Adrian Lindley Trevor Cole (ur. 19 czerwca 1895, zm. 14 lutego 1966) – australijski lotnik wojskowy, jeden z wyższych dowódców Royal Australian Air Force (RAAF) w stopniu wicemarszałka.
Po wstąpieniu do armii na początku I wojny światowej Cole został skierowany w roku 1916 do lotnictwa, gdzie służył w dywizjonie 1 RAAF na Bliskim Wschodzie, a następnie – w dywizjonie 2 RAAF na froncie zachodnim w Europie. Uznany został za asa myśliwskiego po potwierdzonym zestrzeleniu dziesięciu samolotów nieprzyjaciela, za co udekorowano go odznaczeniami Military Cross i Distinguished Flying Cross. Ponadto został odznaczony CBE i DSO.
W roku 1935 Cole został awansowany do stopnia Wing Commander. W rok później został mianowany dowódcą Bazy RAAF w Richmond niedaleko Sydney. Podczas II wojny światowej Cole stał na czele Okręgu Północnego w Darwin, a następnie służył na stanowiskach dowódczych RAAF w Afryce Północnej, Anglii, Irlandii Północnej i na Cejlonie. Podczas rajdu na Dieppe w roku 1942 został ranny. Po przejściu na emeryturę w roku 1946 Cole zasiadał w radach nadzorczych firm związanych z lotnictwem.
Młodość i I wojna światowa Adrian Cole urodził się w Glen IrisMalvern (Wiktoria) – przedmieście sąsiadujące z Glen Iris, również jest wymieniane jako miejsce narodzin Cole’a. Tak podaje np. Cutlack.Cutlack The Australian Flying Corps, s. 466. (przedmieście Melbourne) jako syn prawnika i lekarza Roberta Cole’a i jego żony Helen. Podczas pobierania nauki w szkołach publicznych w Melbourne wstąpił do Korpusu KadetówEaton, Australian Dictionary of Biography, s. 459–460.Knox, Who’s Who in Australia 1935, s. 123.. Gdy w sierpniu 1914 roku wybuchła I wojna światowa, Cole otrzymał przydział oficerski do 55. (collingwoodzkiego) pułku piechotyDennis et al, The Oxford Companion to Australian Military History, s. 136.. Zrezygnował jednak z tego przydziału, by wstąpić do Australijskiego Korpusu Lotniczego – co nastąpiło 28 stycznia 1916 roku – z zamiarem zostania pilotem, w: Projekt AIF..
Bliski Wschód thumb|left|Porucznik Adrian Cole w Martinsyde Elephant wyposażonym w kamerę do zdjęć lotniczych Po przydzieleniu do 1 dywizjonu (do roku 1918 zwanego dywizjonem 67 Royal Flying Corps) Cole 16 marca 1916 roku opuścił Melbourne na pokładzie płynącego do Egiptu transportowca HMAT (His Majesty Australian Transport) OrsovaStephens, The Royal Australian Air Force, s. 9.. W czerwcu otrzymał stopień podporucznika, a w sierpniu rozpoczął loty treningowe. Na początku roku 1917 podjął pierwsze loty łącznikowe i rozpoznawcze podczas walk na półwyspie Synaj i w PalestynieCutlack, The Australian Flying Corps, s. 52–54.. 25 lutego wziął udział w pierwszych próbach koordynowania działań powietrznych i morskich Sprzymierzonych, kierując przez radio ze swojego dwupłatowca BE-2 ogniem okrętów francuskich na umocnienia JafyAustralian Naval Aviation, Cz. 1, w: Naval Historical Society of Australia.Cutlack, The Australian Flying Corps, s. 56.. 20 kwietnia Cole i jego towarzysz broni z dywizjonu, por. Roy Maxwell Drummond, zaatakowali sześć nieprzyjacielskich samolotów, które zamierzały obrzucić bombami kawalerię Sprzymierzonych, rozproszyli ich formację i ścigali aż do linii frontu, w: Australian War Memorial.. Obaj piloci otrzymali za tę akcję Military CrossByło to odznaczenie dla oficerów wojsk lądowych, jedynie wyjątkowo przyznawane oficerom innych broni., a uzasadnienie zostało opublikowane w dodatku do London Gazette 16 sierpnia 1917 roku. Napisano w nim:
W dzień po odebraniu odznaczenia podczas lotu nad Tel el Sheria Martinsyde G.100 „Elephant” Cole’a został trafiony ogniem z ziemi. Pilot znalazł się za linią frontu; wkrótce został uratowany przez kpt. Richarda Williamsa, który wylądował obok jego unieruchomionej maszynyCutlack, The Australian Flying Corps, s. 63.. 26 czerwca po rajdzie ośmiu samolotów na dowództwo IV Armii tureckiej w Jerozolimie Cole i towarzyszący mu pilot doznali usterek maszyn podczas podobnej akcji ratowania zestrzelonego lotnika; w rezultacie wszyscy trzej piloci zostali zmuszeni do marszu przez bezwodną pustynię, dopóki nie zostali przejęci przez patrol Australian Light HorseCutlack, The Australian Flying Corps, s. 64–67..
