250px|right|thumb|Marcus Grönholm na słynnych "Bunnings Jumps" podczas Rajdu Australii 2006
Rajdowe samochodowe mistrzostwa świata (w skrócie RSMŚ, WRC – ang. World Rally Championship) – najwyższa kategoria rywalizacji w rajdach samochodowych, coroczny cykl mistrzowski o tytuły rajdowego mistrza świata kierowców, rajdowego mistrza świata pilotów oraz rajdowego mistrza świata konstruktorów, którego organizatorem jest FIA. Cykl składa się zwyczajowo z kilkunastu rund – trzydniowych rajdów rozgrywanych na całym świecie.
Każdy kierowca oraz pilot chcący wziąć udział w RSMŚ musi posiadać międzynarodową licencję rajdową.
Równolegle z Rajdowymi samochodowymi mistrzostwami świata odbywają się:
Rajdowe samochodowe mistrzostwa świata WRC-3 (dawniej RSMŚ Samochodów Produkcyjnych (PWRC – ang. Production Car World Rally Championship)), Rajdowe samochodowe mistrzostwa świata WRC-2 (dawniej RSMŚ Super 2000 (SWRC – ang. Super 2000 World Rally Championship)), Rajdowe samochodowe mistrzostwa świata Junior WRC (JWRC – ang. Junior World Rally Championship).
Historia Początki Rajdowe mistrzostwa świata powstały na bazie znanych na świecie rajdów, z których niektóre były wcześniej eliminacjami międzynarodowych mistrzostw konstruktorów (IMC – International Championship for Manufacturers) rozgrywanymi w latach 1970-1972. W latach 1973–1976 liczono tylko klasyfikację producentów. Pierwszym mistrzem świata producentów zostało Alpine Renault. W 1977 roku wprowadzono po raz pierwszy klasyfikację dla kierowców, jednak początkowo nie przyznawano tytułu mistrza świata, a sama klasyfikacja była określana jako Puchar FIA Kierowców (FIA Cup for Drivers). Pierwszy tytuł mistrza świata kierowców został przyznany w 1979 roku.
Era Grupy B
mały|250px|B-grupowe Audi Quattro na Rajdzie Portugalii w 1984 roku Na początku lat 80. XX wieku tylnonapędowe grupa 2 i grupa 4 zostały zastąpione przez samochody grupy B o większej mocy. Napęd na 4 koła został dopuszczony w 1979 roku, ale większość producentów uznała, że jest to zbyt skomplikowane konstrukcyjnie rozwiązanie aby z nim odnieść sukces. Jednak kiedy Audi wystawił w ramach testów w rajdach pierwszy samochód z napędem na cztery koła i od razu odniósł z nim sukces, pozostali producenci także wystartowali z czteronapędowymi projektami. Od 1982 roku w regulaminie wprowadzono grupę B.
Era Grupy A Po serii tragicznych wypadków z udziałem B-grupowych samochodów, grupa ta została zlikwidowana z początkiem 1987 roku. Od 1986 roku istniała jednak też grupa A, która od 1987 roku stała się podstawową grupą dla zespołów walczących o tytuł mistrzowski. W latach 1993–1999 utworzono odrębną grupę samochodów rajdowych, które były klasyfikowane w tzw. Dwulitrowym Rajdowym Pucharze Świata (skr. 2L WRC).
Era WRC
mały|250px|Citroën Xsara WRC podczas Rajdu Cypru 2004 W 1997 roku pojawiły się przepisy wprowadzające kategorię samochodów WRC, która miała zastąpić grupę A. Przepisy te zostały zmodyfikowane wraz z rozpoczęciem sezonu 2011.
