Antoni Dębiński (ur. 28 kwietnia 1953 w Lublinie) – polski duchowny katolicki, profesor nauk prawnych, specjalista w zakresie prawa rzymskiego, nauczyciel akademicki w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II, w latach 2003-2012 dziekan Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL, w latach 2009 – 2013 przewodniczący Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie, w latach 2012–2020 rektor KUL.
Życiorys Studia filozoficzno-teologiczne odbył w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1972-1978), gdzie uzyskał stopień magistra teologii na seminarium naukowym z historii Kościoła. W 1982 r. został zatrudniony na Wydziale Prawa Kanonicznego i Świeckiego KUL, gdzie przeszedł kolejne szczeble drogi akademickiej, od asystenta stażysty począwszy do stanowiska profesora zwyczajnego. Studiował prawo kanoniczne specjalizując się w zakresie prawa rzymskiego; stopień doktora nauk prawnych w zakresie prawa kanonicznego (specjalność prawo rzymskie) uzyskał w 1985 r. na Wydziale Prawa Kanonicznego i Świeckiego KUL na podstawie pracy „Ustawodawstwo karne rzymskich cesarzy chrześcijańskich w sprawach religijnych” (promotor: prof. dr hab. Marek Kuryłowicz). W 1989 uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie dorobku naukowego oraz monografii „Sacrilegium w prawie rzymskim”. Tytuł profesora nauk prawnych uzyskał w 2009 r. (nominacja Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego) na podstawie dorobku naukowego, w tym monografii pt. „Kościół i prawo rzymskie”.
W 2009 r. został powołany przez Ministra Sprawiedliwości Andrzeja Czumę na czteroletnią kadencję w skład Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie, w której pełnił (z wyboru) funkcję przewodniczącego.
Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II W 2012 został wybrany na stanowisko rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II; w 2016 r. wybrano go na to stanowisko na drugą kadencję trwającą do roku 2020. Pełniąc funkcję rektora organizował i przewodniczył uroczystościom z okazji 100-lecia KUL; był inicjatorem budowy przy al. Racławickich w Lublinie pomnika ks. Idziego Radziszewskiego, założyciela i pierwszego rektora KUL (pomnik został zdemontowany 8 lutego 2022 r., powrócił na poprzednie miejsce 28 kwietnia 2023 r.). Rozpoczął działania prawne na rzecz rehabilitacji ks. Antoniego Słomkowskiego, powojennego rektora KUL, które doprowadziły do unieważnienia 28 III 2018 r. przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyroków niesprawiedliwie wydanych za działalność na rzecz niepodległej Polski. Wystąpił z wnioskiem o uchwalenie przez Sejm i Senat RP uchwały z okazji jubileuszu 100-lecia KUL-u oraz wybicia specjalnej monety. Był inicjatorem ustanowienia szeregu nagród i wyróżnień, m.in. im. Anieli hrabiny Potulickiej (za wybitne osiągnięcia naukowe wpisujące się w idee chrześcijańskiego humanizmu oraz nagrody za sukces gospodarczy realizowany w duchu solidarnego humanizmu), Lauru akademickiego, Nagrody im. Księdza Idziego Radziszewskiego. W ramach obchodów 100-lecia KUL podjął m.in. inicjatywę wydania Encyklopedii 100-lecia KUL, opracowania 3-częściowej historii KUL (z udziałem IPN). Zabiegając, by Uniwersytet był także żywym środowiskiem kulturalnym, podjął szereg inicjatyw, m.in. utworzył Muzeum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, patronował serii wystaw prezentujących zbiory Uczelni w Polsce (m.in. w Zamku Królewskim w Warszawie, Muzeum Narodowym we Wrocławiu, Muzeum w Malborku), oraz zainicjował cykliczne wydarzenia kulturalne, jak „Opus Magnum. KUL-owskie wieczory z muzyką” . Zakończył edycję Encyklopedii Katolickiej. Podjął działania na rzecz uruchomienia w KUL studiów z zakresu nauk medycznych (pielęgniarstwo , medycyna).
Wiele informacji biograficznych zawiera wywiad, który został opublikowany pt. „O niebo lepiej. Z księdzem profesorem Antonim Dębińskim nie tylko o KUL-u rozmawia Gabriela Wilczyńska” (Zysk i S-KA Wydawnictwo, Poznań 2025).