Front zachodni thumb|Dwupłatowiec S.E.5 Dywizjonu 2 RAAF ląduje w Lille, listopad 1918 Awansowany do stopnia kapitana w sierpniu 1917, w: Australian War Memorial., Cole został skierowany do Francji jako dowódca eskadry w dywizjonie 2 RAAF (będącego do roku 1918 dywizjonem 68 RFC)Cutlack, The Australian Flying Corps, s. 69.. Latając myśliwcem S.E.5 na froncie zachodnim, zestrzelił (lub wyeliminował z walki) w okresie od lipca do października 1918 roku dziesięć samolotów nieprzyjaciela, za co otrzymał tytuł asaShores et al., Above the Trenches Supplement, s. 18. i przydomek KingNewton, Australian Air Aces, s. 29.. Podczas samotnego lotu nad doliną Leie 19 sierpnia 1918 roku Cole wyeliminował dwa niemieckie myśliwce, sam ledwie unikając zestrzelenia przez pięć trójpłatowców Fokkera, ściganych przez grupę myśliwców Bristol SprzymierzonychCutlack, The Australian Flying Corps, s. 349–350.. 24 września dowodził patrolem piętnastu S.E.5, który zniszczył lub uszkodził osiem myśliwców niemieckich nad Haubourdin i Pérenchies, przy czym wyeliminowanie jednego Pfalza D.III przypisano jemuCutlack, The Australian Flying Corps, s. 363–364..
Cole został odznaczony Distinguished Flying Cross za akcję 7 października 1918 roku, kiedy to poprowadził Dywizjon 2 poprzez „tornado ognia zaporowego” do uderzenia na nieprzyjacielskie centrum transportowe w LilleCutlack, The Australian Flying Corps, s. 365–367.. Podczas tego rajdu dokonał z powodzeniem bombardowania pociągów towarowych i transportów wojska, a ponadto wyłączył z akcji kilka baterii dział przeciwlotniczych, po czym bez strat przyprowadził swą formację na lotnisko, w: Australian War Memorial.. + Zwycięstwa Adriana Cole’a w roku 1918 Lp. Data Godzina Jednostka Samolot własny Samolot przeciwnika Miejsce starcia 1 1 czerwca 19:30 Dyw. 2 AFC S.E.5a (D3962) Fokker Dr.I Estrées 2 2 czerwca 19:05 Dyw. 2 AFC S.E.5a (D3962) Pfalz D.III Clary 3 17 lipca 17:30 Dyw. 2 AFC S.E.5a (C1934) Fokker Dr.I (wspólnie z kpt. Charlesem Stone’em) Armentières 4 7 sierpnia 6:30 Dyw. 2 AFC S.E.5a (C1934) Fokker D.VII Herrin 5 14 sierpnia 19:40 Dyw. 2 AFC S.E.5a Rumpler C Wavrin 6 19 sierpnia 9:50 Dyw. 2 AFC S.E.5a (D6948) Fokker D.VII Haubourdin 7 19 sierpnia 10:00 Dyw. 2 AFC S.E.5a (D6948) Fokker D.VII Épinoy 8 25 sierpnia 11:30 Dyw. 2 AFC S.E.5a (D6948) DFW C (wspólnie z kpt. Jamesem Wellwoodem) Épinoy 9 25 września 18:35 Dyw. 2 AFC S.E.5a (D6964) Pfalz D.III Haubourdin 10 28 października 11:20 Dyw. 2 AFC S.E.5a (D6964) Fokker D.VII Peruwelz Dwa zwycięstwa zostały przypisane również innym pilotom (kapitanowie Charles Stone i James Wellwood), co oznacza że Cole miał dziewięć, a nie dziesięć „pełnych” zestrzeleńAdrian Trevor King Cole..
Okres międzywojenny thumb|Plakat reklamujący zawody lotnicze w latach 1934–1935; w ich organizacji brał udział Cole Po powrocie do Australii w lutym 1919 Cole na krótko trafił do cywila, by w styczniu 1920 roku wstąpić do Australian Air Corps, krótko istniejącej poprzedniczki Australian Flying Corps. 17 czerwca w towarzystwie kpt. Hippolyte De La Rue osiągnął na samolocie DH.9 wysokość 9 000 m, zdobywając rekord wysokości dla Australii (rekord ten nie został pobity przez prawie dziesięć lat)Coulthard-Clark, The Third Brother, s. 23.. Przeniesiony do RAAF w stopniu kapitana w marcu 1921 roku stał się jednym z pierwszych 21 oficerów tej formacjiGillison, Royal Australian Air Force 1939–1942, s. 16..