Każdy samochód specyfikacji WRC obowiązują regulacje przygotowane przez FIA. Definiują one zakres dozwolonych przeróbek w stosunku do drogowej wersji pojazdu, który jest bazą dla samochodu rajdowego, ograniczają maksymalną moc silnika (teoretycznie do 300 KM), minimalną masę pojazdu (1200 kg) i precyzują wymagania w stosunku do wyposażenia odpowiedzialnego za bezpieczeństwo załogi. Silnik może mieć maksymalnie 1600 cm³ pojemności, z reguły posiada turbosprężarkę oraz sekwencyjną skrzynię biegów o wzmocnionej konstrukcji (w historii aut WRC spotykane były skrzynie posiadające od czterech do siedmiu przełożeń) oraz inteligentny napęd na cztery koła. Samochód ten musi być też przystosowany do poruszania się po normalnych drogach, gdyż musi przemieszczać się nimi pomiędzy metą jednego i startem kolejnego odcinka specjalnego.
Od 2022 roku najwyższą kategorią jest Rally1.
Sposób klasyfikacji
Klasyfikacja kierowców Klasyfikacja kierowców to kolejność zawodników pod względem liczby zdobytych punktów w czasie rajdu. Wprowadzono ją w 1977 roku. Obecnie punkty przydzielane są w następujący sposób: za zwycięstwo zawodnik otrzymuje 25 punktów, za pozycje drugą 18, za trzecią 15, za czwartą 12, za piątą 10, za szóstą 8, za siódmą 6, za ósmą 4, za dziewiątą 2. Ostatnią punktowaną lokatą jest dziesiąta, za którą uzyskuje się 1 punkt w klasyfikacji indywidualnej.
Miejsce 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Punkty 25 18 15 12 10 8 6 4 2 1
Dodatkowo punktowany jest również ostatni odcinek specjalny tzw. Power Stage. Od roku 2017 za zwycięstwo przyznawanych jest 5 punktów, za drugie miejsce 4 punkty, za trzecie 3 punkty, za czwarte 2, a za piąte 1 punkt. Wcześniej, w latach 2011–2017, za zwycięstwo przydzielano tylko 3 punkty, kolejno za drugie miejsce 2 i za trzecie 1 punkt.
Klasyfikacja konstruktorów Klasyfikacja konstruktorów to kolejność zespołów w zależności od punktów zdobytych przez ich zawodników. W latach 1973–1976 była to jedyna prowadzona klasyfikacja. Obecnie punkty dla konstruktorów, podobnie jak wśród kierowców są przyznawane według klucza 25-18-15-12-10-8-6-4-2-1, z tym że w klasyfikacji uwzględniane są jedynie dwie nominowane przed rajdem załogi z każdego zespołu (niezależnie od liczby załóg jaką wystawia dany zespół).
Rajdy
Zasady
Rekordy W trakcie Rajdowych Mistrzostw Świata odnotowano następujące rekordy:
Sebastien Ogier wygrał Rajd Jordanii 2011 z przewagą 0,2 sekundy nad Jarim-Mattim Latvalą. To najmniejsza różnica między pierwszym i drugim miejscem w historii WRC. Marcus Grönholm na odcinku Ouninpohja podczas Rajdu Finlandii 2006 jechał na najwyższym biegu pełnym gazem ze średnią prędkością 171 km/h przez 46 sekund.