Inne ważniejsze funkcje - kurator Koła Naukowego Prawników, przewodniczącego Senackiej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów i Senackiej Komisji Wydawniczej
- członek Komitetu Organizacyjnego Obchodów Jubileuszu 75-lecia KUL oraz Rady Programowej Lubelskiego Kongresu Kultury Polskiej 2000
- kierownik Katedry Prawa Rzymskiego KUL - od 1997 r. do chwili obecnej
- prodziekan Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL w latach 2000–2002
- dziekan Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL w latach 2003-2012
- przewodniczący Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie od 2009 r. do 2014.
- założyciel i pierwszy redaktor naczelny czasopisma naukowego „Studia Prawnicze KUL” (2007- 2012), które w latach 2000-2006 ukazywało się pt. „Prawo. Administracja. Kościół”.
- nauczyciel akademicki Wydziału Zamiejscowego Nauk Prawnych i Ekonomicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Tomaszowie Lubelskim.
- członek Rady Naukowej kwartalnika „Prawo i Więź”.
Działalność naukowa, dydaktyczna i organizacyjna Jego poszukiwania naukowe koncentrują się głównie na problematyce z zakresu historii prawa, prawa rzymskiego i kanonicznego oraz europejskiej kultury prawnej. W swoich publikacjach podejmuje także problematykę idei, historii i znaczenia uniwersytetu.
Jest promotorem wielu prac dyplomowych; pod jego kierownictwem stopień naukowy doktora nauk prawnych uzyskali m.in.: ks. Krzysztof Burczak, Grzegorz Jędrejek, Maciej Jońca, Joanna Misztal -Konecka, Magdalena Pyter.
Odznaczenia i nagrody 1991 - nagroda naukowa im. Skowyrów
2005 - nagroda indywidualna I stopnia Rektora KUL
2013 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski8 stycznia 2013 „za wybitne osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej i działalności dydaktycznej, za zasługi na rzecz rozwoju nauki” .
2017 - Medal 700-lecia Miasta Lublin
2020 - tytuł ambasadora Lubelskiego Klubu Biznesu
2025 - Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Członkostwo w organizacjach Komitet Nauk o Kulturze Antycznej Polskiej Akademii Nauk Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Lubelskie Towarzystwo Naukowe Komisja Prawna Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie Przewodniczący Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (od 2009)
Wybrane publikacje Sacrilegium w prawie rzymskim, Wydawnictwo KUL, Lublin 1995.
Kościół i prawo rzymskie, wyd. 2, Wydawnictwo KUL Lublin 2008.
Church and Roman Law, Wydawnictwo KUL, Lublin 2010.
Zbiór prawa Mojżeszowego i rzymskiego. Tekst łacińsko-polski, przekład i objaśnienia, Wydawnictwo KUL, Lublin 2011.
Gawędy na jubileusz, Muzeum KUL, Lublin 2018.
Gawędy na drugie stulecie, Wydawnictwo KUL, Lublin 2020.
Polityka ustawodawcza rzymskich cesarzy chrześcijańskich w sprawach religijnych, Wydawnictwo KUL, Lublin 2020.
Semper Deo et Patriae. T. 1, cz. 1-2. Przemówienia i listy, T. 2. Wywiady, T.3, Homilie, T.4. Rozważania jasnogórskie, Wydawnictwo KUL, Lublin 2020.
Rzymskie prawo prywatne. Kompendium, wyd. 7, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.
Przypisy
Bibliografia Sylwetka na stronie KUL
K. Adamczewski, Bibliografia prac ks. prof. dr. hab. Antoniego Dębińskiego. S. Janeczek, Działalność organizacyjna Księdza Profesora Antoniego Dębińskiego jako Rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w latach 2012–2020. S. Janeczek, [w:] Encyklopedia 100-lecia KUL, t. 1, red. E. Gigilewicz i in., Lublin 2018, s. 157–159. M.K. [Marzena Krupa], „Przegląd Uniwersytecki KUL” 2020, R. 32, nr 4 (186), s. 22–25. M. Pyter, Charakterystyka dorobku naukowego i działalności dydaktycznej ks. prof. dr hab. Antoniego Dębińskiego, J. Rabiński, Katolicki Uniwersytet Lubelski 1918–2018, t. 3. 1989–2018, Lublin–Warszawa 2019, s. 53–66.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Absolwenci Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Duchowni archidiecezji lubelskiej Kategoria:Polscy specjaliści prawa rzymskiego Kategoria:Rektorzy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Urodzeni w 1953 Kategoria:Ludzie urodzeni w Lublinie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Zamiejscowego Nauk Prawnych i Ekonomicznych KUL w Tomaszowie Lubelskim