30 listopada wziął ślub ze swoją kuzynką Katherine Cole, z którą miał dwóch synów i dwie córki. W roku 1923 Squadron Leader Cole został wysłany do Anglii, by uczęszczać na zajęcia w RAF Staff College w AndoverCoulthard-Clark, The Third Brother, s. 90., a po powrocie do Australii w 1925 roku zostać szefem wyszkoleniaGillison, Royal Australian Air Force 1939–1942, s. 712. Awansowany do stopnia Wing Commander został komendantem 1 Szkoły Pilotażu (1FTS) w bazie Williams Point Cook w prowincji Victoria, gdzie pracował w latach 1926–1929Coulthard-Clark, The Third Brother, s. 467..
W roku 1929 objął dowództwo nad bazą RAAF w Laverton i pełnił tę funkcję do stycznia 1933 roku, kiedy to został mianowany Air Member for Supply (AMS). AMS zajmował miejsce w Air Board (Radzie Lotnictwa), której przewodniczył szef sztabu lotnictwa, a która była odpowiedzialna za kontrolowanie i administrowanie RAAFStephens, The Royal Australian Air Force, s. 54.. W marcu 1932 roku na zaproszenie burmistrza Melbourne objął funkcję współorganizatora rajdu lotniczego „MacRobertson Air Race” z Anglii do Australii, co miało upamiętnić w roku 1934 stulecie istnienia miastaCoulthard-Clark, The Third Brother, s. 401.. Awansowany do stopnia Group Captain, w styczniu 1935 objął dowodzenie bazy RAAF w Richmond w Nowej Południowej WaliiRoylance, Air Base Richmond, s. 147..
II wojna światowa thumb|Wicemarszałek Cole jako dowódca Obszaru Półmocno-Zachodniego W chwili wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939 roku w Sydney powstała Grupa Lotnicza Nr 2; Cole stanął na jej czeleGillison, Royal Australian Air Force 1939–1942, s. 67.. Został mianowany Air Commodore w grudniu, a z początkiem nowego, 1940 roku, objął dowództwo Obszaru PołudniowegoGillison, Royal Australian Air Force 1939–1942, s. 91–92.. We wrześniu roku 1941 został wysłany do Afryki Północnej jako głównodowodzący 235 Skrzydła RAFm tzw. Desert Air Force, gdzie powołał do życia 459 Dywizjon RAAF przeznaczony do śledzenia i niszczenia okrętów podwodnych nieprzyjacielaGillison, Royal Australian Air Force 1939–1942, s. 237.. Wysłany do Anglii na czele 11. Skrzydła RAF w maju roku 1942 pracował na pokładzie niszczyciela HMS Calpe jako kontroler lotów podczas rajdu na Dieppe. Odpowiadał za parasol powietrzny nad wybrzeżem francuskimHerington, Air War Against Germany and Italy, s. 351.. W trakcie wykonywania tych obowiązków na skutek ataku niemieckiego myśliwca został poważnie ranny w szczękę i pierś, w związku z czym spędził kilka tygodni w szpitaluHerington, Air War Against Germany and Italy, s. 352..
W maju 1943 Cole wrócił do Australii, gdzie od lipca przejął z rąk komandora Franka Bladina dowodzenie Obszaru Północno-ZachodniegoOdgers, Air War Against Japan, s. 104–105.. Operując z bazy w Darwin, odpowiadał za obronę przeciwlotniczą w regionie, rozpoznanie, ochronę alianckich transportów, a później – operacje ofensywne podczas kampanii na Nowej GwineiOdgers, Air War Against Japan, s. 111–112, 121.. Cole uznał, że baza jest utrzymywana na dobrym poziomie, ale obrona przeciwlotnicza jest niewystarczająca, w związku z czym rekomendował wzmocnienie myśliwcami dalekiego zasięgu, jak np. P-38 Lightning. Musiał ograniczyć się do posiadanych trzech dywizjonów spitfire’ów oraz możliwości wezwania na pomoc samolotów 5. Floty USAAF. Pomiędzy sierpniem a wrześniem ograniczył liczbę lotów zwiadowczych dla „maksymalnego zwiększenia liczebności lotów bombowych”, czym odpowiedział na prośbę generała MacArthura o zapewnienie wsparcia lotniczego operacjom lądowania w rejonie Lae-Nadzab. Samoloty Consolidated B-24 Liberator, Lockheed Hudson, Bristol Beaufighter i Consolidated PBY Catalina Obszaru Północno-Zachodniego rozpoczęły naloty mające na celu zniszczenie japońskich baz i odwrócenie uwagi nieprzyjaciela od alianckich operacji w terenie. W marcu i kwietniu 1944, Cole miał już pod swoim dowództwem 13 dywizjonów, które wspierały operacje desantowe w Hollandii i AitapeOdgers, Air War Against Japan, s. 215–219.. W maju nakazał bombardowanie Surabai w ramach operacji TransomOdgers, Air War Against Japan, s. 229..