Poniższa tabela przedstawia zawodników o największej liczbie zwycięstw. Czcionką pogrubioną zaznaczono zawodników, którzy w roku 2021 wciąż uczestniczyli w mistrzostwach. Tytuły mistrzowskie Zwycięstwa w rajdachlink=|13x13px|Publikacja dostępna po bezpłatnej rejestracji Miejsce Kierowca Tytuły Miejsce Kierowca Zwycięstwa 1 Sébastien Loeb 9 1 Sébastien Loeb 80 1 Sébastien Ogier9 2 Sébastien Ogier 693 Tommi Mäkinen 4 3 Marcus Grönholm 30 Juha Kankkunen 44 Carlos Sainz 26 5 Walter Röhrl 2 5 Colin McRae 25 Massimo Biasion 2 6 Tommi Mäkinen 24 Carlos Sainz 2 7 Juha Kankkunen 23 Marcus Grönholm 2 8 Didier Auriol 20 9 10 kierowców ma po jednym tytule mistrzowskim 9 Markku Alén 19 10 Hannu Mikkola 18 Jari-Matti Latvala 18
Wyniki
mały|250px|Petter Solberg na trasie Rajdu Cypru 2006
Rajdowe mistrzostwa świata na przestrzeni latSezon Kierowcy Konstruktorzy Kierowca Samochód Konstruktor Samochód2025 Sébastien Ogier Toyota GR Yaris Rally1 Toyota Toyota GR Yaris Rally12024 Thierry Neuville Hyundai i20 N Rally1 Toyota Toyota GR Yaris Rally12023 Kalle Rovanperä Toyota GR Yaris Rally1 Toyota Toyota GR Yaris Rally12022 Kalle Rovanperä Toyota GR Yaris Rally1 Toyota Toyota GR Yaris Rally12021 Sébastien Ogier Toyota Yaris WRC Toyota Toyota Yaris WRC 2020 Sébastien Ogier Toyota Yaris WRC Hyundai Hyundai i20 Coupe WRC2019 Ott Tänak Toyota Yaris WRC Hyundai Hyundai i20 Coupe WRC2018 Sébastien Ogier Ford Fiesta WRC Toyota Toyota Yaris WRC 2017 Sébastien Ogier Ford Fiesta WRC M-Sport Ford Fiesta WRC2016 Sébastien OgierVolkswagen Polo R WRC VolkswagenVolkswagen Polo R WRC2015 Sébastien Ogier Volkswagen Polo R WRC Volkswagen Volkswagen Polo R WRC2014 Sébastien Ogier Volkswagen Polo R WRC Volkswagen Volkswagen Polo R WRC2013 Sébastien Ogier Volkswagen Polo R WRC Volkswagen Volkswagen Polo R WRC2012 Sébastien Loeb Citroën DS3 WRC Citroën Citroën DS3 WRC2011 Sébastien Loeb Citroën DS3 WRC Citroën Citroën DS3 WRC2010 Sébastien Loeb Citroën C4 WRC Citroën Citroën C4 WRC2009 Sébastien Loeb Citroën C4 WRC Citroën Citroën C4 WRC2008 Sébastien Loeb Citroën C4 WRC Citroën Citroën C4 WRC2007 Sébastien Loeb Citroën C4 WRC Ford Ford Focus WRC2006 Sébastien Loeb Citroën Xsara WRC Ford Ford Focus WRC2005 Sébastien Loeb Citroën Xsara WRC Citroën Citroën Xsara WRC2004 Sébastien Loeb Citroën Xsara WRC Citroën Citroën Xsara WRC2003 Petter Solberg Subaru Impreza WRC Citroën Citroën Xsara WRC2002 Marcus Grönholm Peugeot 206 WRC Peugeot Peugeot 206 WRC2001 Richard Burns Subaru Impreza WRC Peugeot Peugeot 206 WRC2000 Marcus Grönholm Peugeot 206 WRC Peugeot Peugeot 206 WRC1999 Tommi Mäkinen Mitsubishi Lancer Evolution Toyota Toyota Corolla WRC1998 Tommi Mäkinen Mitsubishi Lancer Evolution Mitsubishi Mitsubishi Lancer Evolution1997 Tommi Mäkinen Mitsubishi Lancer Evolution Subaru Subaru Impreza1996 Tommi Mäkinen Mitsubishi Lancer Evolution Subaru Subaru Impreza 5551995 Colin McRae Subaru Impreza 555 Subaru Subaru Impreza 5551994 Didier Auriol Toyota Celica Toyota Toyota Celica1993 