) płk Ludwig von Holzhausen (1914)

Oficerowie i żołnierze pułku kpt. Antoni Chitry de Freyselsfeld kpt. Emil Fey por. Wenzel Messenhauser (do 1848) ppor. Roman Saphier Damian Hugo Freiherr von Viermund zu Neersen (1666–1722) Edward Rydz-Śmigły, jednoroczna służba wojskowa w latach 1910–1911 Wilhelm August Jurek (1870–1934) muzyk, służba w latach 1891–1894 Hans Moser (1880–1964), aktor, służba w latach 1910–1912 oraz od 1914–1918 Hugo Flink (1879–1947), aktor

Przypisy

Bibliografia

Michael R. Lorenz, Österreich-Ungarns bewaffnete Macht 1900-1914

Kategoria:Austriackie pułki piechoty cesarskiej i królewskiej Armii Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Grazu Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Dubrowniku (Ragusa) Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Wiedniu Kategoria:Wojsko w Wadowicach Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1696 Kategoria:Austro-węgierskie jednostki piechoty rozwiązane w 1918