Juha Kankkunen Toyota Celica Toyota Toyota Celica1992 Carlos Sainz Toyota Celica Lancia Lancia Delta1991 Juha Kankkunen Lancia Delta Lancia Lancia Delta1990 Carlos Sainz Toyota Celica Lancia Lancia Delta1989 Massimo 'Miki' Biasion Lancia Delta Lancia Lancia Delta1988 Massimo 'Miki' Biasion Lancia Delta Lancia Lancia Delta1987 Juha Kankkunen Lancia Delta Lancia Lancia Delta1986 Juha Kankkunen Peugeot 205 Peugeot Peugeot 2051985 Timo Salonen Peugeot 205 Peugeot Peugeot 2051984 Stig Blomqvist Audi Quattro Audi Audi Quattro1983 Hannu Mikkola Audi Quattro Lancia Lancia Rally 0371982 Walter Röhrl Opel Ascona 400 Audi Audi Quattro1981 Ari Vatanen Ford Escort RS1800 Talbot Talbot Sunbeam Lotus1980 Walter Röhrl Fiat 131 Abarth Fiat Fiat 131 Abarth1979 Björn Waldegård Ford Escort RS1800* Ford Ford Escort RS1800 Mk II1978 Markku Alén*** Fiat 131 Abarth** Fiat Fiat 131 Abarth1977 Sandro Munari*** Lancia Stratos HF Fiat Fiat 131 Abarth1976nie prowadzono klasyfikacji Lancia Lancia Stratos HF1975nie prowadzono klasyfikacji Lancia Lancia Stratos HF1974nie prowadzono klasyfikacji Lancia Lancia Stratos HF1973nie prowadzono klasyfikacji Alpine Renault Renault Alpine A110 * – Björn Waldegård prowadził Mercedesa 450 SLC w dwóch rajdach w 1979 ** – Markku Alén prowadził Lancię Stratos HF w dwóch rajdach w 1978 *** – W 1977 i 1978 mistrzostwa nosiły nazwę FIA Cup for Rally Drivers
Polacy w WRC
Jak dotąd (stan na 24 czerwca 2013, po Rajdzie Sardynii) najwięcej razy (trzykrotnie) w klasyfikacji WRC punktował Michał Kościuszko – zdobył punkty do klasyfikacji w trzech rajdach (raz w 2011, a dwa razy w 2013). Pierwszym Polakiem, który zapunktował w klasyfikacji WRC był Maciej Stawowiak, który w sezonie 1980 jadąc samochodem FSO Polonez 2000 zdobył 1 punkt dzięki zajętemu 10 miejscu podczas Rajdu Portugalii (pilot Ryszard Żyszkowski). W 2009 Krzysztof Hołowczyc jadąc Fordem Focusem WRC zdobył 3 pkt. za 6 miejsce w Rajdzie Polski (pilot Łukasz Kurzeja). W Rajdzie Sardynii 2013, swoje pierwsze punkty zdobył Robert Kubica (pilot Maciej Baran). Zajmując 9. miejsce (2 pkt.), stał się trzecim kierowcą w historii WRC, który wcześniej punktował także w Formule 1. Robert Kubica także posiada najlepszy w historii startów Polaków wynik w WRC – 5 miejsce w Rajdzie Niemiec (2013)[stan na 20.08.2014), które zdobył autem Citroen DS3 RRC. W sezonie 2014 wygrał dwa pierwsze (jako jedyny Polak odniósł zwycięstwa na odcinkach WRC) odcinki Rajdu Monte Carlo debiutując w Fordzie Fiesta WRC wprawiając środowisko rajdowe w osłupienie.
Najwyższe miejsce polskiego kierowcy w pojedynczym rajdzie zaliczanym do rajdowych mistrzostw świata (wtedy nie były rozgrywane mistrzostwa świata kierowców) to 3 miejsce Stawowiaka na Polskim Fiacie 125p osiągnięte w Rajdzie Polski 1973. Wówczas nie prowadzono jednak klasyfikacji kierowców, a sam rajd ukończyły tylko trzy załogi (Stawowiak i jego pilot Jan Czyżyk byli więc właściwie na ostatnim miejscu wśród załóg, które dojechały do mety).